II SA/Kr 1429/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-23
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Alina Paluch, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w części dotyczącej zmian w ewidencji gruntów, a jeśli nie, to jakie są konsekwencje prawne dla zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej zmian w ewidencji gruntów, ponieważ właściwość tę posiadał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W związku z tym, zaskarżona decyzja SKO w tej części jest wadliwa. Ponadto, SKO nie rozważyło należycie, czy wydanie decyzji o podziale nieruchomości w sytuacji, gdy jej powierzchnia i konfiguracja zostały zmienione w wadliwej części decyzji pierwotnej, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 19 maja 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 1989 r. w części zatwierdzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi, a odmówiła stwierdzenia nieważności w części dotyczącej podziału działki. Skarżąca podnosiła, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a jeśli już, to powinna ona objąć całą decyzję. SKO uznało, że zmiany w ewidencji gruntów zostały dokonane z naruszeniem prawa, ponieważ nie było wniosku strony ani podstaw do wprowadzenia ich z urzędu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w części dotyczącej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji z 1989 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz utrzymaną nią w mocy decyzję SKO w pozostałym zakresie. Orzeczono, że do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w zakresie objętym pkt I wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – del. Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA – del. Alina Paluch WSA Elżbieta Kremer Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 maja 2000r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2000r. Nr Kol. Odw. [...] w części dotyczącej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] 1989r. znak: [...] , II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w pozostałym zakresie, III. orzeka, że do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w zakresie skutków objętych rozstrzygnięciem pkt I wyroku, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. S. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł ([...] złotych)
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrując ponownie sprawę na wniosek M. S., decyzją z dnia 19 maja 2000r Kol. Odw. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję tego Organu z dnia [...] 2000r. Kol. Odw. [...] (oczywiście mylnie oznaczoną jako wydaną dnia [...] 2000r.), którą orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] 1989r. Nr [...] w punkcie 1-szym zatwierdzającym zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] , oraz odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji w części objętej jej punktem 2-gim. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oparto na przepisach art. 156 §1 pkt 2 oraz art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art.127 §3 i 4 kpa.
W uzasadnieniu decyzji przyjęto następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] decyzją z dnia [...] 1989r. zatwierdził; w punkcie 1- szym zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] , obejmujące zmiany konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek m.in. pgr. L. kat. [...],[...],[...]i [...], a punktem 2-gim projekt podziału parceli L. kat. pgr. [...], na parcele [...],[...],[...].
W sierpniu 1999r. E. i Z. małż. J. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu wniosku wskazywali, że zwrócili się o pomiar swoich działek Nr [...] i [...] położonych w [...] celem wydzielenia działek budowlanych. Rażącego naruszenia prawa upatrywano w tym, że wykonujący zamówienie geodeta samowolnie, bez wniosku strony i bez sporządzenia protokołu granicznego dotyczącego konfiguracji i przebiegu granic między działkami, dokonał zmian konfiguracji, powierzchni i przebiegu granic działek. W projekcie wykazu zmian gruntowych zmieniono w szczególności północną granicę działki [...] , która jako działka [...] uległa zmniejszeniu o 393 m², kosztem parcel [...] i [...] oznaczonych jako [...] i [...] , a zmiany te zatwierdzono ostateczną decyzją z dnia [...] 1989r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek decyzją z dnia [...] 2000r., stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] 1989 r. w części objętej punktem 1-szym -zatwierdzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów, a odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji w części objętej punktem 2-gim zatwierdzającym projekt podziału działki [...] . Kolegium przyjęło ustalenie, że E. i Z. J. [...] 1989r. złożyli wniosek o zatwierdzenie przedłożonego projektu wydzielenia z działki [...] i innych położonych w [...], działek pod budownictwo mieszkaniowe, jednorodzinne. Projekt podziału sporządzony został zgodnie z opinią urbanistyczną o terenie z dnia [...].1989r. znak [...] , w myśl której opinia pozytywna obejmowała projektowany plan wydzielenia działki pod budowę z działek pgr [...] i [...] w [...]. Do wniosku dołączono projekt podziału tych dwóch działek na trzy działki budowlane ze wskazaniem projektowanych budynków mieszkalnych, studni kopalnych i zbiorników wybieralnych.
Objęte zamiarem wnioskodawców postępowanie o podział działek [...] i [...] na trzy działki budowlane winno toczyć się w trybie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 22 poz. 99 ). Z tych względów rozstrzygnięcie objęte punktem 2-gim decyzji, zatwierdzające projekt podziału działki [...],( którą po zmianie konfiguracji objęto także działkę Nr [...] ), na trzy działki, znajdowało oparcie w przepisach prawa i było zgodne z ustaleniami obowiązującego wówczas dla wsi [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazano, że decyzja z dnia [...] 1989r. zapadła pod rządem przepisów obowiązującego wówczas dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz 33 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tego dekretu. Przepisami tymi były; rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 28.06.1955r. w sprawie trybu postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków ( Dz. U Nr 27 poz. 159 z późn .zm.), zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 13 maja 1960 r. w sprawie wprowadzenia do ewidencji gruntów zmian we władaniu gruntami ( Mon. Pol. 46 poz. "400" właściwa poz. 200, ze zm.) oraz zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol. Nr 11, poz.98). Wskazano, że wprowadzenie objętych punktem 1- szym decyzji zmian w ewidencji gruntów, przez ich zatwierdzenie, nie znajdowało oparcia ani w zgłoszeniu takich zmian, ani w wymienionych przepisem §67 załącznika do Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. rodzajach dokumentów lub postępowaniach uzasadniających wprowadzenie takich zmian z urzędu.
Wprowadzenie przy okazji postępowania o podział działek [...] i [...] , zmian w ewidencji gruntów z uwagi na ujawnioną przy opracowywaniu podziału niezgodność pomiędzy faktycznym stanem władania, a granicami i powierzchnią wykazaną w operacie ewidencyjnym, uznało Kolegium Odwoławcze, za rażące naruszenie przepisów regulujących zasady, sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów zawartych w załączniku do wspomnianego zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969r. Decyzję Kolegium z dnia 31.01.2000r. oparło m.in. na przepisach art. 156 §1 i 2, 157 §1, kpa w zw. z art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z 29.04 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, oraz na przepisach art. 7 ust. 1, art. 8 ust.3 i art. 11 dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków i na §64 ust. 1,2,3, §65 i 67 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20.02.1969r. w sprawie ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2000r., zawarto stwierdzenie, iż wobec odmienności postępowania o podział nieruchomości i o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, w sytuacji gdy " toczone postępowanie w sprawie podziału działek [...] i [...] nie mogło być prowadzone z racji na konieczność wcześniejszego dokonania zmian w ewidencji gruntów, należało postępowanie to zawiesić do czasu załatwienia tego problemu".
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. podnosiła, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a tym bardziej tylko w części, gdyż uchybienia nie stanowią rażącego naruszenia prawa. Zdaniem M. S. wniosek obejmował ze swej istoty żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Podejmując decyzję z dnia [...] 2000r. Kolegium przyjęło za własne ustalenia faktyczne i stanowisko prawne wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2000r., w rzeczywistości z [...] 2000r. /k. 57 akt/. Kolegium analizując przepisy art.61 §2; 61 §4 kpa podzieliło stanowisko, że sprawę zatwierdzenia zmian w operacie załatwiono bez wyraźnego wniosku strony i wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, jak również nie zachodziła sytuacja do wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów. Zdaniem Kolegium w toczącej się w 1989r. sprawie " w istocie rzeczy dokonano także postępowania rozgraniczeniowego, przy czym ustalono w jego toku, że granice istniejące w terenie są granicami rzeczywistymi, a nieprawidłowe są granice w ewidencji gruntów", co doprowadziło do zmniejszenia powierzchni będącej formalnie we władaniu składających wniosek.
Odnosząc się do zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przyznało Kolegium, że w sytuacji, gdy stan rzeczywisty różni się od stanu ewidencyjnego, prawidłowość pewnych danych podanych w decyzji dotyczącej podziału może budzić wątpliwości, jednakże nie uzasadnia to stanowiska, że "poprawianie" danych ewidencyjnych jest zawsze zagadnieniem wstępnym w stosunku do podziału nieruchomości.
Kolegium przyjęło dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej tylko części decyzji, która nie powinna pozostać w obrocie prawnym.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzje złożyła M. S.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art. 156 §1, pkt 2 kpa przez przyjęcie, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] 1989r. jest nieważna w części zatwierdzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] . Zdaniem skarżącej dla dokonania podziału działki było konieczne przeprowadzenie zmian ewidencji gruntów, a łączne orzeczenie o wprowadzeniu tych zmian i o podziale działki, nie ma charakteru rażącego uchybienia prawa.
Zarazem wyraziła skarżąca stanowisko, że w przypadku przyjęcia rażącego naruszenia prawa stwierdzeniem nieważności winna być objęta cała decyzja.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wskazując, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji w istocie połączono elementy trzech odrębnych postępowań: postępowania rozgraniczeniowego, postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości i postępowania o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów, przez co doszło do ingerencji i ograniczenia prawa własności, bez wszczęcia tego ostatniego z postępowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, przed dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 z późn. zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Według przepisu art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego punktu widzenia, skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podnoszone.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności należy do tzw. trybów nadzwyczajnych. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją- jak w sprawie ostatecznej z dnia [...] 1989r. - lecz weryfikacja decyzji, z punktu widzenia przesłanek nieważności określonych art. 156 §1 kpa.
Stosownie do przepisu art. 157 §1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia; a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
Decyzja, co do której złożono wniosek o stwierdzenie nieważności wydana została przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] w dniu [...] 1989r.
Przedmiotem tej decyzji jest rozstrzygnięcie punktem I-szym o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów, a punktem II-gim o podziale nieruchomości oznaczonej jako działka [...] .
W dacie wydania tej decyzji strukturę terenowych organów administracji państwowej regulowałyby przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1983r. o systemie rad narodowych ( tj. Dz. U. z 1988r. Nr 26, poz. 183 z poźn. zm. ). Zgodnie z przepisem art. 135 ust. 1 tej ustawy kierownicy wydziałów lub równorzędnych jednostek organizacyjnych urzędów, wykonujący ustalone w ustawach szczególnych kompetencje z zakresu administracji państwowej, mieli przymiot terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej.
Stosownie do przepisu art. 136 ust. 2 tej ustawy w sprawach indywidualnych należących do właściwości t.o.a.p o właściwości szczególnej stopnia podstawowego, organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa były właściwe rzeczowo terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego.
Właściwość Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Gminy w zakresie wydawania decyzji w przedmiocie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oparta była na przepisach dekretu z 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz 36), a zwłaszcza art. 9 tego dekretu przy uwzględnieniu zmian w systemie organów wprowadzonych powołaną ustawą z 20 lipca 1983r. o systemie rad narodowych, który obowiązywał do uchylenia z dniem 01. 07.1989r. tj. do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm. ). Po wejściu w życie ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należało do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Od wejścia w życie ( 27.05.1990r. ) przepisów ustawy z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych między organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należało do właściwości rejonowych organów rządowej właściwości ogólnej ( art. 5, pkt 23). Stan ten trwał do 1 stycznia 1999r., z którą to datą organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 60 pkt 18 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej-w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 ), stał się starosta.
Z tą samą datą na podstawie art. 60 pkt 10 powyższej ustawy, dodany został do ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 7 "b" w myśl ust. 2 pkt 2, którego organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej a zatem także względem starosty- ( art. 6 a ust. 1 pkt 2 lit "b" ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ), stał się - w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego - wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego.
Decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] 1989r., wydana została pod rządami przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( tj. Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tj Dz. U z 2000r Nr 46, poz 543 z późn. zm.).
Na gruncie przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. . o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości , organem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości, w dniu 7 czerwca 1989r. był stosownie do przepisu art. 12 ust. 3 ( art. 10 w tekście jednolitym), organ administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. W stanie prawnym wprowadzonym ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości stał się wójt, burmistrz, albo prezydent miasta.
Od dnia 1 stycznia 1999r., organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do wójta (burmistrz, prezydenta miasta) jako organu jednostki samorządu, stało się, na podstawie art. 17 pkt 1 kpa w brzmieniu nadanym art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa ( Dz. U. Nr 162, poz. 1126), samorządowe kolegium odwoławcze, chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej.
Organ, który wydał zatem decyzję dnia [...] 1989r., był właściwy w świetle powyższych uregulowań, do wydawania decyzji zarówno w sprawach ewidencji gruntów i budynków jak i podziału nieruchomości, a organem wyższego stopnia w tej dacie był właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego o właściwości szczególnej.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] . 1989r. wniesiono w sierpniu 1999r., a więc w stanie prawnym, w którym, inne organy właściwe były w I instancji do wydawania decyzji w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oraz w przedmiocie podziału nieruchomości.
Wydawanie decyzji w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków- objęte rozstrzygnięciem punktu I- go decyzji z [...] .1999r.- należało od 1 stycznia 1999r do starosty powiatu [...] dla którego organem wyższego stopnia jest Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego ( art. 17 pkt 1 kpa in fine).
Natomiast wydawanie decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości od [...] 1998r należało do Burmistrza [...] dla którego organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa, było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] .
Taki stan prawny istniał w dniu 19 maja 2000r. tj. w dniu wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Jak to wyjaśnił, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2000r. 11.16 I S.A. 1458/00 (niepubl. Lex nr 54205), właściwość rzeczowa organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji jest oceniana według przepisów prawa materialnego , które stanowiły podstawy ustalenia właściwości organu przy wydawaniu decyzji mającej być przedmiotem weryfikacji. W przypadku natomiast zmian w strukturze administracji publicznej, ustala się organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 kpa określa się organ wyższego stopnia. W świetle powyższego stanowiska, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecym składzie podziela, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 §1 kpa - właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w [...] , w części objętej punktem I -szym, rozstrzygającym o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Organem właściwym do rozpatrzenia w tym zakresie wniosku był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Stosownie do przepisu art. 145 §1 pkt 2 ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Przesłankę nieważności przewidzianą art. 156 §1 pkt 1 kpa stanowi wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.
Powyższe motywy uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I -szym wyroku. Należy także zaznaczyć, że w odniesieniu do utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, decyzji SKO z dnia [...] 2000r. (mylnie oznaczonej jako wydana [...] 2000r.), nie mógł mieć zastosowania przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o zmianie ustawy- kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie ( Dz. U. Nr 22. poz. 268), gdyż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości Wojewódzkiego Inspektora Geodezji i Kartografii jako samodzielnego organu wyższego stopnia w rozumieniu kpa, a nie przepisów o właściwości wojewody.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ wyższego stopnia było natomiast właściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1989r. w zakresie rozstrzygnięcia objętego punktem II -gim tj. określającym podział nieruchomości, oznaczonej jako działka [...] o pow. 0.1952ha. Jednakże odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji w tej części, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wzięto pod uwagę, że o kształcie i powierzchni tej parceli, rozstrzygnięto punktem I-szym decyzji wprowadzającym zmiany w ewidencji gruntów, w ten sposób, że "L.kat. pgr. [...] o pow. 0.0820ha znosi się do L. kat. pgr. [...] , która zmienia konfigurację i powierzchnię na pgr. [...] o pow. 0.1952 ha".
Dla rozstrzygnięcia zatem czy przedmiotem podziału jest nieruchomość składająca się tylko z działki Nr [...] , stanowiła zagadnienie wstępne kwestia -w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa- czy rozstrzygnięciem ostatecznym ( zawartym w I punkcie), zmieniono powierzchnię i konfigurację tej działki, przez objęcie nią także działki [...] , której podziału dotyczyło także żądanie wszczynające postępowanie zakończone decyzją z 1989r.
Nie zostało zatem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważone, czy wydanie decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości stanowiącej działkę, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia, czy działka ta skutecznie zwiększyła swą powierzchnię i zmieniła konfigurację, stanowi, czy też nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności, z powodu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt2 kpa) czym naruszono przepisy art. 7 i 77 kpa, w zakresie badania przesłanki do stwierdzenia nieważności.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja ulega uchyleniu w zakresie oznaczonym punktem II -gim wyroku.
Skutki niniejszego wyroku nastąpią z chwilą jego uprawomocnienia się. Decyzja ostateczna stwierdzająca nieważność decyzji z [...] . 1989r. eliminuje ją z obrotu prawnego w punkcie 1- szym. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie III-cim wyroku.
Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit "c" i ust.2 w zw. z art. 135 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270). Orzeczenie o kosztach oparto na art. 220 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło