II SA/Kr 1440/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec /spr./ Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 maja 2000 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Decyzją z dnia 17 maja 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania D. S. od decyzji Wójta Gminy [...] znak: [...] z dnia [...].2000 r. stwierdzającej brak podstaw do wymeldowania E. S. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości [...] Nr. [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] 2000 r. wystąpił do organu samorządu terytorialnego w [...] D. S. z wnioskiem o wymeldowanie E. S. z lokalu w domu położonym w miejscowości [...][...]. Wniosek umotywował tym, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami, w tym domu mieszkalnego, w którym jest zameldowany E. S.. W rozpatrzeniu niniejszego wniosku Wójt Gminy [...] stwierdził, w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984r. Nr 32, poz. 174) brak podstaw do wymeldowania E. S. z domu nr [...] , położonego w miejscowości [...] . Zajęte stanowisko uzasadnił tym, że E. S. zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Zatem, nie zachodzi żaden ze stanów wymienionych w art. 15 ust 2 powołanej ustawy, przemawiających za uwzględnieniem żądania wniosku. Ponadto przeprowadzone postępowanie dowiodło, że organ prowadzący ewidencję ludności, dokonał czynności zameldowania. E. S. w sposób zgodny z przepisami prawa. Odwołanie od niniejszej decyzji wniósł D. S., uznając zaskarżoną decyzję za wadliwą z tego względu, że całkowicie pomija kwestię oceny legalności czynności zameldowania E. S. w domu, w którym zamieszkuje. Tymczasem, zdaniem odwołującego się zameldowanie wuja nastąpiło w sposób rażąco naruszający prawo. W formularzu "zgłoszenie pobytu stałego" stanowiącym podstawę do zameldowania E. S. w domu w miejscowości [...][...] , prawo przebywania w/w pod wskazanym adresem potwierdziła bowiem osoba nieupoważniona. Jak podał, omawianego potwierdzenia dokonał jego dziadek J. S. w sytuacji, gdy dom stanowił (rok 1993) współwłasność rodziców skarżącego tj. B. i B. S.. Gdyby zaś, jak podkreśla skarżący, przyjąć za prawdziwe ustalenie organu gminy, że omawianego potwierdzenia dokonał jedynie jego ojciec B. S., to i tak czynność ta nie mogła być skuteczna, skoro potwierdzenia takiego nie dokonał drugi ze współwłaścicieli domu tj. matka skarżącego B. S.. Podkreślając, że od 1998 r. odwołujący się będąc wyłącznym właścicielem wskazanego domu, nie może korzystać ze swojej własności, bowiem uniemożliwia mu to zamieszkujący i zameldowany w tym domu E. S., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie odwołania. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w świetle obowiązującego porządku prawnego określonego art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, istnieją dwa niezależne od siebie stany faktyczne, z których każdy obliguje organ gminy do podjęcia, na wniosek strony lub z urzędu, decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu. Pierwszy z nich dotyczy osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Drugi zachodzi wówczas, gdy osoba zameldowana, bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W obu przypadkach wymienione dwie przesłanki muszą wystąpić łącznie, aby mogły skutkować wymeldowaniem. Dalej organ podnosi, że D. S. występując o wymeldowanie E. S. nie kwestionuje, a wręcz potwierdza fakt, że wuj zamieszkuje w domu nr. [...] we wsi [...] , w którym jest zameldowany na pobyt stały, konsekwentnie żądając wymeldowania E. S. z tego powodu, że jak podnosi w odwołaniu, sama czynność zameldowania nastąpiła w sposób naruszający przepisy prawa regulujące wskazaną materię. Organ I instancji kierując się treścią wniosku D. S. i wyrażonego nim żądania, słusznie wszczął i przeprowadził w tej sprawie postępowanie w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wprawdzie, stwierdza organ, w uzasadnieniu podjętej decyzji zamieścił wzmiankę o tym, że czynność zameldowania E. S. w domu we wsi [...][...] została dokonana zgodnie z prawem, kwalifikację prawną niniejszej sprawy bezspornie stanowi, odpowiednio do treści wniosku, art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a skoro tak, to w niniejszym postępowaniu podlegały ocenie przesłanki mogące stanowić podstawę wymeldowania E. S. wymienione w tym przepisie. W granicach tej kwalifikacji prawnej nie mieści się ocena legalności dowodów poprzedzających dokonanie czynności zameldowania E. S., a o takie działanie wnosi w odwołaniu skarżący. Dokonanie takiej oceny, podnosi organ, wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, w trybie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tryb ten od wymeldowania (przedmiotu niniejszego postępowania) różni się tym, że służy weryfikacji samej czynności zameldowania, w chwili jej dokonania. Dowiedzenie wadliwości tej czynności poprzez ustalenie, że została dokonana mimo braku ustawowych przesłanek ku temu pozwala organowi gminy uchylić konsekwencje zameldowania. A zatem, konkluduje organ, skoro D. S. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie E. S., z domu stanowiącego jego własność, przeprowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne miało na celu dowiedzenie czy istnieją, czy też nie, przesłanki wymienione w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, pozwalające uwzględnić żądanie wnioskodawcy. Stan faktyczny sprawy dowodzi, że takie przesłanki nie zachodzą. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D. S.. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 15 ustawy o ewidencji ludności przez błędną interpretację tego przepisu, gdyż został spełniony jeden z wymogów ustawy, a mianowicie osoba, której wymeldowania domaga się, straciła prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu. Skarżący podniósł, że jest wyłącznym właścicielem nieruchomości wraz z zabudowaniami, a samo zameldowanie E. S. było od początku nielegalne, gdyż nie nastąpiło za zgodą właściciela. Podnosi, że temu zagadnieniu organy wydające decyzję nie poświęciły uwagi. W dalszej części skargi opisuje niewłaściwe zachowanie E. S. i podnosi, że brak wymeldowania spowoduje, że jego prawo własności pozostanie na papierze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z wniosku skarżącego z dnia 1 lutego 2000 r. skierowanego do Urzędu Gminy w Słupi, jak też późniejszych pism i oświadczeń składanych w sprawie, wynika w sposób jednoznaczny, iż domagał się on wymeldowania E. S. z domu położonego w miejscowości [...] nr [...] . Prawidłowo zatem organ I instancji przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.). Stosownie do treści powołanego przepisu Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z unormowania zawartego w cytowanym przepisie wynika jednoznacznie, iż do wymeldowania koniecznym jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie utrata uprawnień do zajmowania lokalu (art. 9 ust. 2) i opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Należy podkreślić, iż art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dniem 19 czerwca 2002 r. został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716) i utracił moc. Niespornym w sprawie jest, że E. S., którego wymeldowania domaga się skarżący, nie wyprowadził się z domu nr [...] w miejscowości [...] i nadal tam mieszka, a zatem w oparciu o powołany przepis (art. 15 ust. 2) organ nie mógł orzec o jego wymeldowaniu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły w tym postępowaniu wywołać zamierzonego skutku, gdyż organ, prowadząc postępowanie w oparciu o art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, nie był władny badać prawidłowości dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania. Jak trafnie pouczył skarżącego organ odwoławczy może to uczynić organ I instancji w oparciu o inny przepis tej ustawy, co też jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, skarżący uczynił. W tym stanie rzeczy, nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.