II SA/Kr 1416/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 15 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek uczestnika R.J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 15 września 2015 r. We wniosku tym uczestnik oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J.J. . Uczestnik prowadzi działalność gospodarczą lecz nie podał wysokości miesięcznego dochodu z niej uzyskiwanego, stwierdzając jedynie , iż są to dochody nieregularne. Nie podał też wysokości miesięcznego dochodu żony ani jej stanu majątkowego stwierdzając, że pozostaje nią w rozdzielności majątkowej. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku uczestnika wchodzą trzy mieszkania : w Z. o pow. 40 m2 o wartość około [...] zł , w Z. o pow. 50 m2 i 70 m2 o łącznej wartości 300.000 zł., samochód osobowy o wartości 55.000 zł. Uczestnik posiada też oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości 180.000 zł. Na uzasadnienie wniosku uczestnik podał, iż w chwili obecnej mieszka w N. Po analizie akt sprawy stwierdził on, że nie może reprezentować swoich interesów przed sądem sam, gdyż nie zna się na prawie i nie do końca rozumie skargę. Poza tym nie ma on realnej możliwości, żeby przyjeżdżać do Polski i występować w sądzie. Nie stać go także na zatrudnienie adwokata z wyboru. Uzbierane oszczędności przeznaczył on na wynagrodzenie za budowę domu. Prowadzona przez uczestnika firma nie przynosi regularnych dochodów. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie uczestnik wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć uczestnika z jego majątkiem i wykazanymi oszczędnościami. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie uczestnik wykazał, iż jest właścicielem trzech mieszkań, luksusowego samochodu oraz dysponuje oszczędnościami w wysokości 180.000 zł, zgromadzonymi na rachunku bankowym. W ocenie orzekającego przedstawiona przez uczestnika sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w żadnym zakresie ani ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.. Podsumowując należy stwierdzić, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że uczestnik nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Środki takie posiada i winien je w tym celu wykorzystać. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).