II SA/Kr 142/05
WyrokWSA w Krakowie2007-04-27
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Barbara Pasternak, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzja ta została uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Kluczowe było nieustalenie przez organy, kiedy faktycznie wybudowano obiekt budowlany, a także brak odniesienia się do twierdzeń skarżących o jego wzniesieniu przed wydaniem pozwolenia na budowę. Dodatkowo, stwierdzono naruszenie przepisów o doręczaniu decyzji pełnomocnikowi.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania nakazu rozbiórki szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacyjnym. Organ I instancji odmówił wydania nakazu, wskazując, że obiekt był realizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym brak ustalenia terminu budowy obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 142/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Renata Czeluśniak ( spr. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I.S. i E.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących I.S. i E.S. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002r., znak:[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne, wraz z przyłączem kanalizacyjnym do budynku gospodarczo-magazynowego zlokalizowanego na działce nr "1" obr. [...] przy ul. O. w K.
Organ l instancji ustalił, iż w/w zbiornik wraz z przyłączem realizowano na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...], z dnia [...].02.1999r., znak:[...] w przedmiocie pozwolenia na budowę zbiornika na ścieki sanitarne, wraz z przyłączem kanalizacyjnym do budynku.
Wskutek wznowienia postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...].12.2000r. uchylił decyzję nr [...], z dnia 15.02.1999r. i umorzył postępowanie w sprawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę zbiornika na ścieki sanitarne, wraz z przyłączem kanalizacyjnym do budynku zlokalizowanego na działce nr "1" obr. [...]. przy ul. O. w K.
Od decyzji organu l instancji z dnia [...].10.2002 r. odwołali się I.S. i E.S. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu zarzucili naruszenie art. 48 prawa budowlanego i art. 7,77, 107 k.p.a. - poprzez brak ustalenia, w jakim terminie inwestor wybudował przedmiotowy obiekt. Odwołujący wskazali, iż organ l instancji nie ustalił istotnych okoliczności sprawy i nie podał na podstawie jakich dowodów dokonano ustaleń w sprawie.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2004r., utrzymał w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...].10.2002r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w/w obiekt został zrealizowany w czasie obowiązywania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W ocenie organu II instancji - organ pierwszoinstancyjny w sposób prawidłowy odmówił wydania decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Powyższe rozstrzygniecie, zdaniem organu odwoławczego, koreluje z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą: "inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę".
WINB wskazał, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, póz. 888), zgodnie z którym do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia jej w życie, stosuje się przepisy tej ustawy z zastrzeżeniem ust. 2-4 tego artykułu. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 31.05.2004 r., zatem powołany wyżej art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Organ II instancji wyjaśnił, iż przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez pozwolenia na budowę. W niniejszym postępowaniu brak jest - zdaniem organu odwoławczego -podstawowej przesłanki uzasadniającej zastosowanie tego przepisu, bowiem inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, zatem zrealizowany przez niego obiekt może być jedynie doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela zawartych w nim wywodów, a wszelkie uwagi odwołujących, dotyczące naruszenia przepisów prawa przy realizacji przedmiotowego obiektu będą rozpatrzone w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
W ocenie WINB materiał dowodowy wskazuje, iż organ l instancji słusznie stwierdził brak przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
W ocenie Sądu skarga jest zasadna. W niniejszym postępowaniu naruszono przepisy art. 40 § 2, 7, 77 oraz 107 k.p.a.
Zgodnie z przyjętą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji, zgodnie z art. 107 k.p.a. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega z kolei na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.
Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
Istotnym dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, było ustalenie przez organy administracyjne kiedy zrealizowany został szczelny zbiornik na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacyjnym do budynku na działce nr "1" obr. [...] przy ul. O. w K., a mianowicie czy nastąpiło to w okresie pomiędzy 15.02.1999 r. ( wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w/w obiektu), a 27.12.2000r. (wydanie decyzji uchylającej decyzję o pozwoleniu na budowę i umorzenie postępowania w tej sprawie). Orzekające w sprawie organy administracyjne nie ustaliły i nie wyjaśniły kluczowej kwestii-kiedy wybudowano przedmiotowy obiekt budowlany oraz nie ustosunkowały się do twierdzeń skarżących, iż zbiornik został zrealizowany bez pozwolenia na budowę już w 1998r. W tym miejscu wartym podkreślenia jest, że w aktach administracyjnych znajdują się pisma skarżących m.in. z dnia 17.12.1998r. i 17 .09.1999r., w których twierdzą oni, iż w/w obiekt został zrealizowany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Do powyższego w ogóle nie odniosły się organy administracyjne.
Zawarte w uzasadnieniach decyzji w/w organów ustalenia nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dowodami, co wskazuje na ich dowolność i arbitralność.
Zdaniem Sądu, uznanie przez organ odwoławczy za udowodnione, iż w/w obiekt został wybudowany w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę, bez odniesienia do konkretnych dowodów i ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, iż materiał dowodowy na to wskazuje, czyni to uzasadnienie zbyt ogólnym i sporządzonym wbrew regułom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., wiążącym organ administracyjny z zakresie niezbędnych składników uzasadnienia. Organ administracyjny powinien mieć bowiem na uwadze, iż motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ wydaniu decyzji.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie spełniały wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz godziły w naczelne zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 7, 77 i 80 k.p.a., co zdaniem Sądu jest naruszeniem przepisów procedury, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując sądowej kontroli postępowania administracyjnego, stwierdzono, iż organ odwoławczy nie doręczył zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżących, upoważnionemu do działania przed organami administracyjnymi na podstawie udzielonego pełnomocnictwa z dnia 17.10.2002 r. Brak doręczenia decyzji z dnia [...].08.2004 r. pełnomocnikowi skarżących stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., co przyznał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Powyższe naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i dlatego Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu II instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163 poz. 1349)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło