II SA/Kr 1418/21
WyrokWSA w Krakowie2022-05-19
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Mirosław Bator, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku rekreacji indywidualnej, opierając się na opinii Zespołu Parków Krajobrazowych oraz konieczności ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 30 ust. 7 pkt 2 i art. 30 ust. 6 p.b. Uzasadnienie decyzji było niespójne i niejasno wskazywało podstawę prawną sprzeciwu. Ponadto, konieczność ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego nie wyklucza automatycznie możliwości realizacji inwestycji w trybie zgłoszenia, a organ powinien był wezwać inwestora do uzupełnienia zgłoszenia.Stan faktyczny
Starosta Tatrzański wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej przez S. P. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na negatywną opinię Zespołu Parków Krajobrazowych w związku z oddziaływaniem na korytarz ekologiczny i krajobraz, a także na konieczność ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego ze względu na wysokość kondygnacji. S. P. złożył skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a., błędną podstawę prawną sprzeciwu oraz swobodną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego i zasądził od Wojewody na rzecz S. P. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 1418/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 października 2021 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku rekreacji indywidualnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. P. kwotę 500 złotych (słownie pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 11 grudnia 2020 r. znak [...] Starosta Tatrzański wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia Pana S. P. z dnia 26 listopada 2020 r. w przedmiocie budowy parterowego budynku rekreacji indywidualnej (nr [...] ) o pow. zabudowy 34, 68 m˛ na działce ewid. Nr [...] położonej w miejscowości R..
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Pan S. P..
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 14 października 2021 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji streścił przebieg postepowania w sprawie. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdza, iż sprzeciw wobec ww. zgłoszenia, został wniesiony prawidłowo, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie znajduje się na obszarze Natura 2000. Jednakże, znajduje się na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (uchwała nr XX/274/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego - Dz.Urz.Woj.Małop.2020.3482 ). Do organu odwoławczego wpłynęło pismo z 5 sierpnia 2021 r., znak: [...], w którym Zespół Parków Krajobrazowych w Województwie Małopolskim negatywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję. Stwierdził bowiem, że zgłaszane zamierzenie będzie naruszać zapisy zawarte w § 2 ust. 3 pkt 7,8, 11 uchwały Krajobrazowej, w zakresie ustaleń dotyczących czynnej ochrony ekosystemów nieleśnych zaś realizacja inwestycji będzie powodować:
- ograniczenie drożności ważnego korytarza ekologicznego stanowiącego jeden z elementów wpisanych w Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego - szczególnie poprzez samą zabudowę, grodzenie, a także konieczność budowania infrastruktury technicznej niezbędnej do obsługi terenów mieszkainych (...). Wszystkie te elementy bardzo negatywnie będą oddziaływać na stabilność i drożność korytarza ekologicznego,
- spowoduje znaczne rozproszenie zabudowy, które skutkować będą zmianami w krajobrazie oraz powstanie elementów dysharmonijnych zaburzających krajobraz.
Organ II instancji wskazał, że przedmiotowa opinia nie jest wprawdzie w sprawie wiążąca, jednak należy ją potraktować, jako dowód w sprawie, zgodnie z art. 75 § 1 kpa.
Organ II instancji stwierdził, że w świetle opinii Zespołu Parków Krajobrazowych w Województwie Małopolskim realizacja zgłaszanego budynku rekreacji indywidualnej może spowodować zagrożenie stanu środowiska.
Ponadto wskazano, że budynek posiadający kondygnację podziemną jest obiektem o złożonej konstrukcji, której częścią jest wykonanie wykopu, wymagającego sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b Prawo budowlane, oraz stropu (nad piwnicą) pełniącego funkcję podłogi dla pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi. Ponadto, konstrukcja podziemnej piwnicy wymaga kontroli przez uprawnionego projektanta-konstruktora, w celu zapewnienia wymogów bezpieczeństwa osób i mienia w trakcie użytkowania z budynku. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r., w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, który stanowi, że ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane również przy realizacji obiektów budowlanych lub Ich części, które zawierają:
ustroje konstrukcyjne, takie jak powłoki, łupiny, tarcze, łuki i kopuły oraz linowe wiszące bezwzględu na ich rozpiętość, a także fundamenty inne niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym;
elementy konstrukcyjne:
a) rozpiętości 12 m i większej, wysięgu 3 m i większym lub o wysokości jednej kondygnacji 6 m i większej,
b) poddane obciążeniu użytkowemu 5 kN/m˛ i większemu, obciążeniu zmiennemu ruchomemu, a także zwymiarowane z uwzględnieniem wpływów dynamicznych, termicznych, skurczów materiałowych lub ruchów podpór,
c) sprężane na budowie lub na miejscu ich wbudowania w obiekcie budowlanym, a także poddane zabezpieczeniu cięgien sprężających i ich urządzeń kotwiących.
Zgłaszany budynek posiada kondygnację nadziemną o wysokości 6,85 m, czyli dla przedmiotowego zamierzenia ma zastosowanie § 3 pkt 2 lit a ww. rozporządzenia. Zatem, należy stwierdzić, że realizacja takiej inwestycji wymagałaby ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, ten zaś może być ustanowiony jedynie w decyzji o pozwoleniu na budowę albo w decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Potwierdza to brzmienie art. 19 ust. 1 ustawy prawo budowlane, zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej może w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożyć na inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także obowiązek zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na środowisko. Mając powyższe na uwadze organ II instancji konkluduje, że realizacja zgłaszanego budynku rekreacji indywidualnej wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że Inwestor do zgłoszenia z 26 listopada 2021 r. dołączył oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (terenem inwestycji) na cele budowlane (jako tytuł prawny wskazał; własność, data oświadczenia; 26 listopada 2020 r.). Jednakże, z treści księgi wieczystej (nr [...]), ustanowionej dla działki nr [...] w miejscowości R., nie wynika aby Inwestor był właścicielem tej nieruchomości. Ponadto, w zgłoszeniu nie podano lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów stałych (§ 22-24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie); sposobu odprowadzania ścieków, zaopatrzenia w wodę oraz energię elektroenergetyczną (§ 26-27 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.), jak i również nie wskazano dostępu do drogi publicznej (§ 14); oraz sposobu odprowadzenia wód opadowych (§ 28 i 29 w/w rozporządzenia). Jednak organ odwoławczy nie wzywał o uzupełnienie zgłoszenia w tym zakresie ponieważ, jak wskazuje, nie wpłynęłoby to na zmianę rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył Pan S. P.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a., z uwagi na niemożność zapoznania się z pozyskaną przez Wojewodę opinią – pismem Zespołu Parków Krajobrazowych w Województwie Małopolskim z dnia 5 sierpnia 2021 r. znak [...] Wskazano także na błędną podstawę prawną wyrażenia sprzeciwu t.j. art. 30 ust. 6 pkt 1 zamiast art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Ponadto Skarżący nie zgadza się z tym, że konieczność ustanowienia nadzoru inwestorskiego automatycznie eliminuje zamierzenie inwestycyjne z uproszczonej procedury zgłoszenia. Skarżący zarzucił organowi swobodną interpretację rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w kwestii wysokości kondygnacji. Powinna ona być mierzona do wysokości stropu, nie zaś do pokrycia dachowego w przypadku braku stropu. Ponadto, nawet jeśli organ stwierdził, że wysokość ta jest wyższa niż dopuszczalna w zgłoszeniu, to organ mógł, a nawet miał obowiązek wezwać o skorygowanie zgłoszenia. Skarżący nie zgadza się także z konkluzją organu, że budowa budynku rekreacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie mogłaby zagrozić środowisku. Zwrócono przy tym uwagę na wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 września 2016 r. sygn. II SA/Kr 790/16 , w którym wskazano, że dla skutecznego podniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy prawo budowlane konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów ustawy o ochronie przyrody, a nie ogólne odwołanie się do nich. Skarżący wskazał także, że nie wykazano, aby zamierzenie inwestycyjne było sprzeczne z uchwałą krajobrazową. Skarżący wskazuje, że nie wykazano, w jaki sposób zamierzenie inwestycyjne będzie kolidowało z przebiegiem korytarza ekologicznego. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na okoliczność, że organ II instancji wytknął Skarżącemu braki zgłoszenia, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy prawo budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem skarżonej decyzji stwierdza, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji w przedstawionym powyżej stanie faktycznym stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 t. prawo budowlane (dalej jako p.b.).
Zgodnie z art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b. Oznacza to, że zasadą jest uzyskanie pozwolenia na budowę, zaś wyjątkiem od tej zasady możliwość rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, o ile właściwy organ nie wyraził sprzeciwu. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy:
a) do 35 m2,
b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m
- przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki.
W art. 30 ust. 6 p.b. określono przesłanki obligatoryjnego wniesienia sprzeciwu przez organ administracji. Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;
4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Pod pojęciem innych przepisów w art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. należy rozumieć regulacje zawarte w aktach prawa powszechnie obowiązującego, ograniczające możliwość prowadzenia w danym miejscu budowy lub wykonywania określonych robót budowanych.
Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 7 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 (decyzja o sprzeciwie), obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1)zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że "decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 p.b. zawiera de facto dwa rozstrzygnięcia, tj. zakres przedmiotowy wniesionego sprzeciwu, jak i obowiązek uzyskania w stosunku do określonej budowy lub robót budowlanych pozwolenia na budowę. Organ wnosi sprzeciw (jedno rozstrzygnięcie) i nakłada związany z nim obowiązek wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę w stosunku do robót budowlanych, które miały być realizowane na podstawie zgłoszenia (drugie rozstrzygnięcie)." (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. II OSK 850/20). Ponieważ decyzja ma charakter złożony, gdyż w podstawie jej wydania mogą być powołane przepisy art. 30 ust. 6 i 7 p.b. Strona wnosząca odwołanie od takiej decyzji może zaskarżyć decyzję w całości, albo poszczególne jej części, np. w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Także organ rozpoznając wniesione odwołanie może uchylić tylko w części wydaną na tej podstawie decyzję.
Ponadto w orzecznictwie wskazano, że przepis art. 30 ust. 7 p.b. nie powinien być stosowany jako zasada. W sytuacji, gdy organ poweźmie wątpliwości co do zastosowania procedury zgłoszenia, najpierw powinien skorzystać z określonego w art. 30 ust. 2 p.b. obowiązku wezwania inwestora postanowieniem do uzupełnienia zgłoszenia, a dopiero w przypadku bezskuteczności sięgać do instytucji sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 7 p.b., tak aby w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości wykazać zasadność odstąpienia od uproszczonego trybu, jakim jest zgłoszenie (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. II SA/Go 708/18).
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Sąd stwierdził naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 30 ust. 7 pkt 2 i art. 30 ust. 6 p.b. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Istotne w rozpoznawanej sprawie jest to, że w skarżonej decyzji organ nie wskazał materialnoprawnej podstawy wniesienia sprzeciwu, zaś z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że motywy wniesienia sprzeciwu wynikały z odmiennych podstaw. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a – zasada prawdy obiektywnej); prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 k.p.a. – zasada zaufania do władzy publicznej). Ponadto z zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a wynika, że muszą one wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Powyższe winno mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie organ I instancji wniósł sprzeciw, jednak organ II instancji zasadnie uznał, że nie zasługują na uznanie motywy wniesienia sprzeciwu wskazane przez organ I instancji. Jednocześnie organ II instancji uznając za zasadne wniesienie sprzeciwu w przedmiotowej sprawie wskazał dwie przyczyny. Po pierwsze, organ II instancji wskazał, że teren inwestycji znajduje się na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu ustanowionego na mocy uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XX/274/20z 27 kwietnia 2020 r. , powołując się przy tym na negatywną opinię Zespołu Parków Krajobrazowych w Województwie Małopolskim z dnia 5 sierpnia 2021 r. znak OS/461/132021/AS. W opinii tej wskazano, że działka objęta zgłoszeniem znajduje się ponad 500 m od zwartej zabudowy, zaś realizacja inwestycji spowoduje ograniczenie drożności korytarza ekologicznego stanowiącego jeden z elementów wpisanych w Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego, w szczególności przez samą zabudowę, a także konieczność budowania infrastruktury technicznej niezbędnej do obsługi terenów mieszkalnych, co będzie negatywnie oddziaływać na stabilność i drożność korytarza ekologicznego. Ponadto realizacja zamierzenia spowoduje rozproszenie zabudowy, które skutkować będą zmianami w krajobrazie oraz powstanie elementów dysharmonijnych zaburzających krajobraz. Organ wskazał, że wprawdzie opinia nie ma charakteru wiążącego, ale należy potraktować ją jako dowód w sprawie. W oparciu o to stanowisko organ konkluduje, że realizacja zgłaszanego budynku rekreacji indywidualnej może spowodować zagrożenie stanu środowiska. Z powyższego wynika, że podstawą zgłoszenia sprzeciwu w tym aspekcie był art. 30 ust. 7 pkt 2 p.b. Jednak organ II instancji poza dopuszczeniem dowodu z opinii nie dokonał samodzielnie oceny wiarygodności i mocy dowodowej opinii oraz nie zweryfikował stanowiska wyrażającego opinię w przedmiocie sposobu kształtowania zabudowy w obszarze ochrony krajobrazu. Jak wskazano powyżej, decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 7 p.b. zawiera de facto dwa rozstrzygnięcia, tj. zakres przedmiotowy wniesionego sprzeciwu, jak i obowiązek uzyskania w stosunku do określonej budowy lub robót budowlanych pozwolenia na budowę. Organ wnosi sprzeciw (jedno rozstrzygnięcie) i nakłada związany z nim obowiązek wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę w stosunku do robót budowlanych, które miały być realizowane na podstawie zgłoszenia (drugie rozstrzygnięcie). Tymczasem w skarżonej decyzji organ ograniczył się do wyrażenia sprzeciwu. Jeśli podstawą wyrażenia sprzeciwu, co nie wynika jednoznacznie z uzasadnienia skarżonej decyzji, to organ powinien był wydać pełne rozstrzygnięcie, nie tylko ograniczając się do wydania sprzeciwu. Oczekiwania co do uzasadnienia takiej decyzji są tym bardziej uzasadnione, że jest ona decyzją o charakterze uznaniowym. Sądowa kontrola prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a także czy organ właściwie wykorzystał przysługujące mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania. Takiej oceny zabrakło w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji. Nie można przy tym wykluczyć, że podstawą wniesienia sprzeciwu był art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., jednak nie wynika to w sposób jednoznaczny z uzasadnienia skarżonej decyzji, ani z akt sprawy.
Drugą z podstaw wniesienia sprzeciwu wskazaną przez organ II instancji jest okoliczność, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne z uwagi na konieczność ustanowienia nadzoru inwestorskiego, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu zgłoszenie dotyczy zatem budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podstawą wniesienia sprzeciwu byłby w takie sytuacji art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. W tej kwestii zważyć należy, co następuje. Gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobligowany do wyrażenia sprzeciwu. Taką okolicznością w przedmiotowej sprawie miałaby być konieczność ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego. Przesłanki ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego zostały określone w art. 19 p.b.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej może w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożyć na inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także obowiązek zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na środowisko. Jak się wskazuje zasadniczo przepis art. 19 ust. 1 p.bud., wobec użycia w nim zwrotu "organ może w decyzji", został sformułowany jako uprawniający organ do nałożenia na inwestora określonego obowiązku sprowadzającego się do ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także obowiązku zapewnienia nadzoru autorskiego, a więc do wydania decyzji uznaniowej. Uznaniowość ta, bynajmniej niemająca znaczenia dowolności, została w istocie ograniczona przez zastrzeżenie, że nałożenie na inwestora wymienionych obowiązków powinno nastąpić w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na środowisko. Dodatkowo uznanie to zostało jednak ograniczone w zakresie obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego poprzez częściowe wykonanie delegacji zawartej w art. 19 ust. 2, na podstawie której Minister Infrastruktury wydał w dniu 19 listopada 2001 r. rozporządzenie w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane również przy realizacji obiektów budowlanych lub ich części, które zawierają:
1) ustroje konstrukcyjne, takie jak powłoki, łupiny, tarcze, łuki i kopuły oraz linowe wiszące bez względu na ich rozpiętość, a także fundamenty inne niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym,
2) elementy konstrukcyjne:
a) o rozpiętości 12 m i większej, wysięgu 3 m i większym lub o wysokości jednej kondygnacji 6 m i większej (...). W myśl § 4 w/w rozporządzenia właściwy organ, w decyzji o pozwoleniu na budowę albo w decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nakłada obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego określonej specjalności, z powołaniem odpowiedniego dla danego obiektu przepisu rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie powołując się na § 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia organ stwierdził, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie zawierało elementy konstrukcyjne o wysokości jednej kondygnacji powyżej 6 m, albowiem zgłaszany budynek posiada kondygnację nadziemną o wysokości 6, 85 m. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. II SA/Go 708/18 odnoszącego się do kwestii, czy konieczność ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego wyklucza możliwość realizacji zamierzenia inwestycyjnego w oparciu o zgłoszenie. W powołanym wyroku wskazano, że "obowiązek ustanowienia nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania tych robót obciąża, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, inwestora. Wprawdzie obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego może także wynikać z decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym mowa w § 4 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, to jednak z przepisu tego nie można samoistnie wywodzić obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Inwestor może bowiem ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego także dla inwestycji realizowanej w trybie zgłoszenia." Tym samym wskazuje się na brak automatycznego związku między koniecznością ustanowienia nadzoru inwestorskiego a możliwością realizacji inwestycji w oparciu o zgłoszenie. Nie jest pozbawione przy tym racji stanowisko, że w świetle art. 18 p.b., w szczególności art. 18 ust. 2 p.b. inwestor może ustanowić nadzór inwestorski. Jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdzi taką konieczność może wezwać Inwestora w trybie art. 30 ust. 5c p.b. do uzupełnienia zgłoszenia przez ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, ewentualnie po bezskutecznym upływie terminu do dokonania tej czynności, wnieść sprzeciw.
Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien po pierwsze skompletować zgłoszenie w świetle zawartych powyżej wskazań. Po drugie, w razie stwierdzenia podstaw do wniesienia sprzeciwu wyraźnie określić podstawę prawną sprzeciwu oraz wskazać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie sprzeciwu na tej podstawie. Decyzje uznaniowe, bardziej niż decyzje związane wymagają od organu szczegółowego, wręcz precyzyjnego uzasadnienia w oparciu o zindywidualizowane przesłanki. Uzasadnienie takiej decyzji wymaga jasnego argumentowania, które powinno odzwierciedlać ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego postępowania. Wyjaśniać należy nie tylko zastosowane przepisy prawa, ale i wyczerpująco uzasadnić okoliczności, które przemawiają za przyjęciem, że zaistniały przesłanki dające podstawy do wniesienia sprzeciwu. Uzasadnienie takiej decyzji powinno być zrozumiałe dla strony postępowania i stwarzać możliwość kontroli zarówno przez nią jak i przez sąd administracyjny prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję i motywów rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić dlaczego wniesiono sprzeciw, o ile w wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ stwierdzi, że istnieją ku temu podstawy. W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest takie uznanie organu odwoławczego w zakresie tak podstawy prawnej, jak i uzasadnienia rozstrzygnięcia, któremu towarzyszy brak spójności podstawy działania z jego uzasadnieniem, wespół z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, którego odzwierciedleniem jest właśnie wydana na jego podstawie decyzja. Wyrażając sprzeciw organ powinien wyraźnie wskazać, jaka jest podstawa prawna wnoszonego sprzeciwu, wykazać, że zaistniały okoliczności faktyczne i prawne do jego wniesienia, zaś ustalenia organu powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.
Jak wynika z powyższego zarzuty skargi okazały się co do istoty zasadne, a ich uwzględnienie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co też Sąd w niniejszym składzie uczynił na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając na rzecz Skarżącego od Wojewody Małopolskiego kwotę 500 złotych (pięciuset złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło