II SA/Kr 1420/01

WyrokWSA w Krakowie2005-04-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Sędzia WSA-del. Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli od jego zakończenia upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ nadzoru budowlanego pominął przepis art. 49 Prawa budowlanego, który stanowi, że nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli od jego zakończenia upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji właściciel jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki gnojownika wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił, że skarżący wykonał betonowe dno i zbiornik na gnojownicę w 1995 r. bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze podtrzymał swoje zarzuty, kwestionując ustalenia faktyczne i wskazując na upływ czasu od zakończenia budowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. G. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska( spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA-del. Renata Detka Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1420/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2001, wydaną na podstawie art.48 , art.80 ust.2 pkt l, art.83 ust.l ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał S. G. dokonanie rozbiórki gnojownika o wymiarach w rzucie 3,80 x 3,65 m o ścianach murowanych i wybetonowanym dnie wraz ze zbiornikiem na gnojownicę znajdującym się w obrębie gnojownika wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce w D. gmina M. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i przeprowadzonej w dniu [...] 1999r kontroli oraz oględzin w dniu [...] 2000r ustalono , że na działce w D. znajduje się wyżej opisany gnojownik, dobudowany bezpośrednio do budynku inwentarskiego od jego południowej strony i około 50 cm od wschodniej granicy z działką sąsiednia. Gnojownik ma trzy murowane ściany z kamienia o wysokości 40-50 cm , wybetonowane dno oraz zbiornik na gnojownicę z kręgów betonowych głębokości około l m z betonowym włazem. Obecny właściciel obiektu S. G. oświadczył , że gnojownik w obecnym usytuowaniu istnieje od 1976r. Jego ojciec wykonał ściany z kamienia i zbiornik na gnojownicę. Dno gnojownika stanowił grunt W takim stanie gnojownik był użytkowany do 1995r. Wówczas to Państwowa Terenowa Inspekcja Sanitarna w K. nakazała usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli . Właśnie dlatego inwestor S. G. w lipcu 1995r wykonał betonowe dno w obrębie istniejącego gnojownika oraz wybetonował dno w studzience na gnojownicę. Na powyższe roboty nie miał pozwolenia na budowę a jedynie nakaz PTIS w K. zawarty w decyzji z dnia [...] 1995r. S. S. oświadczyła natomiast , że do 1995r gnojownik jako obiekt budowlany nie istniał, gdyż obornik był składowany bezpośrednio na gruncie. B. C. również podał, że ścianki gnojownika zostały przez inwestora wykonane dopiero w 1995r. A. D. przesłuchany w dniu [...] 2000r zeznał , że odwołuje swoje oświadczenie , w którym podał , że będąc na działce inwestora w 1988r widział, że gnojownik miał ścianki z kamienia oraz studzienkę na gnojownicę. Na podstawie wyjaśnień złożonych przez pracownika PTIS w K. J. G., ustalono , że w dacie przeprowadzenia kontroli przez PTIS gnojownik nie miał ścian , gdyż gdyby takie były , odnotowano by to w protokole kontroli. Ponieważ inwestor nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wybudowanie gnojownika przed 1995r, uznano, że zarówno ścianki , jak i dno gnojownika ze zbiornikiem na gnojownicę S. G. wykonał w 1995r bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego rozpoczęcie budowy przedmiotowego gnojownika, będącego obiektem budowlanym , wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Nakaz zawarty w decyzji PTIS z dnia [...]1995r nie upoważniał inwestora do rozpoczęcia budowy. Konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu wynika wprost z art.29 ust. l prawa budowlanego , który to przepis wymienia w sposób enumeratywny obiekty budowlane, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też na podstawie art. 48 prawa budowlanego orzeczono o rozbiórce przedmiotowego obiektu. W odwołaniu inwestor zarzucił , że przedmiotowych obiektów nie budował, tylko w 1995r usunął nieprawidłowości stwierdzone decyzją PTIS . Podał , że zgodnie z zaleceniem pokontrolnym PTIS uzyskał zgodę S. S. na usytuowanie gnojownika w dotychczasowym miejscu. Zarzucił , że z dostarczonej przez niego mapy z 1984r w skali l : l 000 wynika, że już wtedy naniesiony był na niej ustęp i zbiornik na gnojownicę. Decyzją z dnia [...] 2001r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l kpa, po rozpoznaniu odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Uzupełniając stan faktyczny ustalony przez organu I instancji organ odwoławczy stwierdził , że fakt budowy gnojownika w 1995r potwierdzili również Z. S. i A. K. Skoro inwestor wykonał przedmiotowy obiekt bez uzyskania pozwolenia na budowę, dopuścił się samowoli budowlanej. Organ administracji obowiązany był zatem wypełnić dyspozycję art.48 ustawy i orzec rozbiórkę obiektu. W myśl tego przepisu właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podnoszone w odwołaniu zarzuty nie mogą odnieść skutku, gdyż nakaz zawarty w decyzji PTIS w K. z dnia [...] 1995r nie upoważniał inwestora do wybudowania przedmiotowego obiektu bez uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję S. G. podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Dodatkowo podał , że po wydaniu decyzji przez PTIS w K. w zakreślonym w niej terminie wylał dno gnojownika i studzienki betonem i wzmocnił zaprawą cementową istniejące ścianki gnojownika. Zarzucił , że stan faktyczny został ustalony na podstawie zeznań świadków , z którymi jest od lat skłócony. Podał , że w protokole PTIS w K. nie ujęto faktu, że przedmiotowy gnojownik przylegał do składowiska obornika S. S. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Stosownie do treści art.28 prawa budowlanego z 1994r roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i art.30. Z treści art.29 ust. l pkt łbie prawa budowlanego , obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym, płyt do składowania obornika oraz szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3. Wykonanie takich robót budowlanych wymagało zgłoszenia właściwemu organowi (art.30 ust. l pkt l prawa budowlanego). Jednakże dla oceny legalności wystawienia obiektu budowlanego istotna jest treść przepisów obowiązujących w dacie wybudowania obiektu budowlanego. Przepis art. 29 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania przedmiotowych robót budowlanych nie wymieniał gnój o wnika jako obiektu budowlanego na którego budowę nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Dlatego też prawidłowo organy obydwu instancji ustaliły , że na jego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę. Zgodnie z wymogami art. 107 kpa organy nadzoru budowlanego szczegółowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyciągnęły logiczne wnioski. Stosownie do treści art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Działania inwestora wyczerpały znamiona tego przepisu , gdyż wzniósł on obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niemniej jednak organ przeoczył , że zgodnie z przepisem art.49 prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. l, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Tak więc stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie , z pominięciem przepisu art.49 prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy . Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło