II SA/Kr 1421/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia 11 października 2010 r., Nr: [...] w przedmiocie odmowy prowadzenia postępowania w sprawie odtworzenia akt postanawia oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący J.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł (netto [...] zł) i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² bez wartości, mieszkanie wielkości 8 m² oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha, w tym 0,7 ha las. Nie posiada on żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.P. podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący liczy 70 lat i cierpi na szereg schorzeń. Choruje na nadciśnienie, bezsenność, hemoroidy, zanik kości kręgosłupa, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca, stłuczenie i rozedmę płuc, chorobę wieńcową, woreczka żółciowego i wątroby, ma naczyniaka w brzuchu. Leczenie w klinice, u bioenergoterapeuty, zioła i lekarstwa kosztują go miesięcznie około 950 zł, a jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura. Gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, gdyż ziemia leży odłogiem z powodu zakazu wykonywania przez skarżącego jakiejkolwiek pracy. Agencja [...] nałożyła na skarżącego sankcję w wysokości 850 zł. Otrzymane odszkodowanie z WSA w kwocie 4.860 zł skarżący przeznaczył na remont budynku, ale sprzeciw Starosty wstrzymał jego realizację. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczy się kilka postępowań ze skarg J.P. , wobec tego uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe. Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego o uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie pobiera dopłat unijnych do gruntów. Jego miesięczne wydatki na produkty żywnościowe i środki do życia wynoszą około 1.200 zł. Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia o wniesieniu sprzeciwu na wykonanie prac remontowych, potwierdzenia pobrania kwoty 170 zł (Gabinety Lekarski [...]), potwierdzenia wypłaty świadczenia za miesiąc grudzień 2010 roku, czterech paragonów aptecznych opiewających na kwoty 69,19 zł, 34,05 zł, 35,25 zł i 5,90 zł, dwóch etykiet medykamentów oraz nieczytelnej nalepki adresowej z przesyłki pocztowej. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 14 lutego 2011 r. W dniu 21 lutego 2011 r. J.P. wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego. W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżący zarzucił orzeczeniu, iż zostało ono wydane niezgodnie ze stanem faktycznym. Stwierdził również, iż błędnie sformułowany jest przepis art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto wskazał na barak jednolitości orzecznictwa, gdyż w Wydziale II i III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tym samym czasie i tej samej sytuacji zapadają różne orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżących w sprawie przyznania im prawa pomocy w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy). W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy w stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ani w części. Bez wątpienia skarżący jest osobą starszą i schorowaną oraz niezbyt dobrze sytuowaną. Jednakże dysponuje on stałym pewnym miesięcznym dochodem z emerytury w wysokości [...] zł. Posiada on także środki w wysokości 4.860 zł przyznane mu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Twierdzenie skarżącego, że środki te przeznaczył na remont budynku, w którym zamieszkuje, nie znajdują potwierdzenia w przesłanych dokumentach. Starosta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 roku o sprzeciwił się wykonaniu prac remontowych polegających na wymianie pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie ocieplenia budynku - czym uniemożliwił mu przeprowadzenie remontu. Skoro prace remontowe nie zostały przez skarżącego przeprowadzone dysponuje on zatem środkami pieniężnymi, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu bez uszczerbku we własnym utrzymaniu. Tym bardziej, że wysokość wpisu od złożonej skargi wynosi 100 zł. Także fakt, iż skarżący prowadzi wiele postępowań nie jest argumentem dla zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, wnioskodawca inicjując postępowanie sądowe powinien liczyć się z wydatkami związanymi z jego prowadzeniem, zatem powinien zgromadzić środki na ten cel. Przedmiotem rozpoznania był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w konkretnej sprawie ze skargi wnioskodawcy na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2010 r., Nr: [...]. W tej konkretnej sprawie skarżący ani nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, a przedstawiona dokumentacja jest wystarczająca do stwierdzenia, że skarżący jest w stanie bez takiego uszczerbku uiścić wpis w wysokości 100 zł. Nie mogą mieć zatem znaczenia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy wydawane w innych sprawach sądowoadministracyjnych ze skarg J.P. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.