II SA/Kr 1440/12
WyrokWSA w Krakowie2012-12-19
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z powodu toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, które stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W sprawie toczące się postępowanie dotyczące aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, które może wpłynąć na prawidłowe określenie granic działki będącej przedmiotem przekształcenia, stanowi takie zagadnienie wstępne, uzasadniając zawieszenie postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.Stan faktyczny
Wójt Gminy B. zawiesił postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], powołując się na toczące się postępowanie administracyjne przed Starostą Powiatowym w C. dotyczące aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, które może wpłynąć na przebieg granic działki. Skarżący P.W. kwestionował zasadność zawieszenia, wskazując, że przekształcenie może nastąpić na podstawie księgi wieczystej i aktów notarialnych, a toczące się postępowania nie mają wpływu na obowiązek wydania decyzji o przekształceniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 sierpnia 2012 r., nr [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala.
Wójt Gminy B. postanowieniem z [...] lipca 2012 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] położnej w B.
W uzasadnieniu organ podał, że 4 czerwca 2012 r. do wpłynął wniosek A. i P.W. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], zabudowanej budynkiem wykorzystywanym na działalność handlową, wpisanej do księgi wieczystej KW [...]
W dniu 8 czerwca 2012 r. do organu wpłynęło pismo M.D. , informujące o toczącym się postępowaniu administracyjnym, nawiązujące do prowadzonej w 2011 r. sprawy o podział działki nr [...] położonej w B. , będącej jej własnością! położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...]. .
Ponadto w piśmie z 11 czerwca 2012 r. Starostwo Powiatowe C. zawiadomiło o wszczęciu postępowania administracyjnego, mającego na celu aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu na karcie mapy nr [...] granicy działki nr [...] względem działki [...] , a w rezultacie zmiany przebiegu granicy ewidencyjnej działki nr [...] względem m.in. działki [...].
W ocenie organu postępowanie administracyjne w sprawie j.w. nie zostało zakończone, a ma ono wpływ na prowadzone postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...].
Na postanowienie Wójta Gminy B. z [...] lipca 2012 r. zażalenie złożyli A. i P.W. podnosząc, iż ustawa z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wymaga, przed dokonaniem przekształcenia, przeprowadzenia czynności, o których jest mowa w zaskarżonym postanowieniu. Po przekształceniu zostaną stroną ewentualnych postępowań administracyjnych np. o rozgraniczenie czy ustalenie granic, które mogą się dalej toczyć z ich udziałem. Te postępowania nie mają wpływu na obowiązek wydania decyzji o przekształceniu. Żalący się wskazali, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego .w prawo własności nieruchomości może nastąpić w oparciu o treść księgi wieczystej oraz aktów notarialnych, natomiast brak prawa własności uniemożliwia dokonywanie czynności prawnych oraz naraża na znaczne szkody.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 kpa i art. 144 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podał, że użyte w art. 97 § 1 pkt 4 kpa pojęcie "zagadnienia wstępnego" oznacza sytuację, w której nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, innego wstępnego zagadnienia prawnego.
Zawieszenie postępowania jest uzasadnione z uwagi na fakt, że przed Starostą C. toczy się postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, odnośnie przebiegu działki nr [...] względem działki nr [...]. Sprawa ta niewątpliwie zatem należy do właściwości innego organu administracji publicznej i może ona mieć charakter zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy wynika również, że zawiadomieniem z 11 czerwca 2012r. Starosta C. istotnie wszczął postępowanie administracyjne mające na celu aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granicy działki nr [...] względem działki nr [...], a w rezultacie zmiany przebiegu granicy działki nr [...] względem działek nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] oraz działki nr [...] względem działek nr [...] ,[...] ,[...] ; .
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. 21 ustawy z 17. 05. 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 193 z 2010 r. póz. 1287 ze zm.), stanowiącego, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów administracji publicznej, także w zakresie postępowań administracyjnych, których przedmiotem jest gospodarka nieruchomościami, to wynik postępowania prowadzonego przez organ ewidencyjny, czyli w niniejszej sprawie przez Starostę C. , którego przedmiotem jest aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków, niewątpliwie ma wpływ na rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w B. w prawo jej własności, choćby z tego względu, że granice działki będącej przedmiotem postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, muszą być przed wydaniem rozstrzygnięcia określone w sposób jasny i nie budzący wątpliwości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. wniósł P.W. , domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
U uzasadnieniu skarżący podał, że na konstrukcję zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 kpa składają się cztery elementy tj: zagadnienie to musi wyłonić się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygniecie należy do innego organu lub sądu, wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy. W ocenie skarżącego, nie zachodzi sytuacja wystąpienia zagadnienia wstępnego od którego zależy wydanie decyzji w sprawie przekształcenia. Nie zachodzi bowiem bezpośredni związek przyczynowy między rozpoznawaną sprawą a postępowaniem prowadzonym przez Starostwo, w związku z czym nie stanowi to przesłanki do zawieszenia postępowania. Jeżeli Starostwo prowadzi jakieś postępowanie z udziałem właściciela nieruchomości objętych wnioskiem to nie ma przeszkód prawnych, aby po wykonaniu przekształcenia nowy właściciel brał udział w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wskazał, że zawieszenie postępowania powoduje dla niego wysokie szkody w postaci obowiązku uiszczania dużej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Zostaje również pozbawiony możliwości sprzedaży jako właściciel. Jeżeli sąsiedzi roszczą sobie pretensje do działki, której jest użytkownikiem wieczystym, to po przekształceniu gmina przestanie być właścicielem i nic nie stoi na przeszkodzie, aby wobec niego wnosili swoje pretensje. Kolegium nie zajęło stanowiska w sprawie wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i potrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest niezasadna.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że Starostwo Powiatowe w C. wszczęło postępowanie administracyjnego, mające na celu aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu na karcie mapy nr [...] granicy działki nr ewid. [...] względem działki nr ewid. [...] , a w rezultacie zmiany przebiegu granicy ewidencyjnej działki nr [...] względem m.in. działki [...] oraz działki nr [...] względem działek nr [...] ,[...] ,[;...][, o czym powiadomiło Wójta Gm. B. w piśmie z 11 czerwca 2012
W sprawie sporne jest czy ww. postępowanie w sprawie aktualizacji operatu
ew. gruntów i budynków stanowi zagadnienie wstępne w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powV432 m2 położonej w B. ,- wpisanej do KW [...] , toczące się na wniosek A. i P.W. złożony w dniu 4. 06. 2012 r.
W ocenie P.W. postępowanie prowadzone przez Starostę C. w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granicy działki nr [...] względem działki nr ewid. [...] działki oraz działki nr [...] względem działek nr [...] ,[...] ,[...] , nie pozostaje w zależności, która by obligowała organ prowadzący postępowanie o przewłaszczenie działki nr [...] - w oparciu o ustawę z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 póz. 83) -do zawieszenia postępowania o przewłaszczenie. Natomiast w ocenie organów w takiej sytuacji postępowanie o przewłaszczenie podlega obligatoryjnemu zawieszeniu.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z 17. 05. 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, póz. 1287 ze zm. ) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Kwestią zasadniczą w rozstrzyganej sprawie pozostaje zatem kwestia wykazania czy w sprawie toczącej się przed Wójtem Gminy B. z wniosku A.W. i P.W. o przewłaszczenie działki nr [...], co do której wnioskodawcą przysługuje prawo użytkowania wieczystego występuje konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na dokonaniu w postępowaniu przed Starostą Powiatowym w C. aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granicy między działką nr [...] oraz działką [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. 432 m2, a także pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] ,[...] ,[...] ,. Jak wynika z cyt. przepisu art. 97 § pkt. 4 kpa podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego jest tylko takie postępowanie toczące się przed innym organem lub sądem, którego wynik bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Oceniając z tego punktu widzenia zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu l instancji należy wskazać, że takie powiązanie między postępowanie toczącym się w sprawie przewłaszczenia działki nr ewid. [...] i w sprawie w zmian aktualizacji operatu ewidencji skutkującego ewentualnymi zmianami w zakresie przebiegu granicy między działką nr [...] oraz dz. [...] oraz ww. działkami - zachodzi. Ustalenie prawidłowego przebiegu granicy między ww. działkami może mieć wpływ na ustalenie obszaru przedmiotowej działki nr [...] . A jak wynika z charakteru przepisów ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości decyzja przewłaszczę i ona ma charakter konstytutywny. Wynika to wprost z treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, stanowiący, że decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa - odpowiednio w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.. A zatem prawo własności nieruchomości wynikające z przewłaszczenia powinno się odnosić do prawidłowo określonych danych ewidencyjnych nieruchomości przewłaszczanej. Nie można co prawda wykluczyć, że w postępowaniu aktualizacyjnym dotyczącym m.in. przebiegu między granicami działki [...] oraz ww. działek nie nastąpi żadna zmiana, tym niemniej istnieje taka możliwość i w związku z tym do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Starostą Powiatowym w C, zasadne było zawieszenie postępowania w sprawie przewłaszczenia.
A zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, iż postępowanie dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów obejmujące także przedmiotową działkę nr [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o przewłaszczenie przedmiotowej działki. Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. wystarczy gdy znany i ujawniony w księdze wieczystej jest wieczysty użytkownik, nie ma natomiast znaczenia prawidłowe ujawnienie przedmiotu wieczystego użytkowania. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić mając na uwadze przepis cyt. art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wpisów do księgi wieczystej stanowią dane zawarte w ewidencji. Nie ma również znaczenia kwestia opłat, które ponosi wieczysty użytkownik do czasu zakończenia sprawy o przewłaszczenie, ani plany wnioskodawców dotyczące nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] w B . Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązkiem Wójta Gminy B. było prawidłowe przeprowadzenie postępowania przewłaszczniowego, w którym przedmiot decyzji przewłaszczeniowej będzie prawidłowo określony. W tej sytuacji w ocenie Sądu nie można organom l i II instancji orzekającym w sprawie zarzucić naruszenia prawa. W związku z tym zarzuty dotyczące interesu strony skarżącej, która jest zainteresowana szybkim zakończeniem sprawy przewłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] celem jest zbycia po uzyskaniu do niej prawa własności nie mają znaczenia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło