II SA/Kr 1433/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 8 września 2025 r. znak SKO-PW-4171-46/25 w przedmiocie odmowy nakazania obowiązku przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego M. R. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta M. D. decyzją z dnia 14 lipca 2025 r. nr IGK.6331.2.2022 działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w związku z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne w pkt 1 odmówił nakazania firmie B. S.p.o.o. Sp.k. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie dz. ew. nr [...], [...], [...]; w pkt 2 odmówił nakazania firmie B. S.p.o.o. Sp.k. wykonania urządzeń na dz. ew. nr [...], [...], [...], zapobiegających szkodom na dz. ew. nr [...], [...],[...]; w pkt 3 odmówił nakazania S. C. wykonania urządzeń na dz. ew. nr [...] zapobiegających szkodom na dz. ew. nr [...], [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO-PW-4171-54/23 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. D. z dnia 11 sierpnia 2023 r. o odmowie nakazania firmie B. Sp. z o.o. Sp. k. w M. D. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz wykonania urządzeń na dz.ew. nr [...] i [...], zapobiegającym szkodom na dz.ew. nr [...] i [...]. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 196/24 uchylił obie decyzje i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ podał, że na działkach [...] , [...] powstało ogrodzenie wraz z murem oporowym (inwestycja firmy B. Należy też zauważyć, że na działkach ew. nr: [...] , [...], [...], [...] (własności firmy B. wybudowano budynek usługowy z funkcją wytwórczości wraz z zapleczem socjalno-magazynowym i pomieszczeniem biurowym ( dokumentacja dot. pozwolenia na budowę), przy czym bryła budynku posadowiona jest na działkach: [...] oraz [...], na dz. ew. nr [...] zlokalizowany jest wybrukowany plac a pod nim zbiornik na wodę opadową oraz zbiornik na nieczystości ciekłe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku dnia 6 sierpnia 2021. Działka [...] graniczy z dz. ew. nr [...], działki te oddziela ogrodzenie oraz mur oporowy, pomiędzy ogrodzeniami jest niewielka przestrzeń. Do wniosku (z 2022r) wszczynającego po raz pierwszy postępowanie załączono dokumentację zdjęciową pochodzącą z 2020 r. Zdjęcia obrazują wygląd działek z ówczesnego okresu, tj. po wybudowaniu muru oporowego oraz z chwili budowy zbiornika na deszczówkę oraz kanalizacji deszczowej na terenie firmy B. Sp. z o .o. Sp.k. Na zdjęciach widoczne są również otwory technologiczne w murze ( po instalacji szalunków). Woda widoczna jest głownie w wykopie pod kanalizację deszczową oraz przy wykopie i wykonanym betonowym dnie zbiornika na deszczówkę. Na zdjęciach widoczne są zastoiska wody na dziatkach należących do firmy, zaraz przy wybudowanym murze oporowym. Zdaniem organu świadczy to o zatrzymywaniu wód opadowych na terenie firmy B. a nie o ich spływie na działki wnioskodawcy. Na zdjęciach załączonych do wniosku widoczne są działki wnioskodawcy w szczególności [...] [...], a także [...] (działka wspólna stron), przy czym zastoiska wody na działkach wnioskodawcy nie są zlokalizowane bezpośrednio przy murze ogrodzeniowym, a w oddaleniu od niego w istniejących nierównościach terenu. Pomiędzy dz. [...] a dz. [...] są dwa odrębne ogrodzenia, pomiędzy którymi widoczne jest niewielkie zastoisko wody ze względu na to że ten niewielki fragment został ograniczony przez dwa mury ogrodzeniowe w tym jeden wnioskodawcy, za murem ogrodzeniowym Wnioskodawcy na dz. ew. nr [...] nie ma widocznych zastoisk wody bezpośrednio przy murze. Z nowej opinii sporządzonej przez biegłego wynika, że pierwotnie działki [...], [...], [...] były o takim samym nachyleniu jak dz. ew. nr [...] i [...]. Wszystkie te działki były porośnięte taką samą roślinnością. Wody opadowe i roztopowe spływały w sposób naturalny kolejno przez wszystkie działki. Ustalono, że stan poprzedni (czyli stan przed budową obiektu przez firmę B. czyli ok. marca 2019 roku co wynika z prowadzonego dziennika budowy firmy ) na dz. [...], [...] był taki jak obecnie. Na tych działkach nie dokonano zmian w ukształtowaniu terenu. Widoczne są obecnie miejscowe nierówności, w tym zadolenia i nawieziona miejscami ziemia. Działka [...] również ukształtowana była w tym okresie podobnie jak w stanie obecnym z podobnym spadkiem, nie było wówczas jeszcze ogrodzenia. Podmurówka betonowa natomiast na działkach Wnioskodawcy, [...] oraz [...] oraz [...] widoczna jest na zdjęciach satelitarnych już z września 2018 r. Dz. ew. nr [...] oraz [...] nie są objęte zakresem analizy i nie pozostają w związku hydrologicznym z systemem zagospodarowania wód opadowych opisanych w opinii. Od strony działek [...],[...] i [...] (M. R.) wykonał ogrodzenie z podmurówką betonową na dz. ew. nr [...], [...], które skutecznie uniemożliwia przepływ wód powierzchniowych pomiędzy działkami. Wzdłuż granicy z dz. ew. nr [...] wybudowano kanalizację deszczową z ujściem do zbiornika zlokalizowanego na dz. [...] przy granicy z dz. ew. nr [...]. Należy tutaj zaznaczyć, że podczas przeprowadzanych oględzin dalej nie stwierdzono występowania zastoisk wodnych przy murku ogrodzeniowym na dz. [...], [...]. Również nie stwierdzono wycieku wody otworami technologicznymi z muru ogrodzeniowego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] oraz [...]., co potwierdza, że otwory te zostały jednostronnie zaślepione od strony zakładu. Owszem wielokrotnie podczas oględzin stwierdzano istnienie zastoisk z widoczną roślinnością bagienną, co faktycznie świadczy o stałym utrzymującym się zaleganiu wody na terenie wnioskodawcy. W toku oględzin stwierdzono jednak, że zastoiska te nie tworzą się przy murze oporowym z ogrodzeniem B. Sp. z.o.o. Sp.k. Budowa kanalizacji deszczowej zbierającej wody opadowe lub roztopowe z dz. ew. nr [...], [...], [...] do zbiornika na deszczówkę na działce [...] zmniejszyła ilość wód spływających ze stoku na dz. ew. nr [...] oraz [...] oraz [...], co potwierdza opinia biegłego. Podczas wielokrotnych oględzin również przeprowadzanych podczas opadu deszczu nie stwierdzono odprowadzenia wód z działek B. Sp. z o.o. Sp.k. na działki wnioskodawcy. Naturalny spływ wód z działek położonych wyżej w tym z dz. ew. nr [...], [...], [...] w kierunku dz. ew. nr [...], [...],[...] został ograniczony - nie nasilony. Wody opadowe i roztopowe na dz. ew. nr [...],[...],[...] zostają zagospodarowane przez właściciela tych działek i nie dochodzi do zalewnia działek [...], [...] tymi wodami. Nie stwierdzono zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla działek [...], [...],[...]. Brak jest tutaj związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy budową obiektu przez B. Sp. z.o. Sp.k. a tworzeniem się zastoisk wodnych na działkach wnioskodawcy. Stwierdzono, że na dz. ew. nr [...] widoczna jest infrastruktura oznaczona symbolem "w" z włączeniem do zaznaczonego symbolem Ws miejsca w kształcie prostokąta (dawniej staw), widoczne jest też ogrodzenie zaznaczone liną ciągłą z kropkami co 1 cm w kolorze czarnym na tej działce oraz dz. ew nr [...]. Ponadto na dz. [...] widoczna jest wybudowana u podnóża skarpy kanalizacja deszczowa. Należy zauważyć, że na dz [...] istniał staw, który w roku 2017 (pomiędzy 4.01.2017 r. a 27.11. 2017 r.) został zasypany, co ustalono na podstawie posiadanych w aktach zdjęć satelitarnych oraz dokumentacji dołączonej przez wnioskodawcę, a złożonej do Starostwa Powiatowego w L.. Na dz. ew nr [...] w miejscu stawu został wybudowany budynek magazynowy w roku 2024. Na dz. ew. nr [...] w roku 2024 rozpoczęto remont ogrodzenia poprzez budowę fundamentu ogrodzenia. W ocenie organu nie ma możliwości na podstawie posiadanych zdjęć satelitarnych wykluczenia istnienia starego ogrodzenia na dz. [...] w latach ubiegłych. Ogólnie na działkach objętych postępowaniem istniała infrastruktura techniczna (rurociąg, studnie) zbierająca wodę z terenów położonych wyżej ( najprawdopodobniej z dz. ew. [...] na której widoczny jest rów) do dz. ew. nr. [...] - nieistniejącego obecnie stawu poprzez dz. ew. nr [...], [...],[...] i [...]. Na dz. [...], [...]. Widoczne są również na mapach pozostałości po infrastrukturze rozprowadzającej wodę. Infrastruktura ta jak wynika z posiadanych map nie została w pełni zinwentaryzowana. Istniejąca instalacja wykonana z rur litych nie była układem odwodnieniowym, lecz wodociągiem technicznym ( do nawadniania). Dz. ew. nr [...] pełniła do zasypania stawu funkcję odbiornika wód opadowych z działek położonych powyżej. Nie dotyczyło to jednak działek firmy B. , ani wnioskodawcy, albowiem zgodnie z opinią biegłego istniejąca infrastruktura nie była elementem odwadniającym poszczególne działki przez które przechodziła, z racji tego, ze nie byt to dren zbierający nadmiar wód opadowych i roztopowych z działek przez które przechodziła (wykonana jest/była z rur litych), lecz funkcja jej mogła polegać na zasilaniu poszczególnych studni wody celem podlewania upraw. Obecnie przedmiotowa infrastruktura jest niedrożna (niedrożność studni została potwierdzona przez obu biegłych), ale niedrożność nie wpływa na stan wody na gruncie na dz. ew. nr [...] i [...]. Biegły w swojej opinii wykluczył likwidację studni podczas powstawania inwestycji B. Sp. z.o.o. w ciągu starego kolektora (do stawu). S. C. w roku 2024 przeprowadził remont ogrodzenia, swojej działki (dz. ew nr [...]), na granicy z działką dz. ew. nr [...]. Ta ostatnia działka jest położona wyżej od działki S. C., a w stosunku do dz. ew. nr [...], przy granicy z tą działką jest położona niżej, przy ogrodzeniu jest położona wyżej. Działka dz. ew. nr [...] ta została na przestrzeni lat przeprofilowana wysokościowe przez ich właścicieli, w tym wnioskodawcę. W trakcie oględzin stwierdzono, że na granicy działki dz. ew. nr [...] oraz działki ew. nr [...], tworzą się zastoiska wodne. Natomiast nie tworzą się na dz. ew. nr [...] przy murze ogrodzeniowym z dz. ew. nr [...]. Woda z działki [...] spływa w kierunku działki [...] i gromadzi się również przy dz. ew. nr [...]. Należy zauważyć że przepływ wód powierzchniowych pomiędzy działkami [...] oraz [...] był już wcześniej ograniczony, gdyż przy granicy na podstawie posiadanych map wykazano podniesienie terenu (widoczne również na zdjęciach), działka ta jest od co najmniej roku 2023 pochylona ze spadkiem w kierunku działki [...] oraz [...] (rzędna na mapie zasadniczej z 10 maja 2023). A tworzące się zastoiska na dz. [...] były wykazywane już przez strony oraz biegłego przed powstaniem murku ogrodzeniowego na dz. ew. nr [...]. W konsekwencji zatem w kwestii uznania zastoisk wody na nieruchomości wnioskodawcy, jako szkody stwierdzić należało, iż zastoiska te nie uznaje się za szkodę spowodowaną działalnością właściciela dz. ew nr [...]. W ocenie organu zagospodarowanie wody opadowej z działek należących do firmy B. Sp. z o.o. Sp.k. ma miejsce na ich działkach. Przy czym do oceny sposobu zagospodarowania tej wody i ilości wywozów organ nie widzi możliwości weryfikacji liczby wywozów wody deszczowej, gdyż jedynie wywóz nieczystości ciekłych ze zbiorników bezodpływowych podlega obowiązkowi ewidencji w ramach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wyjaśnienie, że woda ze zbiorników jest wykorzystywana lokalnie głównie do celów gospodarczych i podlewania zieleni jest dla organu wystarczające biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego oraz wielkokrotne. oględziny w terenie. W kolejnej kwestii - zastoisk wody, na nieruchomości wnioskodawcy jako szkody w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego biegły zwrócił uwagę na wieloletnie zaniedbania właścicieli dz. ew. nr [...], w tym wnioskodawcy. Jako główną przyczynę zastoisk wodnych wskazał zarośnięty i nieutrzymywany rów na działce [...] oraz lokalne zadolenia na dz. ew. nr [...]. Działka ta jest działką drogową, obecnie niewłaściwie utrzymywaną przez jej właścicieli. Organ tą konkluzję biegłego uznaje za logiczną i zgodną z zasadami nauki i doświadczenia życiowego, a tym samym ją podziela. Biegły wskazał, że konieczne jest wykonanie drenażu liniowego lub rowu otwartego oraz przeprofilowanie działki ze spadkiem w stronę projektowanego odwodnienia dz.ew.nr [...]. W opinii wskazał dodatkowo warianty rozmieszczenia odcinków na działce [...] i orientacyjne koszty robocizny. Organ nie widzi potrzeby szacowania powierzchni rozlewiska ani potrzeby kolejnego uzupełniania materiału dowodowego o którym pisał wnioskodawca dnia 10.06.2025, ponieważ brak jest związku przyczynowo - skutkowego świadczącego o powstawaniu rozlewisk w wyniku działalności pozostałych stron postępowania. Również zastrzeżenia, że kanalizacja deszczowa wzdłuż granicy działki wnioskodawcy została przerwana poprzez wykonywanie betonowego muru oporowego na granicy działek organ uznaje za bezpodstawne i nie poparte jakimikolwiek dowodami. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała szkoda na dz. ew. nr [...], [...], [...] spowodowana działaniami właścicieli sąsiednich działek biorących udział w postępowaniu. Należy podkreślić, że organ nie zaprzecza istnieniu zastoisk wodnych na działkach wnioskodawcy, natomiast samo istnienie zastoisk wodnych na działkach wnioskodawcy nie może być rozpatrywane pod kątem szkody mu wyrządzonej przez pozostałe strony skoro zastoiska te istniały przed realizacją poszczególnych inwestycji. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 8 września 2025 r. nr SKO-PW-4171-46/25 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji zbadał trzy podnoszone w trakcie obu postępowań działania, które zdaniem wnioskodawcy spowodowały niekorzystną zmianę stanu wody na jego działkach. Przy tym zauważono, że wnioskodawca zmienił swoje twierdzenia, wskazując że do zalewania dochodzi nie na dz. ew. nr [...], ale na kolejnej już działce nr [...], tłumacząc że pierwotne wskazanie było omyłkowe. Po pierwsze zatem organ zbadał, czy takie skutki wywołała budowa muru oporowego i ogrodzenia, a także budynku i utwardzenia placu oraz budowa kanalizacji deszczowej przez firmę B. Po drugie zbadano, czy ewentualne przerwanie kanalizacji biegnącej przez działki firmy B. wnioskodawcy oraz S. C., spowodowane pracami na terenie firmy B. wywołało niekorzystne oddziaływania na działki Wnioskodawcy. Po trzecie zbadano, czy budowa muru ogrodzeniowego przez S. C., przy działce drogowej, stanowiącej współwłasność stron, wywołała niekorzystne oddziaływania na działki wnioskodawcy. W przeprowadzonym postępowaniu ustalono stan poprzedni, stwierdzając, że pierwotnie działki [...], [...], [...] były o takim samym nachyleniu jak dz. ew. nr [...] i [...]. Wszystkie te działki były porośnięte taką samą roślinnością. Wody opadowe i roztopowe spływały w sposób naturalny kolejno przez wszystkie działki. Ustalono, że stan poprzedni (czyli stan przed budową obiektu przez firmę B. czyli ok. marca 2019 roku na dz. [...], [...] był taki jak obecnie. Na tych działkach nie dokonano zmian w ukształtowaniu terenu. Widoczne są obecnie miejscowe nierówności, w tym zadolenia i nawieziona miejscami ziemia. Działka [...] również ukształtowana była w tym okresie podobnie, jak w stanie obecnym z podobnym spadkiem, nie było wówczas jeszcze ogrodzenia. Podmurówka betonowa natomiast na działkach Wnioskodawcy: [...] oraz [...] oraz [...] widoczna jest na zdjęciach satelitarnych już z września 2018 r. Od strony działek [...], [...] i [...] (M. R.) wykonał ogrodzenie z podmurówką betonową na dz. ew. nr [...], [...], które skutecznie uniemożliwia przepływ wód powierzchniowych pomiędzy działkami. Wzdłuż granicy z dz. ew. nr [...] wybudowano kanalizację deszczową z ujściem do zbiornika zlokalizowanego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]. Istotnym ustaleniem jest, że podczas oględzin stwierdzano istnienie zastoisk z widoczną roślinnością bagienną, co faktycznie świadczy o stałym utrzymującym się zaleganiu wody na terenie wnioskodawcy, jednakże zastoiska te nie tworzą się przy murze oporowym z ogrodzeniem B. Sp. z.o.o. Sp.k. Nadto budowa kanalizacji deszczowej zbierającej wody opadowe lub roztopowe z dz. ew. nr [...], [...], [...] do zbiornika na deszczówkę na działce [...] zmniejszyła ilość wód spływających ze stoku na dz. ew. nr [...] oraz [...] oraz [...], co potwierdza opinia biegłego. Podczas wielokrotnych oględzin również przeprowadzanych podczas opadu deszczu nie stwierdzono odprowadzenia wód z działek (B. Sp. z o.o. Sp.k. na działki wnioskodawcy. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, naturalny spływ wód z działek położonych wyżej w tym z dz. ew. nr [...], [...], [...] w kierunku dz. ew. nr [...], [...], [...] został ograniczony - nie nasilony. Wody opadowe i roztopowe na dz. ew. nr [...], [...], [...] zostają zagospodarowane przez właściciela tych działek i nie dochodzi do zalewnia działek [...],[...] tymi wodami. Nie stwierdzono zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla działek [...], [...],[...]. Brak jest tutaj związku przyczynowo skutkowego pomiędzy budową obiektu przez B. Sp. z.o. Sp.k. a tworzeniem się zastoisk wodnych na działkach wnioskodawcy. Odnośnie dz. ew. nr [...] ustalono, że działka ta pełniła wcześniej funkcję odbiornika wód opadowych z działek położonych powyżej - znajdował się tam zbiornik wodny/zadolenie terenowe zbierające wody, do którego odprowadzane były wody m.in. z działek położonych powyżej. Kanalizacja deszczowa biegnie przy granicy z działką [...] przez działki [...], [...],":[...] i [...]. Obecnie na działce znajduje się hala, a teren został przekształcony inwestycyjnie, co oznacza, że przywrócenie dawnego zadolenia terenowego zbierającego wody jest niemożliwe. Z tego powodu kanał odpływowy prowadzący do tej działki (kolektor deszczowy) jest prawdopodobnie niedrożny, co potwierdza obecność stojącej wody w studni na działce [...]. Należy jednak w ślad za biegłym zauważyć, że ponieważ kanalizacja ta nie jest nigdzie zinwentaryzowana i jest wykonana z rur litych nie drenarskich to sugeruje, że zadaniem jej było dostarczenie do poszczególnych studni wody celem podlewania upraw w okresach wcześniejszych, kiedy wszystkie działki objęte postępowaniem były działkami rolnymi. Nie było jej celem zbieranie wód opadowych jak w przypadku drenażu i odprowadzenie ich nadmiaru do zbiornika/zadolenia terenowego na działce nr ew. [...]. Obecnie jej niedrożność nie wpływa na stan wody na gruncie na działkach nr ew. [...] i [...]. Jak wynika jednoznacznie z opinii biegłego, nie stwierdza się zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich w rozumieniu art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne tj. działek nr ew. [...], [...] i [...]. Po raz kolejny biegły zaznaczył brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy powstaniem inwestycji na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] a ewentualną szkodą (bliżej nieokreśloną i nie wynikającą wprost z faktu powstania inwestycji). Podobnie ma się sytuacja z działaniem właściciela działki nr ew. [...]. Działania na tej działce nie spowodowały szkód na działkach nr ew. [...], [...] i [...]. Zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych na terenie działek lir ew. [...], [...] i [...] wręcz pozytywnie wpłynęło na działki nr ew. [...] i [...]. Wprost nie dochodzi do spływu wód opadowych i roztopowych z terenu działek nr ew. [...], [...] i [...], tak jak to miało miejsce w stanie pierwotnym naturalnym. Pierwotnie działki nr ew. [...], [...] i [...] były o takim samym nachyleniu jak działki nr ew. [...] i [...]. Wszystkie te działki były porośnięte taką samą roślinnością. Więc wody opadowe i roztopowe spływały w sposób naturalny kolejno przez wszystkie te działki. W opinii bieg-łego należy również zauważyć, że właściciele działek nr ew. [...] i [...] powinni dostatecznie wcześniej reagować w okresie i okolicznościach likwidacji zbiornika wodnego na działkach nr ew. [...] a nie teraz. Sama stara kanalizacja biegnąca przez teren działek nr ew. [...], [...], [...], [...] i dalej do zasypanego stawu/zadolenia terenowego na działce nr ew. [...], nie wiadomo przez kogo wykonana i kiedy (same strony postępowania nie dysponują precyzyjną wiedzą w tym temacie) bez ujścia do zbiornika, lub gdziekolwiek indziej nie ma sensu. W opinii biegłego dopatrywanie się na tym etapie zaburzenia stosunków wodnych ze szkodą dla swoich działek przez właścicieli działek nr ew. [...],[...] i [...] jest nieuprawnione i bezpodstawne. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 234 Prawa wodnego bowiem nie stwierdzono zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla działek [...], [...] i [...]. W szczególności Kolegium podziela ustalenie, że naturalny spływ wód został ograniczony - nie nasilony, gdyż zagospodarowanie działek [...], [...] i [...] przez firmę B. ograniczyło spływ wód w kierunku działek niżej położonych. Inwestycja działa więc neutralnie lub wręcz korzystnie dla działek sąsiednich. Natomiast, co również wynika z załączonej do akt sprawy opinii biegłego, główną przyczyną zastoisk wodnych zidentyfikowano zarośnięty i nieutrzymywany rów na działce [...] oraz lokalne zadolenia na działce [...] jako kluczowe czynniki tworzenia się zastoisk wody. Istniejąca instalacja wykonana z rur litych nie była układem odwodnieniowym, lecz wodociągiem technicznym (do nawadniania). Jej niedrożność nie ma istotnego wpływu na obecny stan wód na gruncie. Jak to już wcześnie wskazano, jako główną przyczynę zastoisk biegły wskazał zarośnięty i nieutrzymywany rów na dz. ew. nr [...] oraz lokalne zadolenia (wykonane przez wnioskodawcę) na dz. [...] jako kluczowe czynniki tworzenia się zastoisk wody. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. R. zarzucając naruszenie: 1/ art. 15 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, polegające w stanie faktycznym sprawy na nierozpoznaniu przez organ żadnego z zarzutów odwołania i nie odniesieniu się przez organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do żadnego z tych zarzutów [ograniczenie do stwierdzenia, że zarzuty są nieuzasadnione i stanowią jedynie polemikę z ustaleniami wynikającymi z ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o powołane dowody), a także na zaniechaniu dokonania ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ; 2/ art. 11 k.p.a., poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy wydawaniu decyzji; 3/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która opierała się przede wszystkim na dowodzie z treści opinii biegłego pomimo, że opinia ta była wadliwa i nieprzydatna do rozstrzygnięcia sprawy; 4/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo jej wydania w warunkach zaniechania podjęcia przez organ I instancji z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności, służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a także w warunkach zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ I instancji całego materiału dowodowego w sprawie; 5/ art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającego szkodom, pomimo naruszenia stanu wody na gruncie oraz szkody spowodowanej tą zmianą. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, poddana jest ocena legalności decyzji, wydanej w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych, odmawiająca właścicielom dwóch nieruchomości położonych po południowo-wschodniej i północno-zachodniej stronie działek nr [...] i [...], na których występują zastoiska wodne oraz roślinność typowa dla terenów podmokłych, nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. W ocenie, organu przekształcenia inwestycyjne na działkach nr [...], [...], [...] (podniesienie i utwardzenie terenu, budowa muru oporowego w granicy z działką nr [...], budowa zakładu produkcyjnego), oraz na działce nr [...] (likwidacja stawu stanowiącego dotychczas odbiornik wód opadowych i roztopowych, z terenów położonych wyżej, budowa muru ogrodzeniowego w granicy z działką nr [...], przylegającą do działki nr [...] a także utwardzenie terenu i budowa na nim obiektów magazynowych), nie zmieniły stanu wód na gruncie szkodą dla działek nr [...], nr i [...]. W ocenie sądu decyzja jest w sposób oczywisty wadliwa. Wskazać przede wszystkim należy, że skarżona decyzja jak i poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji wydana była po uchyleniu przez tut. sąd wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 196/24 wcześniej wydanej decyzji o odmowie nakazania firmie B. Sp. z o.o. Sp. k. w M. D. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz wykonania urządzeń na działkach nr [...], [...] i [...], zapobiegającym szkodom na działkach nr [...] i [...]. Wprawdzie, po uchyleniu wcześniejszej decyzji, postępowanie w sprawie zostało zmodyfikowane, o szkody występujące na działce nr [...], oraz działania zmieniające stan wód na działce nr [...], tym niemniej modyfikacja zakresu, postępowanie zakończone wydaniem kontrolowanej decyzji stanowiło niewątpliwe kontynuację postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 21 czerwca 2022 r. a organy administracji były związane tak oceną prawną jak i wskazaniami, co do dalszego przebiegu postępowania zawartymi w wyroku z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 196/24. W zakresie wskazań, co dalszego postępowania w wyroku tym wywiedziono, że "Ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane będą poczynić miarodajne ustalenia co do tego, czy w przedmiotowej sprawie zaistniała szkoda. W razie ustalenia zaistnienia szkody - która nie musi przybierać postaci uszczerbku materialnego lecz może mieć postać chociażby zalania gruntu - organy ustalą, czy przeprowadzona na sąsiednich nieruchomościach zmiana stosunków wodnych była przyczyną tak rozumianej szkody. Ustaleń tych organy dokonają w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy, w tym nową opinię biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych, którą podda solidnej analizie i ocenie". Tymczasem, jak wskazuje organ we fragmencie oceniającym rzetelności sporządzonej w sprawie nowej opinii (wobec zarzutów, że sporządzona została przez rzeczoznawcę nie mającego uprawnień do badania stosunków wodnych) "Podmiot przeszedł pozytywną weryfikację, w szczególności wykazał niezbędną wiedzę i doświadczenie, załączył do oferty wykaz opinii, oświadczenie o posiadanej wiedzy oraz uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, do projektowania bez ograniczeń w specjalności drogowej, do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności drogowej". Przedmiotem działalności podmiotu któremu powierzono sporządzenie opinii tj. M. T. Sp. z o.o. (autor opinii P. W. to wspólnik i prezes zarządu w/w spółki) według danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym to "działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne, roboty związane z budową dróg i autostrad, pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane, działalność w zakresie architektury, pozostałe badania i analizy techniczne, badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych, działalność w zakresie specjalistycznego projektowania, pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana, działalność wspomagająca edukację pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania". Jak wynika z danych zawartych w KRS, spółka którą reprezentuje autor opinii P. W. nie zajmuje się badaniami w dziedzinie hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych, co przyznaje sam organ wymieniając jego specjalizację w zakresie budownictwa. W ocenie sądu, opinia, a w zasadzie dwie opinie, autorstwa M. Sp. z o.o. zostały sporządzona sprzecznie z zaleceniami sądu i są przy tym są ewidentnie wadliwe. Przypomnieć należy, że w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych, powinnością organu jest ustalenie w oparciu o materiał dowodowy (przede wszystkim opinię rzeczoznawcy), czy doszło zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych oraz kierunku odpływu wód ze źródeł. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym zmiana ta polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla terenów sąsiednich tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody na gruncie lub gruntach, nie należących do sprawcy naruszenia. Dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem (naruszeniem stosunków wodnych) a szkodą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r. III OSK 5094/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. III OSK 390/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4782/21). Samo naruszenie stosunków wodnych należy rozumieć, jako ingerencję w teren działki, skutkującą zmianą zastanego stanu gospodarki wodnej na tym gruncie tj. ingerencją, na skutek której nastąpiła zmiana kierunku czy też natężenia - intensywności spływu wód z terenu działki, z której naruszenia dokonano na teren działek sąsiednich. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 września 2023 r. II SA/Gl 647/23 w przypadku szkód związanych ze zmianą stosunków wodnych na gruncie za zmianę uchodzić może każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np.: wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu; nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu: usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu; wykopanie rowu; zasypanie istniejącego rowu; utwardzenie powierzchni działki kostką brukową; wzniesienie murowanego ogrodzenia; wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Zmianą kierunku spływu wody - w rozumieniu art. 234 ustawy jest również zmiana kąta spadku wody. Organ w oparciu o opinie nie ustalił, pierwotnego stanu wód na działkach objętych postępowaniem, ani zmian tego stanu, który w sposób oczywisty musiały wynikać z intensywnego zainwestowania w teren działek sąsiadujących z działkami, na których występują szkody w postaci zastoisk wodnych. Podkreślić przy tym należy, iż pojęcie szkody w rozumieniu art. 234 ust 3 ustawy opisano w wyroku z dnia 19 marca 2024 r. II SA/Kr 196/24 jako nie ograniczającej się wyłącznie szkody realnej, tzn. już zaistniałej, objawiającej się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony lub uniemożliwiającej użytkowanie nieruchomości w sposób ale również jako mogących wystąpić w przyszłości, jeżeli jest to możliwość w określonych okolicznościach realna (np. przy wyjątkowo intensywnych opadach). W oparciu o fragmenty opinii sporządzonej przez M. Sp. z o.o. w W. (z grudnia 2024 i maja 2025) oraz zalegające w aktach administracyjnych dokumenty wstępnie ustalić można, że pierwotnie teren działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] miał podobne nachylenie i zagospodarowanie, przy czym działki nr [...], [...], [...] położone były wyżej działek nr [...], [...], [...] natomiast działka nr [...] położona była najniżej, a na działce tej zlokalizowany był staw do którego odprowadzane były wody opadowe z terenów wyżej położonych tj. z działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Przez działki nr [...], [...], [...], [...] przebiegała kanalizacja deszczowa odprowadzająca nadmiar wody do stawu na działce nr [...] (str. 14, str. 19 opinii z grudnia 2024, str. 13, str. 18 opinii z maja 2025). Kanalizacja ta została uszkodzona i aktualnie jest niedrożna (str. 14 opinii z grudnia 2024 r.). Teren działek nr [...], [...], [...] został podniesiony, utwardzony i zabezpieczony murem oporowym. Na działkach nr [...], [...] wybudowana została hala produkcyjna. Wody opadowe i roztopowe z tych działek, są odprowadzane do kanalizacji deszczowej - zbiornik szczelny (k. 8 opinii z grudnia 2024 r.). Po likwidacji stawu, działka nr [...] została utwardzona kostką brukową i zabudowana halą magazynową (str 12 opinii z maja 2025). Jak wynika z pisma właściciela działki nr [...] S. C., na działce tej wzdłuż działki nr [...] wykonany jest mur ogrodzeniowy o długości 53 m. (str. 803 II tom akt adm). Według skarżących, mur ten pełni jednocześnie rolę muru oporowego i posiada 2 m. wysokości w części naziemnej i 1 m. części podziemnej (pismo z 17 stycznia 20224 k. 765-767 II tom akt adm.). Na działkach nr [...] i [...] występują zastoiska wodne. Porasta je też roślinność typowa dla terenów podmokłych. Działka nr [...] ma oznaczenie jako działka drogowa, w rzeczywistości nie ma funkcji drogi i jest wąską, niezagospodarowaną działką, stanowiącą przedmiot współwłasności skarżących oraz właścicieli działek nr. [...], [...], [...] i [...] (k. 8 opinii z maja 2025 r.). Przy takich ustaleniach stanu faktycznego, konkluzja biegłego jakoby znacznie przekształcenie inwestycyjne polegające na podwyższeniu, utwardzeniu, zabudowaniu a także odgrodzeniu terenów murami, czy to oporowymi czy odrodzeniowymi (w stosunku do działki nr [...] jest to kwestia sporna) tak działek położonych wyżej (działki nr [...], [...], [...]), jak i położonych niżej (działka nr [...]) a w stosunku do działek nr [...], [...] oraz zlikwidowania stawu stanowiącego naturalny odbiornik wód opadowych i roztopowych z terenów wyżej położonych wyżej, a więc działek nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz uszkodzenie kanalizacji deszczowej, przebiegającej przez te działki, nie miały znaczenia przyczynowo - skutkowego dla szkód występujących na działce nr [...], przy granicy z działką [...] wydaje się być co najmniej wątpliwa. Także konkluzje zawarte w opiniach, jakoby kanalizacja biegnąca po działach nr [...], [...], [...], [...] i [...] która została uszkodzona, nie miała funkcji odwadniającej działki przez które przebiegała, ale przeciwnie służyła nawadnianiu (podlewaniu upraw) w ocenie sądu jest jaskrawo wadliwa. Kanalizacja ta odprowadzała wody opadowe i roztopowe do stawu zlokalizowanego w najniżej położonym terenie na działce nr [...], teren zaś działek z uwagi na występującą aktualnie roślinność typową dla terenów podmokłych, jak się wydaje, nie wymagał sztucznego nawadniania. Opinia biegłego jest też wewnętrznie sprzeczna. W tym tej samej opinii (nawet na tej samej stronie), biegły opisuje przedmiotową kanalizację jako odbiornik wód opadowych z działek położonych wyżej i nazywa ją kanalizacją deszczową, by kilka akapitów niżej przypisać jej funkcję polegającą na zasilaniu studni zlokalizowanych na poszczególnych działkach, w celu podlewania upraw (str. 13 opinii z maja 2025). Opinie sporządzone przez M. Sp. z o.o., w ocenie sądu są całkowicie niemiarodajne. Stan faktyczny sprawy został zatem przez organy obu instancji ustalony wadliwie, bo w oparciu o niewiarygodny materiał dowodowy. Niewiarygodność ta wynika z braku rzetelnej weryfikacji kompetencji podmiotu, któremu zlecone zostało sporządzenie opinii, oraz braku należytej, merytorycznej oceny tejże opinii. Ponownie rozpoznając sprawę, organ przeprowadzi dowód z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii, która wyjaśni, jaki był pierwotny stan wód na gruntach objętych postępowaniem. Następnie, jak stan ten zmienił się na skutek zainwestowania w działki nr [...], [...], [...] tj. podniesienie i utwardzenie terenu, budowa zakładu przemysłowego i muru oporowego, oraz działki nr [...], na której zasypano staw będący odbiornikiem wód opadowych spływających w terenów położonych wyżej, wykonano utwardzenie, wybudowano obiekt magazynowy, oraz wykonano mur odrodzeniowy. Należy przy tym wyjaśnić, jaka jest faktycznie rola tego muru, jak uszkodzenie kanalizacji deszczowej wpłynęło na zmianę stosunków wodnych i na wysokości jakiej działki kanalizację tą uszkodzono (kto był sprawcą uszkodzenia). Opinia powinna odpowiedzieć na pytanie, czy zmiana stosunków wodnych na działkach o których mowa wyżej, wpłynęła szkodliwie na działki nr [...], [...], w szczególności, czy ich skutkiem są zastoiska wodne na tych działkach. Jeżeli opinia okoliczności te potwierdzi, powinna odpowiedzieć także na pytanie, jakie urządzenia zapobiegające szkodom powinni wykonać sprawcy naruszeń stosunków wodnych, by zapobiec dalszej degradacji działek skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także art 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.