II SA/Kr 1424/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-19

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na brak możliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia zwolnienie jej od tych kosztów w całości.
Stan faktyczny
L. R. złożyła skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 września 2015 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy rodziny, a jej dochód wynosi około 500 zł miesięcznie. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a jej miesięczne wydatki obejmują czynsz, energię elektryczną i leki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą L. R. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 września 2015 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 września 2015 roku w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego L. R. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z danych zawartych we wniosku wynika, że L. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest dochód z prac dorywczych oraz pomoc od rodziny, a wysokość dochodu została określona na ok. 500 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni około 35 m². Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, iż jest osobą samotną, mieszka w niewielkim mieszkaniu i sama ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Utrzymuje się z prac dorywczych jako opiekunka do dzieci. Często zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej swoich dorosłych dzieci. Żyje bardzo skromnie. Jej wydatki przedstawiają się następująco: opłaty czynszowe 220 zł, energia elektryczna 150 zł, leki 100 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego L. R. uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Źródłem utrzymania skarżącej jest niewielki dochód z prac dorywczych, który często nie wystarcza na pokrycie kosztów jej bieżącego utrzymania. Zmuszona jest wówczas korzystać z pomocy finansowej swoich dorosłych dzieci. Wnioskodawczyni nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżąca nie należy do osób majętnych i wygospodarowanie przez nią nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe jest bardzo utrudnione. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że L. R. spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło