II SA/Kr 1425/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. H. i J. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968) oddalił zarzuty zgłoszone przez J.H. w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki garażu samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego nr 1 w W. na działce nr 1 . W uzasadnieniu organ l instancji podał, że J.H. domagał się uchylenia tytułu wykonawczego twierdząc, że egzekwowany obowiązek nie istnieje i jest nie wymagalny, a także, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych ustawą. Ustosunkowując się do wniesionych zarzutów organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Obowiązek podlegający egzekucji wynika z ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2002 r. znak: [...] utrzymującej zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2000 r. znak: [...] w mocy. Decyzja ta podlega wykonaniu. Organ nie posiada żadnych informacji, żeby wykonanie decyzji zostało wstrzymane w związku z wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na ww. decyzję o rozbiórce. Zażalenie na ww. postanowienie złożył J.H. , domagając się jego uchylenia. W ocenie żalącego się, decyzja WINB w K. z dnia [...] lipca 2002 r. jest nieważna z mocy prawa (została wydana z rażącym naruszeniem terminu do jej wydania) i jako taka nie podlega wykonaniu. Nie zgodził się również ze stanowiskiem organu, że zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 229 póz. 1954, z późn. zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu l instancji jest prawidłowe. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB w W. upomnieniem z dnia 2.08.2002 r. organ wezwał zobowiązanych A.H. i J.H. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB W. z dnia [...].08.1999 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr 1 w W. , garażu. Wobec niewykonania tego obowiązku organ wystawił w dniu 11.09.2002 r. tytuł wykonawczy, którego odpis został doręczony zobowiązanym w dniu 12.09.2002 r. Zarzuty podniesione przez J.H. : nieistnienie egzekwowanego obowiązku, brak wymagalności obowiązku oraz niespełnienie przez wystawiony tytuł wykonawczy wymogów określonych w ustawie wskazują, że zgłaszający oparł je na treści art.33 pkt 1, 2 i 10 uoepea. W ocenie organu odwoławczego, egzekwowany obowiązek istnieje, gdyż wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. , utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2002 r., znak: [...]. Stanowisko żalącego się, że decyzja organu odwoławczego nie istnieje, względnie jest nieważna, gdyż wydana została z naruszeniem terminu do jej wydania, nie ma podstaw prawnych. Obowiązek jest wymagalny, ponieważ nie wstrzymuje jego wykonania wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu określonego w art. 33 pkt 10 cyt. ustawy organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany nie wskazał żadnego braku w tytule wykonawczym, a zdaniem organu, tytuł ten spełnia wymagania wymienione w art. 27 ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli A. i J.H. , domagając się jego uchylenia. Ponownie podnieśli, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].07.2002 r. była decyzją bezprawną na skutek przekroczenia terminu do. jej wydania. Wskazali, że w dalszym ciągu nie zostali powiadomieni o załatwieniu przez sąd ich skargi na decyzję WINB w K. z dnia [...] lipca 2002 r. W dalszej części skargi przytoczyli uregulowania prawne umożliwiające im zalegalizowanie samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą decyzji nakazującej rozbiórkę, która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, zatem nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych. Na wstępie rozważań podnieść należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, składa się wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Katalog zarzutów został wyczerpująco określony w art. 33 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 229 póz. 1954, z późn. zm.). W zarzutach wniesionych w piśmie z dnia 18 września 2002 r. podniesiono, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, gdyż został określony w decyzji podjętej po upływie terminu do jej wydania, że obowiązek nie jest wymagalny jako wynikający z "pozaprawnej decyzji", oraz że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w ustawie. Stosownie do treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15§1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Należy zatem uznać, że skarżący wniósł zarzuty określone w art. 1, 2 i 10 ustawy. Stanowisko skarżących, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, gdyż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2002 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r., na mocy której nałożono na A.H. i J.H. obowiązek dokonania rozbiórki garażu samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego [...] na działce nr 1 położonej w W. , została wydana z przekroczeniem terminu określonego w art. 35 § 3 kpa, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Upływ terminu do załatwienia sprawy administracyjnej, określonego w art. 35 § 3 i 4 kpa , nie pozbawia bowiem organu kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, 1996, s. 126). Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut braku wymagalności obowiązku. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy, wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (P. Przybysz, Egzekucja administracyjna, 1999 r., s. 43). Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny, jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku), albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Okoliczność skorzystania przez stronę z uprawnienia zaskarżenia ostatecznej decyzji do sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wstrzymuje wykonania decyzji ostatecznej. Możliwość wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny uzależniona jest wniosku skarżącego w tym zakresie. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Kr 2105/02, znanych Sądowi z urzędu, skarżący J.H. nie złożył wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji WINB w K. z dnia [...] lipca 2002 r. Co więcej, skarga na ww. decyzję WINB w K. została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. Zasadny jest natomiast zarzut opierający się na treści art.33 pkt 10 omawianej ustawy, tj. niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy. W tym ostatnim przepisie określone zostały wymagania, jakie powinien spełniać tytuł wykonawczy. Zgodnie z pkt 3 cyt. przepisu tytuł taki winien wskazywać podstawę prawną obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, należy rozumieć powołanie decyzji, z mocy której na zobowiązanych ciąży egzekwowany obowiązek. W tytule wykonawczym z dnia 11 września 2002 r., w którym jako zobowiązanych wskazano na A.H. i J.H. podano, że obowiązek przedmiotowej rozbiórki wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2000 r. znak: [...] podczas gdy analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja na podstawie której nałożono na zobowiązanych obowiązek dokonania rozbiórki garażu samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego [...] na działce nr 1 położonej w W. została wydana w dniu 10 sierpnia 1999 r. Wobec zaistniałych rozbieżności należy uznać, że podstawa prawna egzekwowanego obowiązku została wskazana błędnie, co dyskwalifikuje wystawiony tytuł wykonawczy jako podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na marginesie należy nadto zaznaczyć, że upomnienie z dnia 2 sierpnia 2002 r. zawiera ten sam błąd w zakresie wskazania daty decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu. Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie mając na uwadze wskazaną oceną prawną. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu l instancji naruszyły prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił oba postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie obydwu postanowień nastąpiło w związku z art. 135 p.p.s.a., w myśl którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.