II SA/Kr 1444/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Ł. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł w sprawie ze skargi A.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 sierpnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego A.Ł., , działająca przez pełnomocnika adw. K.K. , złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z prowadzonej działalności rolniczej w postaci działów specjalnych produkcji rolnej wynosi ok. 1.400 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 100 m² nieruchomość rolna wielkości 2,5 ha. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A.Ł. podniosła, iż jedynym źródłem jej dochodu jest prowadzona działalność rolnicza. Wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala jej jednak na poniesienie kosztów sądowych w wysokości 500 zł bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca opłaciła z własnych środków pomoc adwokata, gdyż sprawa jest dla niej bardzo ważna. Wnioskodawczyni ponosi koszty utrzymania gospodarstwa rolnego otrzymanego od rodziców oraz domu. Opłaca KRUS w wysokości 366 zł kwartalnie oraz zaległe składki do KRUS po 152 zł. Podatek od nieruchomości wynosi łącznie 600 zł, gaz 180 zł co 2 miesiące, prąd ok. 120 zł, a woda 40 zł miesięcznie. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A.Ł.pełnomocnik skarżącej przedłożył kopie następujących dokumentów: deklaracji do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej za 2013 rok (PIT-6/PIT-6L), zeznania podatkowego o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2011 (PIT-36), wyciągu z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez [...] Bank Spółdzielczy za okres od 1 sierpnia do 23 listopada 2012 roku, decyzji z dnia 5 grudnia 2011 roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, faktury za gaz za miesiąc listopad 2012 roku na kwotę 174,97 zł, faktury z dnia 30 września 2012 roku za wywóz odpadów opiewającej na kwotę 106,92 zł, polecenia wpłaty kwoty 225,15 zł za telefon i internet, dwóch dowodów wpłaty kwot 35,89 zł i 39,32 zł za wodę, trzech dowodów wpłaty kwot 108,77 zł za energię elektryczną, nakazu płatniczego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 772 zł, decyzji Prezesa KRUS z dnia 20 stycznia 2012 roku w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników z załącznikiem i dowodem wpłaty raty 7 w kwocie 152,40 zł, dowodu wpłaty składki KRUS za drugi kwartał 2012 roku w kwocie 366 zł, a także pisma z dnia 30 sierpnia 2012 roku w sprawie zadłużenia strony z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca podała ponadto, że jest wraz z ojcem współwłaścicielką samochodu marki Fiat Uno rok produkcji 2002, który w 2011 roku nabyli za łączną kwotę 500 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie pełnych kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Wysokość wpisu sądowego od złożonej skargi wynosi 500 zł. Wydatek taki stanowiłby dla skarżącej zbyt duże obciążenie finansowe. Wysokość miesięcznych dochodów skarżącej z tytułu prowadzenia działalności rolniczej – działów specjalnych produkcji rolnej (nieogrzewana szklarnia wielkości 63 m²) została bowiem przez nią określona na kwotę ok. 1.400 zł miesięcznie. Za rok 2011 strona otrzymała ponadto płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1.257,71 zł. Z załączonego zeznania PIT-36 wynika, że w roku 2011 z prowadzonej działalności strona osiągnęła dochody 3.351 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na wykazane miesięczne obciążenia skarżącej. A.Ł nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Wnioskodawczyni posiada, co prawda majątek nieruchomy w postaci domu oraz nieruchomości rolnej wielkości 2,5 ha, należy jednak zauważyć, że posiadane gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło dochodu skarżącej, a w domu skarżąca zamieszkuje. Trudno zatem oczekiwać, aby w celu pokrycia kosztów sądowych spieniężyła ona posiadany majątek. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).