II SA/Kr 1416/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie nr 775/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak WOB.7721.164.2025.MULE w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Przedmiotem skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. – dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka" jest postanowienie Wojewódzkiego Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 775/2025 z dnia 25 sierpnia 2025 roku odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK II.5141.87.2024.AZA. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK II.5141.87.2024.AZA, PINB działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał Spółce doprowadzenie lokalu usługowego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K., do stanu poprzedniego. Wskazana decyzja została doręczona spółce w dniu 17 kwietnia 2025 roku (por. k. 5-6 a.a.) Za pismem z dnia 27 maja 2025 roku Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu Spółka wskazała, że "decyzja ta po jej wydaniu nie została prawidłowo doręczona Stronie i Strona nie miała możliwości zapoznania się jej treścią. Dopiero w dniu 20 maja 2025 roku, inna strona postępowania, Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. skierowała do Strony pismo dotyczące Decyzji. Dopiero w tym momencie Strona dowiedziała się o istnieniu Decyzji. Oznacza to, że Strona nie do tego momentu miała realnej możliwości zaskarżenia Decyzji we właściwym terminie." Do wniosku o przywrócenie terminu załączona została kopia pisma Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 20 maja 2025 r., zawierająca informację o uprawomocnieniu się "decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sygn. ROIK 11.5141.87.2024.AZA". Wniosek spółki T. Sp. z o.o., reprezentowanej przez radcę prawnego M. M., z dnia 27 maja 2025 r. nadany został w polskiej placówce pocztowej w dniu 27 maja 2025 r. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uznał, że dokonane w sprawie ustalenia świadczą o tym, że przesyłka zawierająca decyzję PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK II.5141.87.2024.AZA, skierowana do spółki T. Sp. z o.o., została jej skutecznie doręczona w dniu 17 kwietnia 2025 r. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania dla ww. spółki upływał z dniem 2 maja 2025 r., przy uwzględnieniu faktu, że 1 maja 2025 r. był dniem wolnym od pracy. Przesyłka zawierająca odwołanie spółki T. Sp. z o.o., reprezentowanej przez radcę prawnego M. M. z dnia 27 maja 2025 r. nadana została w polskiej placówce pocztowej w dniu 27 maja 2025 r. Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Odnosząc się natomiast do argumentacji Spółki o przywrócenie terminu organ wskazał, że twierdzenia Spółki, iż w rzeczywistości decyzja PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK 11.5141.87.2024.AZA, nie została jej doręczona można uznać jedynie za przypuszczenie. Aby owo przypuszczenie można było rozpatrywać w kategoriach faktu, adresat przesyłki musiałby uprawdopodobnić, że tak było naprawdę. Samo twierdzenie o możliwej pomyłce nie stanowi dostatecznej podstawy do zakwestionowania podanej przez Pocztę Polską S.A. daty odbioru przesyłki zawierającej decyzję PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK II.5141.87.2024.AZA, czyli daty 17 kwietnia 2025 r. Chcąc skutecznie podważyć ustalenia w sprawie doręczenia ww. przesyłki, wnoszący musiałby skutecznie wykazać, że przesyłka ta nie została mu doręczona. Mógłby to zrobić np. w drodze postępowania reklamacyjnego. We wniosku z dnia 27 maja 2025 r. spółka T. Sp. z o.o. informuje, że złożenie reklamacji nastąpi po zbadaniu przez nią akt niniejszego postępowania. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie wskazują na to, aby ktoś zapoznawał się z aktami, działając w imieniu spółki T. Sp. z o.o. Również sama spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, które świadczyłyby o tym, że reklamacja została przez nią zgłoszona. Do wniosku z dnia 27 maja 2025 r. spółka T. Sp. z o.o. dołączyła kopię zawiadomienia o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłek adresowanych do spółki T. Sp. z o.o. Zawiadomienie to dotyczy jednak zupełnie innych przesyłek niż ta, w której wysłano decyzję PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK 11.5141.87.2024. AZA. Zawiadomienie to wystawione zostało w dniu 23 maja 2025 r., a spółka w treści wniosku przyznaje, że to jest jedynie przykładowy kwit, obrazujący praktykę zostawiania jednego zawiadomienia dla kilku przesyłek. Przekazana kopia zawiadomienia w żadnym razie nie świadczy o tym, że przesyłka zawierająca decyzję PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK 11.5141.87.2024. AZA, nie została doręczona adresatowi, spółce T. Sp. z o.o. Organ dalej wskazał, że tylko podanie przez wnioskodawcę takich obiektywnych i niezależnych od niego okoliczności, które wskazują na to, że nawet pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, nie mógł dokonać czynności w terminie. O zaistnieniu przesłanki "należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy wnioskodawca uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jakiejkolwiek winy, choćby w postaci niedbalstwa, w uchybieniu terminu - a zatem, gdy przedstawi okoliczności wskazujące, że nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt: I OSK 2550/17). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca, spółka T. Sp. z o.o., opiera swoją argumentacją na twierdzeniu, że decyzja PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK 11.5141.87.2024. AZA, nie została jej doręczona. Przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia strony o niedoręczeniu decyzji prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia pism z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej (PUH). W każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia zwykłym oświadczeniem, że przesyłki nie otrzymała. Takie oświadczenie nie może zostać uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze powyższe tut. Organ stwierdza, że argumentacja zawarta we wniosku spółki T. Sp. z o.o. z dnia 27 maja 2025 r. nie jest wystarczająca do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK II.5141.87.2024.AZA. Również kopie dokumentów dołączone do ww. wniosku nie świadczą o tym, że istnieją podstawy do przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W związku z tym, że spółka T. Sp. z o.o. we wniosku z dnia 27 maja 2025 r. nie wskazała takiej okoliczności, która stanowiłaby uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, tut. Organ uznaje, że nie została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu wymieniona w art. 58 § 1 K.p.a. Niespełnienie chociaż jednego z warunków określonych w art. 58 K.p.a. wyklucza przywrócenie terminu. Dlatego niniejszym postanowieniem tut. Organ odmówił spółce T. Sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ROIK 11.5141.87.2024.AZA. Skargę na to postanowienie wniosła Spółka, podnosząc zarzuty naruszenia: a) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "KPA") poprzez przyjęcie przez Organ wymogu udowodnienia, a nie jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności przez stwierdzenie, że Skarżąca "musiałaby skutecznie wykazać" niedoręczenie, najlepiej wynikiem reklamacji, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, iż Skarżąca nie spełniła przesłanki z art. 58 § 1 KPA, podczas gdy przedstawione okoliczności i dokumenty wystarczały do uprawdopodobnienia braku winy; b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i selektywną ocenę dowodów, polegające na poprzestaniu na wydruku EPO i ogólnikowym, jednozdaniowym piśmie operatora pocztowego, bez pozyskania dokumentacji reklamacyjnej, nagrań z monitoringu, przesłuchania pracowników i weryfikacji praktyki łączenia kilku przesyłek na jednym awizie, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, iż doręczenie nastąpiło prawidłowo, podczas gdy zebrany materiał nie pozwalał na taki wniosek; c) art. 8 § 1 KPA poprzez naruszenie zasady zaufania i proporcjonalności przez restrykcyjną wykładnię i zastosowanie art. 58 § 1 KPA w sytuacji realnych wątpliwości co do doręczenia, co skutkowało ograniczeniem prawa Skarżącej do merytorycznej kontroli decyzji w drugiej instancji, podczas gdy wątpliwości należało rozstrzygać na korzyść Skarżącej; d) art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 80 KPA poprzez lakoniczne i wybiórcze uzasadnienie z pominięciem istotnych dowodów oraz nieuwzględnieniem oczywistych omyłek po stronie Poczty Polskiej, które miały miejsce w przeszłości, co skutkowało sprzecznością ustaleń z materiałem akt, podczas gdy materiał ten wskazywał na realne ryzyko błędu doręczeniowego, e) art. 10 KPA poprzez niedochowanie przez Organ obowiązku zapewnienia stronie prawa do tzw. ostatniego słowa przed wydaniem rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak poinformowania Skarżącej o prawie wglądu w akta sprawy, złożenia końcowego oświadczenia i powstrzymania się z wydaniem Postanowienia do czasu realizacji tych uprawnień, co skutkowało pozbawieniem Skarżącej możliwości zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych oraz wszczęcia postępowania reklamacyjnego jeszcze przed wydaniem Postanowienia, a w konsekwencji doprowadziło Organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2025 r., nr 775/2025 i zasądzenie zwrotu kosztów wraz z kosztami zastępstwa procesowego postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07). Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Zdaniem Sądu żaden ze wskazanych przez Skarżącą powodów uchybienia terminu nie spełnia przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. wyrok NSA z 10 listopada 2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.) Powoływane przez Spółkę okoliczności, że mogło dojść do pomyłki w czasie odbierania przesyłki w Urzędzie Pocztowym i że pomimo potwierdzenia odbioru być może przesyłka faktycznie nie została wydana adresatowi, nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Skarżąca w swojej skardze nie podważyła skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji, jak i ustaleń organu odwoławczego, co do terminu jego wniesienia. Argumentacja dotycząca wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, również nie zasługuje na podzielenie. Powoływane argumenty dotyczą w istocie jedynie subiektywnego przedstawienia określonej sytuacji, której co istotne w najmniejszym stopniu Spółka nie próbowała nawet uprawdopodobnić. To jednak nie stanowi o podstawie do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Nie wskazała przy tym także skarżąca ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani też w skardze skierowanej do Sądu na jakiekolwiek okoliczności, które uzasadniałyby brak winy w uchybieniu terminu. Argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącej na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie odwołania. W szczególności nie świadczy o dołożeniu należytej staranności rozważanie Skarżącej o teoretycznej możliwości faktycznego nieodebrania przesyłki pomimo potwierdzenia jej odbioru. Reasumując należy wskazać, że argumenty przedstawione na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia. W świetle powyższego - wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.