II SA/Kr 144/16
WyrokWSA w Krakowie2016-02-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Mirosław Bator, Sędzia WSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadny, gdy zobowiązany podnosi jedynie trudności techniczne i ekonomiczne związane z wykonaniem obowiązku?Ratio decidendi
Zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w postępowaniu egzekucyjnym jest bezzasadny, jeśli zobowiązany powołuje się jedynie na trudności techniczne lub ekonomiczne, które nie mają charakteru trwałego i obiektywnego. Niewykonalność musi wynikać z przyczyn niezależnych od zobowiązanego i tkwiących w naturze obowiązku, a nie z subiektywnych niedogodności. Ponadto, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym, które stanowiły podstawę do wydania tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieuwzględniające zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły niewykonalności obowiązku rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku garażowo-gospodarczego oraz niezgodności egzekwowanego obowiązku z treścią orzeczenia. Zobowiązany twierdził, że rozbudowy nie dokonał, a wyburzenie garażu wiązałoby się z ogromnymi kosztami i niemożnością przeniesienia infrastruktury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat N. postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 3 i 5 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uwzględnił zgłoszonego przez zobowiązanego W.P. zarzutu niewykonalności oraz zarzutu na określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnego z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie prowadzonej egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 5 września 2014 r. polegającego na rozbiórce rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno – zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. gm. G. nad D. pełniącego funkcję garażowo – gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia wskazanego budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 5 września 2014 r. PINB dla Powiatu N. wszczął postępowanie egzekucyjne obowiązku orzeczonego ostateczną decyzją PINB z dnia 31 marca 2014 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało wystawieniem i doręczeniem zobowiązanemu w dniu 21 lipca 2014 r. upomnienia nr [...] oraz kontrolą w terenie w trakcie której stwierdzono, że orzeczony obowiązek rozbiórki nie został wykonany. W dniu 11 września 2014 r. do organu wpłynęło pismo, które należało zakwalifikować jako złożenie zarzutów określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnego z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o których mowa w art. 3 i 4 rzeczonej ustawy oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ wskazał, że z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie zarzutów ograniczone jest tylko do badania tych okoliczności, które zostały podniesione przez zobowiązanego w siedmiodniowym terminie do wniesienia zarzutów w przedmiotowej sprawie rozpatrzeniu podlegają dwa zgłoszone zarzuty określone w art. 33 pkt 5 i art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu oba zgłoszone zarzuty są bezzasadne. Z akt postępowania egzekucyjnego wynika, że nakaz obowiązku egzekwowany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 5 września 2014 r. jest tożsamy z obowiązkiem określonym w decyzji PINB z dnia 31 marca 2014 r., którą nakazano właścicielowi W.P. wykonanie rozbiórki rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno – zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. gm. G. nad D. pełniącego funkcję garażowo – gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia wskazanego budynku mieszkalnego. Wobec powyższego organ stwierdził, że nie ma różnicy między obowiązkiem określonym wobec zobowiązanego w decyzji z dnia 31 marca 2014 r., a obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 5 września 2014 r. Odnosząc się do niewykonalności obowiązku PINB stwierdził, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania w sensie obiektywnym. O niewykonalności można mówić wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Tymczasem argumentacja podnoszona przez zobowiązanego nie ma nic wspólnego z wskazaną w przepisie niewykonalnością.
Na to postanowienie W.P. wniósł zażalenie podnosząc, że nie dokonał rozbudowy części garażowej budynku. Stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie liczy się z sytuacją faktyczną zaistniała w niniejszej sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania tego obowiązku. Adresat obowiązku musi być trwale pozbawiony możliwości jego wykonania. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Z akt postępowania egzekucyjnego i okoliczności podnoszonych przez zobowiązanego nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie występowały trwałe i nieusuwalne przeszkody, które uzasadniałyby niewykonalność egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy. W szczególności o niewykonalności obowiązku nie przesądza podnoszona przez zobowiązanego okoliczność, że nie ma on możliwości przeniesienia całej infrastruktury w inne miejsce. Okoliczność ta nie świadczy bowiem o tym, że - z technicznego punktu widzenia - egzekwowanego w przedmiotowej sprawie obowiązku rozbiórki nie da się wykonać. Okoliczność ta może świadczyć jedynie o tym, że wykonanie obowiązku wiąże się z trudnościami technicznymi i z wysokimi kosztami. W przedmiotowej sprawie zgłoszony został również zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnego z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ stwierdził, że aby uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należałoby wykazać, że istnieje rozbieżność pomiędzy treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w orzeczeniu, stanowiącym podstawę do wystawienia tego tytułu wykonawczego. Z porównania treści obowiązku wskazanego w tytule wykonawczyni nr [...] z dnia 5 września 2014 r. i treści obowiązku wskazanego w decyzji PINB dla powiatu [...] nr [...] z dnia 31 marca 2014 r., wyraźnie wynika, że treść obowiązku jest tożsama: rozbiórka rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno-zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. , gm. G. nad D. pełniącej funkcję garażowo-gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia w/w budynku mieszkalnego. Wobec powyższego organ egzekucyjny słusznie odmówił uwzględnienia zarzutu zgłoszonego przez W.P. w piśmie z dnia 11 września 2014 r. Organ wskazał, że zakres obowiązku egzekwowanego w przedmiotowej sprawie wynika z sentencji i uzasadnienia ostatecznej decyzji PINB dla powiatu [...] nr [...] z dnia 31 marca 2014 r. i ustalony został w toku postępowania administracyjnego, zakończonego tą decyzją. Prowadząc postępowanie w przedmiocie zarzutów organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją, z której wynika egzekwowany obowiązek.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł W.P. stwierdzając, że nie dokonał żadnej rozbudowy, a tym bardziej nie dopuścił się samowoli budowlanej. Podniósł, że w razie konieczności wyburzenia garażu poniesie ogromne koszty, a poza tym nie będzie w stanie przenieść całej infrastruktury.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji są zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 listopada 2014 r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów skarżącego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 5 września 2014 r., nr [...] . Natomiast przedmiotem egzekucji jest obowiązek rozbiórki rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno – zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. gm. G. [...] pełniącej funkcję garażowo – gospodarczą o wymiarach 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m zlokalizowanej w poziomie przyziemia wskazanego budynku mieszkalnego orzeczony ostateczną decyzją PINB dla Powiatu N. z dnia 31 marca 2014 r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) zwanej dalej "ustawą". Stosownie do treści art. 26 § 1 ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione taksatywnie w art. 33 ustawy, co oznacza, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn w przepisie tym określonych. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1/ wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2/ odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3/ określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4, 4/ błąd co do osoby zobowiązanego, 5/ niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6/ niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8/ zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10/ niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (wymogi treści tytułu wykonawczego).
Uwzględniwszy treść powołanych przepisów organy egzekucyjne orzekające w niniejszej sprawie uznały, że nie ziściła się żadna z wymienionych w tych przepisach przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd stanowisko to podziela. Podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty opierają się na stanowisku, że egzekwowany obowiązek jest niewykonalny, gdyż będzie to powodowało trudności techniczne i ekonomiczne. Sąd podziela reprezentowany w orzecznictwie pogląd, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały. Przyjąć zatem należy, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi w tym miejscu o sytuację, w której w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki nikt nie może wykonać obowiązku. Będący przedmiotem przymusowego wykonania obowiązek wynika z decyzji administracyjnej. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego strona zobowiązana musi dostosować się do nałożonego nakazu. Trwała (nieusuwalna) niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, ani ewentualne negatywne dla takich podmiotów następstwa wykonania nakazu rozbiórki nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności obowiązku. Ciężar dowodu co do tego, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 lub odpowiednio art. 59 § 1 pkt 5 ustawy obciąża stronę, która podnosi tego rodzaju zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (por. "Komentarz, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", C. Kulesza, LEX, komentarz do art. 33; "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" R. Hauser i A. Skoczylas, C.H. Beck 2012, wyd. 6 komentarz do art. 33). W rozpatrywanej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, że obowiązek dokonania rozbiórki jest obiektywnie niewykonalny. Fakt, że będzie to rodziło pewne trudności nie ma żadnego znaczenia i nie może mieć wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Ponadto wskazać należy, że egzekwowany obowiązek nakazu rozbiórki jest zgodny z treścią obowiązku nakazanego decyzją ostateczną z dnia 31 marca 2014 r., nr [...] co powoduje, że uwzględniony nie może zostać również zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 powołanej ustawy.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy obu instancji słusznie uznały zarzuty wniesione przez zobowiązanego za bezzasadne i stanowisko swe w tym zakresie trafnie uzasadniły. Brak zatem było przesłanek przemawiających za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czego domagał się skarżący. Podjęte przez niego działania mające na celu uchylenie się od wykonania nałożonego ostateczną decyzją administracyjną obowiązku rozbiórki samowolnie rozbudowanego obiektu budowlanego, oparte na opisanych zarzutach, nie mogą zostać uznane za skuteczne.
W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów skarżącego.
Konkludując skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło