II SA/Kr 1418/16
WyrokWSA w Krakowie2017-03-08
Skład orzekający: Andrzej Irla, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, odmawiając zawieszenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, mimo toczących się postępowań rozgraniczeniowego i o zasiedzenie, które mogły mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego dotyczącego odległości budynku od granicy działki?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, odmawiając zawieszenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. Odmowa ta była błędna, ponieważ wynik postępowań rozgraniczeniowego i o zasiedzenie miał istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności odległości budynku od granicy działki, co stanowiło podstawę do wydania decyzji rozbiórkowej. Niewzięcie pod uwagę wyników tych postępowań doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym i naruszenia zasad prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej.Stan faktyczny
Skarżący B. i W. J. zostali przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazani rozbiórki murowanego budynku mieszkalnego z uwagi na istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, w tym usytuowanie budynku w odległości 2,5 m od granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, w tym odmowę zawieszenia postępowania mimo toczących się postępowań rozgraniczeniowego i o zasiedzenie, które mogły wpłynąć na ustalenie faktycznej odległości budynku od granicy działki. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. J. i W. J. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących B. J. i W. J. kwotę 997,00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu N. decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r., znak [...] po przeprowadzeniu z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie budowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w miejscowości M. w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach i pozwoleniu na budowę z dnia 14 maja 1993r. znak: [...] wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy M. przez B. i W.J. nakazał inwestorom – B. i W.J. dokonać rozbiórki murowanego budynku mieszkalnego wraz z fundamentami o wymiarach w rzucie poziomym 9,80m x 8,45m zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w M.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez B.J. i W.J. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 21 października 2016 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: u.p.b.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, który przedstawia się następująco:
Pismem z dnia 7 października 2013 r., znak: [...] . PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w miejscowości M. w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach prawa.
Następnie wydanym w tym samym dniu postanowieniem nr [...] PINB nakazał wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w miejscowości M.
W dniu 20 sierpnia 2013 r. przeprowadzono w terenie czynności kontrolne.
W dniu 18 października 2013 r. przesłuchano A.B.-J. - kierownika budowy.
Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. przesłał do PINB potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Urzędu Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w M. z dnia 14 maja 1993 r., znak:[...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego informując ponadto, że w zasobach archiwalnych Urzędu brak jest dokumentacji budowlanej dotyczącej inwestycji.
Następnie PINB w dniu 5 grudnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], znak [...] , którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nakazał inwestorowi – B. i W.J. sporządzenie i przedstawienie w terminie 6 miesięcy licząc od daty otrzymania niniejszej decyzji projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. [...] w M.
W wyniku rozpatrzenia odwołania B.J. i W.J. organ odwoławczy decyzją z dnia 24 września 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin - do dnia 30 kwietnia 2015 r. Ta decyzja organu II instancji jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji, nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, pozostaje w obrocie prawnym.
W dniu 30 kwietnia 2015 r. B. i W.J. złożyli na dziennik podawczy PINB 4 egz. projektu budowlanego zamiennego.
Do akt sprawy dołączono również uwierzytelnioną kserokopię tekstu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z załącznikiem graficznym dot. działki nr [...] położonej w m. M.
Postanowieniem nr [...] z dnia 10 lipca 2015 r., znak: [...] organ I instancji nakazał B. i W.J. usunięcie wskazanych nieprawidłowości dotyczących przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Poprawiony egzemplarz projektu budowlanego dołączono do akt sprawy.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania stwierdzając, iż nie występuje zagadnienie wstępne.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. PINB uznał się za niewłaściwy i zwrócił podanie o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych wnoszącym, tj. B. i W.J. . Na postanowienie to nie wniesiono zażalenia.
Za pismem Starostwa Powiatowego w N. z dnia 19 stycznia 2016r., znak: [...] przesłano decyzję Starosty N. z dnia 4 grudnia 2015 r., którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia 14 maja 1993 r., znak: [...].
W dniu 29 kwietnia 2016 r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...] znak: [...] , którym odmówił zawieszenia postępowania.
Następnie organ I instancji wydał decyzję rozbiórkową.
MWINB rozpoznając sprawę w następstwie wniesionego odwołania stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Dokonując analizy kręgu stron postępowania przyjętego przez organ I instancji uznał, że K.H. nie legitymuje się interesem prawnym, opartym na przepisie prawa materialnego, podlegającym ochronie w niniejszym postępowaniu, wobec czego nie będzie informowana o dalszych czynnościach w postępowaniu odwoławczym.
Materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 5 prawa budowlanego.
Zobowiązanie nałożone na inwestorów było efektem uprzedniego stwierdzenia, że w trakcie budowy prowadzonej w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę udzieloną przez Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w M. z dnia 14 maja 1993 r. znak: [...] dokonano istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w zakresie zagospodarowania terenu poprzez zmianę usytuowania obiektu na działce oraz zmianie wymiarów przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Mając na uwadze nieprawidłowości przy realizacji obiektu organ I instancji wdrożył tryb likwidacji skutków tych uchybień - postępowanie naprawcze, którego przebieg został uregulowany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z dnia 5 grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji sprowadzające się do braku zaaprobowania przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego jest prawidłowe. Dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonego przez B. i W.J. projektu budowlanego zamiennego wykazała, że dokument ten nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa.
Do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego dla nowych inwestycji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie mają zastosowanie m.in. przepisy art. 34 i 35 u.p.b. Projekt budowlany, a zatem odpowiednio także budowlany zamienny, powinien spełniać wymogi określone w przepisach Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.).
Przywołano również art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym ze względu na czas wszczęcia postępowania, który określa zakres sprawdzeń projektu budowlanego.
Dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonej dokumentacji wykazała, iż przedłożony projekt budowlany zamienny nie może zostać zatwierdzony z uwagi na zaproponowanie rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawa.
WINB podzieliło zapatrywanie organu I instancji w kwestii niezgodności charakterystyki energetycznej budynku z danymi technicznymi określonymi przez projektanta. Jednakże głównym powodem, który wyklucza zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego jest jego niezgodność z wymogami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 r., poz. 1422 z późn. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli z przepisów §13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Tymczasem zarówno zgodnie z projektem zagospodarowania działki (część graficzna i opisowa, k. nr [...] projektu zamiennego), czy też kartą nr [...] projektu zamiennego - część pn. EKSPERTYZA TECHNICZNA budynek jest usytuowany w odległości 2,5 m od granicy z działką nr [...] ścianą z otworem okiennym. Proponowane przez projektanta w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie
budowlanym zamiennym rozwiązanie, tj. zamurowanie otworu okiennego oraz zastosowanie § 235 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego nie może stanowić rozwiązania zastępczego, wyłączającego konieczność zachowania określonej w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia odległości od granicy działki sąsiedniej.
Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w § 12 ust. 2 i 3 co prawda przewidują wyjątki od konieczności zachowania ww. odległości:
2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. l od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;
4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
WINB zwrócił uwagę, że wskazane wyjątki w rozpatrywanej sprawie nie występują, gdyż obowiązujący na terenie, na którym położona jest działka nr [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje odstępstw od zachowania odległości 3 m i 4 m od granicy działki sąsiedniej, jak również nie wystąpił żaden z przypadków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu stwierdzono, że treść uzasadnienia decyzji stanowi na nie odpowiedź. MWINB nie stwierdził naruszenia zasady postępowania administracyjnego, określonej w art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niepowiadomienie skarżących o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań albowiem pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. zawiadomiono ówczesnego pełnomocnika B. i W.J. o możliwości wypowiedzi, co do zgromadzonych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ww. pismo zostało doręczone pełnomocnikowi – M.R. dnia 22 grudnia 2015 r. Pismo informujące o zaprzestaniu reprezentowania przez M.R. stron B. i W.J. złożono na dziennik podawczy PINB dopiero dnia 26 stycznia 2016 r.
W zakresie odmowy zawieszenia postępowania wskazano, iż nie wystąpiła przesłanka zaistnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nie jest zależna od uprzedniego zakończenia przez Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w M. postępowania w sprawie rozgraniczenia. Powyższe potwierdza NSA w wyroku z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II OSK 850/13: Kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zdaniem MWINB uzasadnienie skarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu, jak również przedstawione w nim zostały precyzyjnie powody, dla których przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny nie może zostać zatwierdzony. Wskazuje się, że odległość od granicy działki sąsiedniej ustalona podczas przeprowadzonych dnia 20 sierpnia 2013 r. czynności kontrolnych stanowiła jedną z podstaw do wydania decyzji z dnia 5 grudnia 2013 r., którą nałożono obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wskazana odległość uległa weryfikacji w toku postępowania, jak również sami inwestorzy w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym dokonali jej korekty z uwzględnieniem obecnego przebiegu granic.
Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania istoty sprawy albo błędnego rozpoznania stanu faktycznego w terenie MWINB zauważył, iż wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. jest jedną z możliwości zakończenia postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 50-51 u.p.b., a tym samym jest decyzją rozpoznającą sprawę co do jej istoty.
MWINB wyjaśnił, że określona w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość jest, zgodnie z brzmieniem tego przepisu odległością od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Nietrafny jest, zatem zarzut skarżących, że narusza zasady postępowania administracyjnego brak uwzględnienia przez PINB stanu spokojnego posiadania, od co najmniej 30 lat w szczególności w świetle braku przedłożenia orzeczenia właściwego sądu powszechnego dotyczącego stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości.
Na marginesie rozpoznawanej sprawy MWINB podniósł, że organ I instancji w części stanowiącej uzasadnienie prawne przywołał art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo budowlane zamiast art. 51 ust. 5 tej ustawy. Z uwagi jednakże na fakt, iż decyzja PINB nie została wydana bez podstawy prawnej, a jedynie ze wskazaniem oczywiście omyłkowej podstawy, to MWINB dokonał jej doprecyzowania, co nie narusza wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B.J. i W.J. , zarzucając jej:
1. rażącą niesprawiedliwość i niezgodność z prawem,
2. oparcie się na stanie faktycznym niezgodnym prawdą, tj. przyjęcie, że budynek mieszkalny posadowiony na działce skarżących znajduje się w odległościach od granicy działki nieodpowiadających prawu (2,5 m od granicy dz. nr [...] ) i pośpieszne wydanie decyzji merytorycznej, bez zwracania uwagi, iż w toku rozstrzygania niniejszej sprawy wyszły na jaw nowe okoliczności i zawisłe były dwa inne postępowania (tj. postępowanie rozgraniczeniowe przed Burmistrzem Miasta i Gminy M. pod numerem [...] oraz postępowanie o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w N. o sygn. akt [...] , zmierzające do stwierdzenia, że nieruchomość należąca do skarżących jest faktycznie większa niż to przyjęły organy obu instancji, a tym samym, że odległość budynku od granicy działki mieści się w granicach prawem przewidzianych. Tym samym decyzję wydano powołując się jedynie na okoliczności formalne (to, iż "skarżący nie wypełnili obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...] " tj. przedłożenia projektu zamiennego), bez dokładnego rozeznania faktycznego stanu sprawy. Nastąpiło to w warunkach pominięcia potrzeby zapoznania się z wynikami tych innych toczących się postępowań, od których zależało prawidłowe rozstrzygnięcie zagadnienia przebiegu granic działki skarżących, co doprowadziło do wydania obu decyzji w sposób rażąco niezgodny z prawem i zasadami postępowania administracyjnego, zwłaszcza:
1) naruszenie prawa, a to gwarancji przewidzianej art. 8 k.p.a. (zasada poszerzania zaufania do organów władzy publicznej),
2) błąd w ustaleniach faktycznych i zaniechanie wnikliwego badania sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.) - poprzez niezapoznanie się z okolicznościami faktycznymi i prawnymi, które mogły mieć wpływ na właściwe ustalenie tych praw i obowiązków skarżących, jakie były przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, wskutek pominięcia okoliczności, iż w odniesieniu do tej samej nieruchomości toczą się postępowania rozgraniczeniowe oraz o zasiedzenie (tym bardziej, że w myśl art. 13 § 1 k.p.a. sprawa rozgraniczenia może zostać zakończona w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej),
3) naruszenie prawa w zakresie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - tj. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ administracyjny II instancji z rażącym pominięciem konieczności zawieszenia postępowania - a to z uwagi na okoliczność, że rozstrzygniecie w niniejszej sprawie wymagało wzięcia pod uwagę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, co do rzeczywistych granic działki skarżących przez inny organ (postępowanie rozgraniczeniowe) oraz sąd (postępowanie o zasiedzenie), które to zagadnienie miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie (kwestia odległości budynku od granicy działki sąsiedniej stanowiła jedną z podstaw do wdrożenia tzw. trybu naprawczego);
4) zaniechanie obowiązku unormowanego w art. 11 k.p.a. w zakresie wyjaśnienia skarżącym zasadności przesłanki w postaci pominięcia, przy załatwieniu sprawy, okoliczności w postaci toczących się postępowań rozgraniczeniowego i o zasiedzenie a wskutek tego wydanie decyzji kończącej postępowanie - mimo, że wynik tych postępowań może mieć wpływ na ustalenie, że dom mieszkalny wzniesiony przez skarżących znajduje się w odległościach przepisowych od granic ich działki;
5) zupełne pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżących w odwołaniu, że PINB dokonał ustalenia, że "obiekt został zrealizowany w odległości 3,6 m od granicy z dz. nr [...] " a informację tę PINB uzyskał "na podstawie (...) kontroli w terenie przeprowadzonej (przyp. dnia 20 sierpnia 20133r.) przez pracowników tut Inspektoratu" oraz błędne i niczym nieuzasadnione przyjęcie przez organ II instancji, iż ustalona odległość od granicy działki podczas tej kontroli "uległa weryfikacji w toku postępowania" jak i sami inwestorzy "dokonali jej korekty", gdy tymczasem zarówno organ postępowania nie dokonywał ponownych obmiarów w terenie, jak i inwestorzy takiej korekty nie czynili, cały czas podnosząc, iż faktycznie budynek jest usytuowany względem ich granicy w dopuszczalnej odległości - 3,64 m).
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2016 r. skarżący poinformowali, że ostateczną decyzją z dnia 4 października 2016 r. (której potwierdzoną za zgodność kserokopię wraz z mapą z rozgraniczenia nieruchomości dołączono do akt sprawy) Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. orzekł o rozgraniczeniu działki skarżących, przez co zdezaktualizowały się granice tej nieruchomości przyjęte jako podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji. Organy administracyjne posługiwały się, zatem danymi, które nie odpowiadały prawdzie a nie zgadzały się na zawieszenie postępowania administracyjnego do chwili rozstrzygnięcia kwestii przebiegu granic o co wnosili skarżący.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna i musiała doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N.
Organy rozpoznające sprawę naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w sposób i stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie został uwzględniony wniosek skarżących o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia toczącego się przed Sądem Rejonowym w N. postępowania o zasiedzenie do sygn. akt [...] i postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przed Burmistrzem Miasta i Gminy M. do numeru [...] , które zmierzały do stwierdzenia i wykazania, że nieruchomość należąca do skarżących jest faktycznie większa niż przyjęły to organy administracyjne a tym samym, że odległość budynku wybudowanego na działce skarżących od granicy z sąsiednią działką budowlaną mieści się w granicach prawem przewidzianych. Organy pominęły wyniki tych innych trwających postępowań a było to niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Jak się bowiem okazało decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. kończącą postępowanie rozgraniczeniowe z dnia 4 października 2016 r znak : [...] ( ostatecznej z dniem 26 października 2016 r k – [...] ) którego wynik uwzględniał podtrzymywany przez skarżących zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu - dokonano rozgraniczenia nieruchomości położonych w M. a to działki nr [...] stanowiącej własność B.J. i W.J. między innymi z działką [...] stanowiącą własność B.H. . Zgodnie z wykazem zmian gruntowych wpisanym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty N. działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0496 ha zmieniła konfigurację i powierzchnię z działką [...] na powierzchnię większą - 0,0519 ha. A działka ewidencyjna nr [...] o dotychczasowej powierzchni 0,1000 ha zmieniła konfigurację i powierzchnię z działką [...] na powierzchnię mniejszą - 0,0977 ha. Granica pomiędzy obiema działkami przesunęła się, zatem w kierunku działki [...] a budynek mieszkalny znajdujący się na działce [...] zwiększył swoją odległość od granicy z działką sąsiednią [...] W tej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania przed sądem cywilnym mające potwierdzić nabycie przez skarżących własności nieruchomości przez zasiedzenie z upływem prawem przepisanego okresu stało się zbędne i zostało umorzone (protokół rozprawy k – [...]
Podstawę zawieszenia postępowania z tej przyczyny stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Istota zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie polega na tym, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd. Pomiędzy sprawą zawieszaną a sprawą stanowiącą zagadnienie wstępne musi istnieć ścisła zależność - związek przyczynowo-skutkowy. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 2108/11 , LEX nr 1336372).
Organy odmówiły zawieszenia postępowania wskazując, iż nie wystąpiła przesłanka zaistnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nie była zależna od uprzedniego zakończenia sprawy o zasiedzenie przed sądem cywilnym i postępowania przed Burmistrzem Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w M. w sprawie rozgraniczenia. Ten pogląd w okolicznościach rozpatrywanej sprawy okazał się błędny. Już samo istnienie spornej granicy pomiędzy inwestorami a ich sąsiadem powinno skłonić organy rozpatrujące sprawę do bardziej wnikliwego rozpoznania wniosku skarżących o zawieszenie postępowania. Ustalenie granicy ma, bowiem decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości usytuowania w terenie budynku i zachowania odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną określonej w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002, Nr. 75 , poz. 690 ze zm.)
W tych okolicznościach odmowa zawieszenia postępowania spowodowała że postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem ogólnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. , bez zachowania słusznego interesu obywatela i w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej wbrew dyspozycji art. 8 k.p.a. Organ administracyjny nie jest, bowiem uprawniony do samodzielnego wyjaśnienia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego spornych okoliczności związanych z przebiegiem granicy i zasiedzeniem przygranicznego pasa gruntu.
Trafny jest zarzut skargi, że wydanie obu decyzji nastąpiło w warunkach pominięcia potrzeby zapoznania się z wynikami tych innych toczących się postępowań, od których wyniku zależało prawidłowe rozstrzygnięcie zagadnienia przebiegu granic działki skarżących, co doprowadziło do wydania zaskarżanej decyzji niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym.
Uwzględniając powyższe należało dojść do wniosku, że materiał dowodowy we wdrożonym postępowaniu naprawczym, którego przebieg został uregulowany w art. 50-51 prawa budowlanego wymaga istotnego uzupełnienia, na które składać się będzie: uwzględnienie wyniku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. decyzji z dnia 4 października 2016 r [...] , dokonanie ponownych kontrolnych pomiarów odległości budynku należącego do skarżących od granicy z działką sąsiednią. Następnie organy ponownie zbadają czy dokonano istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w zakresie zagospodarowania terenu poprzez zmianę usytuowania obiektu na działce oraz zmianię wymiarów budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W zależności od dokonanych ustaleń organy ponownie ocenią kompletność i zgodności z przepisami prawa złożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, przy zachowaniu wymogów art. 7, art 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270), O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło