II SA/Kr 1446/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz, Sędzia WSA Piotr Fronc, Asesor WSA Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym rozbiórki części parkingu i altany ogrodowej, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie przepisów dotyczących odległości od granicy działki, zmiany naturalnego spływu wód opadowych oraz strefy kontrolowanej gazociągu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące odległości od granicy działki przy sytuowaniu miejsc postojowych, błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące strefy kontrolowanej gazociągu w odniesieniu do altany ogrodowej oraz nie wykazały w sposób dostateczny naruszenia przepisów dotyczących spływu wód opadowych. Organy nie uwzględniły również w wystarczającym stopniu wskazań poprzedniego wyroku sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym rozbiórki części parkingu i altany ogrodowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty te naruszają przepisy dotyczące odległości od granicy działki, zmiany naturalnego spływu wód opadowych oraz strefy kontrolowanej gazociągu. Wcześniejszy wyrok WSA w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych i błędną interpretację przepisów. Organy po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydały decyzję o podobnej treści, która została zaskarżona przez inwestorów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki. Zasądził od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz Ł. N. i K. N. kwotę 1014 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. N. i K. N. na decyzję nr 480/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 września 2025 r., znak WOB.7721.95.2025.JKLI/MWIK w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz Ł. N. i K. N. kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2025 r. znak: WOB.7721.95.2025.JKLI/MWIK Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: PINB) z dnia 4 marca 2025 r. znak: ROIK I.5160.12.2023.PJA i nałożył na K. N. oraz Ł. N. (dalej: skarżący) obowiązek doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych dotyczących zagospodarowania terenu działki nr [...] obr. [...] w K. do stanu zgodnego z prawem, poprzez:
1. rozbiórkę parkingu usytuowanego w części frontowej działki w zakresie 3-metrowego pasa przy granicy z działką nr [...], z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego;
2. wykonanie robót budowlanych, polegających na ukształtowaniu spadku poprzecznego nawierzchni, na pozostałej części ww. parkingu, w kierunku nieutwardzonej części działki nr [...];
3. w części wewnętrznej (ogrodowej) działki, rozbiórkę utwardzenia terenu działki w pasie 1 m wzdłuż wszystkich jej granic z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego;
4. rozbiórkę altany ogrodowej.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach:
Zawiadomieniem z 19 stycznia 2023 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych na terenie ww. nieruchomości.
Podczas oględzin ustalono, że w narożu północnowschodnim działki znajduje się metalowy obiekt budowlany, wykonany z elementów stalowych, którego wymiary w rzucie prostokąta wynoszą 6,25 m x 2,40 m (w osi słupów), profil słupów 140 x 80 mm z żaluzją dachową ażurową z możliwością automatycznego jej zamknięcia, w wyniku którego powstaje zadaszenie. Odprowadzenie wody opadowej z powierzchni zamkniętego dachu następuje poprzez wewnętrzną rynnę scaloną z konstrukcją górnych żaluzji i odprowadzoną poprzez słupy w miejsce przytwierdzenia słupa do wykonanego pod obiektem utwardzenia, a słupy obiektu przytwierdzone są trwale do utwardzenia. Śrubunek słupów przytwierdzony jest do wykonanych stóp betonowych. Ustalono, że powierzchnia terenu pod pergolą jest utwardzona płytami gresowymi, od strony ogrodzenia obrzeże cementowe, od strony domu obrzeże z tworzywa. Płyty ułożone na podłożu żwirowym wyrównanym piaskiem i na około z opaską stabilizującą. Obiekt nie posiada ścian, pełni funkcję rekreacyjną. W odniesieniu do części frontowej działki inspektorzy PINB ustalili, że żwirowe utwardzenie podjazdu zostało wybrukowane kostką. Zjazd został wykonany na podstawie uzgodnienia z zarządcą drogi i został dokonany odbiór zjazdu przez ZDMK. Roboty związane z utwardzeniem części ogrodowej wraz z montażem przedmiotowego obiektu właściciele budynku wykonali w październiku 2021 r., natomiast roboty od frontu budynku rozpoczęto w maju 2022 r. a zakończono pod koniec czerwca 2022 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z 15 grudnia 2023 r., znak: WOB.7721.297.2023.AKAN, MWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB z 5 czerwca 2023 r., znak: ROIK.I.5160.12.2023.PJA i nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.) w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązek wykonania: 1. Rozbiórki parkingu w jego części od strony ul. [...] w K., w 3-metrowym pasie przy granicy z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego; 2. Robót budowlanych, polegających na ukształtowaniu spadku poprzecznego nawierzchni na pozostałej części w/w parkingu, w kierunku nieutwardzonej części działki; 3. W części wewnętrznej (ogrodowej) działki w pasie 1m wzdłuż wszystkich granic, rozbiórki wykonanego i pozostającego poza obrysem wykonanej altan ogrodowej, utwardzenia terenu, z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego.
Organ odwoławczy zakwalifikował obiekt znajdujący się ogrodowej części jako wolno stojącą altanę o pow. 16 m2.
Ocenił, że budowa przedmiotowej altany, jak również budowa zjazdu i ciągu pieszo-jezdnego z dwoma stanowiskami postojowymi nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Jednakże zasadniczym problemem zdaniem organu jest, że roboty te zaburzyły dotychczasowy spływ wody oraz zostały zdaniem organu wykonane z naruszeniem następujących przepisów:
- § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2022.0.1225,dalej: r.w.t.) – poprzez zlokalizowanie stanowisk parkingowych w zbyt bliskiej odległości w stosunku do działki nr [...];
- § 28 ust. 2 r.w.t. – który wymaga nakazania wykonania robót budowlanych wymuszających spływ wód opadowych z pozostałej części parkingu na odtworzony nieutwardzony teren działki nr [...];
- § 29 r.w.t. – poprzez zmianę naturalnego spływu wody w części ogrodowej poprzez wykonanie spustu wody deszczowej z zamkniętego dachu na utwardzony teren.
W wyniku skutecznie wniesionej skargi, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 283/24 uchylono decyzje obu instancji.
Odnośnie nakazania rozbiórki parkingu w związku z naruszeniem odległości wynikających z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a r.w.t. Sąd zauważył, że brakuje czytelnego szkicu, który pozwoliłby wiarygodnie ustalić istotne wymiary. Ponadto zdaniem Sądu nie wiadomo skąd wynika, że parking jest dwustanowiskowy (poza zdjęciami, z których wynika, że na utwardzonych miejscach postojowych parkują dwa samochody). Zauważono, że PINB uznał parking za trzystanowiskowy. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga, czy w przedmiotowym stanie faktycznym byłaby możliwość zgodnego z prawem parkowania jednego pojazdu z zachowaniem odległości wynikających z § 19 r.w.t. W konsekwencji należy odpowiedzieć na pytanie, czy problem dotyczy zgodności z przepisami prawa samego utwardzenia, czy sposobu jego wykorzystywania niezgodnie z przepisami.
Odnosząc się z kolei do kwestii naruszenia do § 28 ust. 2 i § 29 r.w.t. także w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego opierały się na odręcznych i niezbyt dokładnych szkicach, a w szczególności brakowało szkicu ilustrującego sposób odprowadzania wody opadowej. Wiadomo jedynie, że spust wody deszczowej z zamkniętego dachu na utwardzony teren, wyprowadzony kierunkowo otworem istniejącym w podporze altany, poprzez ukierunkowanie zmienił wcześniej istniejący spływ naturalny. W dokumentacji nie zilustrowano owego "ukierunkowania" w szerszym kontekście otoczenia altany i działek sąsiednich, aby możliwa była ocena przesłanek z § 28 ust. 2 i § 29 r.w.t., w tym ocena przesłanki celowości. Nie oceniono, jakie znaczenie ma okoliczność, że jednak nie cały teren wzdłuż wszystkich granic altany jest utwardzony (co nie pozostaje bez wpływu na możliwość absorpcji wody). Brak wreszcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia rozstrzygnięcia w zakresie konieczności rozebrania utwardzenia w pasie 1 m wzdłuż wszystkich granic.
W ocenie Sądu prawidłowa była kwalifikacja metalowego obiektu budowlanego z elementów stalowych dokonana przez organ.
Prawidłowo także organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie wykonanych robót budowlanych nie można kwalifikować, jak to uczynił PINB, przez pryzmat nieobowiązujących (już/jeszcze) przepisów prawa miejscowego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 4 marca 2025 r., znak: ROIK I.5160.12.2023.PJA, PINB nakazał inwestorom wykonanie robót budowlanych pokrywających się zakresem z uchylonymi poprzednio rozstrzygnięciami, poprzez:
1. rozbiórkę parkingu w zakresie 3-metrowego pasa przy granicy z działką nr [...],
2. ukształtowanie spadku poprzecznego nawierzchni na pozostałej części parkingu, w kierunku nieutwardzonej części działki nr [...],
3. w części ogrodowej działki w pasie 1m wzdłuż wszystkich granic, rozbiórki wykonanego i pozostającego poza obrysem wykonanej altany ogrodowej, utwardzenia terenu, z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego.
Organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję, nakładając na inwestorów obowiązek wykonania wszystkich powyższych robót budowlanych, a dodatkowo rozbiórki altany ogrodowej.
Zdaniem MWINB wykonanie altany spowodowało, że spust wody deszczowej z zamkniętego dachu na utwardzony teren, wyprowadzony kierunkowo otworem istniejącym w podporze altany, poprzez ukierunkowanie zmienił wcześniej istniejący spływ naturalny, a tym samym doszło do naruszenia § 29 r.w.t., zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
Organ wskazał, że przed wykonaniem altany wraz z utwardzeniem pod nią i pozostałego utwardzenia terenu w części ogrodowej działki wody opadowe w sposób naturalny były retencjonowane poprzez wnikanie w nieutwardzony teren. W naturalnym gruncie woda wsiąka w glebę i przemieszcza się w głąb, zgodnie z ukształtowaniem terenu. MWINB podtrzymuje zatem stanowisko, że wykonanie altany spowodowało, że spust wody deszczowej z zamkniętego dachu na utwardzony teren, wyprowadzony kierunkowo otworem istniejącym w podporze altany, poprzez ukierunkowanie zmienił wcześniej istniejący spływ naturalny, bowiem, jak wynika z ustaleń dokonanych podczas oględzin, odprowadzenie wody opadowej z powierzchni zamkniętego dachu altany następuje poprzez wewnętrzną rynnę scaloną z konstrukcją górnych żaluzji i odprowadzoną poprzez słupy w miejsce przytwierdzenia słupa do wykonanego pod obiektem utwardzenia i brak jest widocznych zewnętrznych elementów odwodnienia altany. Tak ułożony układ koncentruje całą wodę z dachu w punktach przy słupach i zrzuca ją bezpośrednio na utwardzenie.
Organ zauważył, że po wykonaniu utwardzenia terenu powierzchnia zwykle staje się nieprzepuszczalna lub przepuszczalność jest znacznie ograniczona. Przedmiotowe utwardzenie pod altaną, przy wejściu do altany oraz po jej południowo-wschodniej stronie wykonane zostało w postaci płyt gresowych na podłożu żwirowo-piaskowym. Sam gres jest całkowicie nieprzepuszczalny, a spływające wody opadowe mogą wsiąkać jedynie przez szczeliny między płytami. Tym samym szerokość i wypełnienie fug decydują o tym ile wody przeniknie w głąb. Ponadto podsypka żwirowo-piaskowa jest początkowo przepuszczalna, ale z czasem może się "zamulić" pyłem, co znacznie zmniejsza przepływ wody. W niniejszej sprawie płyty gresowe są ułożone ciasno, z wąskimi fugami, a zatem zdecydowana większość wód opadowych spływa obecnie po powierzchni gresu. Nieprzepuszczalne podłoże kieruje wodę zgodnie z ukształtowaniem spadków nawierzchni a nie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżonych zawartych w odwołaniu, wyjaśniono, że wykonanie przedmiotowego utwardzenia, zważywszy na wskazaną powyżej argumentację, nosiło znamiona celowej zmiany kierunku spływu wód opadowych.
W świetle powyższego konieczna pozostaje rozbiórka utwardzenia działki w części ogrodowej, w pasie 1 m wzdłuż wszystkich granic, z równoczesnym przywróceniem w miejscu rozbiórki gruntu rodzimego. To spowoduje, że większa część terenu będzie stanowić powierzchnię przepuszczalną, dzięki czemu wody opadowe wsiąkać będą w glebę i przemieszczać się w głąb zgodnie z ukształtowaniem terenu. Rozwiązanie to pozwoli uniknąć kierowania wód opadowych w kierunku działek sąsiednich.
Sam fakt wykonania utwardzenia nie jest jednak wyłączną przesłanką nakazu rozbiórki, wobec ujawnionych przez organ odwoławczy nowych okoliczności sprawy. Otóż okazało się, że przedmiotowa altana zlokalizowana jest w odległości 0.55 m od przyłącza gazowego, naruszając tym samym strefę kontrolowaną określoną zgodnie z § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., póz. 640) w załączniku 2 do ww. rozporządzenia. Wbrew informacji przekazanej przez zarządcę sieci gazowej, strefa ta nie wynosi bowiem 1 m, lecz 3 m. Pod określeniem "budynek", wskazanym w ww. załączniku należy rozumieć każdy obiekt budowlany, który zgodnie z § 2 pkt 19 "starego" rozporządzenia został określony jako obiekt terenowy - obiekt budowlany lub naturalny usytuowany nad lub pod powierzchnią ziemi, który ze względu na swój charakter może podlegać szkodliwym działaniom sieci gazowej lub sam na nią szkodliwie oddziaływać. Ostatecznie przyjąć należy, że tabela wskazana w załączniku nr 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie określa, że wszystkie obiekty budowlane jako obiekty terenowe, w tym altana powinny być usytuowane min. 1,5 m od gazociągu.
Przechodząc do kwestii utwardzenia na frontalnej części działki, organ odwoławczy zestawiał szerokość przedmiotowego utwardzenia z kostki brukowej, która wynosi 6,87 m, z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 r.w.t., zgodnie z którym: stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: szerokość 2,5 m i długość 5 m - w przypadku samochodów osobowych. Wziął również pod uwagę dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do oględzin z dnia 5 kwietnia 2023 r., na której można zaobserwować dwa zaparkowane samochody osobowe. W efekcie ocenił, że wykonane utwardzenie obejmuje dwa miejsca postojowe dla samochodów osobowych. Zważywszy, że przedmiotowe miejsca postojowe znajdują się w odległości ok. 2 m od granicy z działką nr ewid. gr. [...], która jest zagospodarowana w sposób nie pozwalający na zastosowanie w sprawie § 19 ust. 6 r.w.t., miejsca postojowe wykonane zostały naruszeniem § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a r.w.t., w myśl którego stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż, dla samochodów osobowych: 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie.
Tym samym w związku z naruszeniem wymaganej przepisami odległości, niezbędnym jest nakazanie rozbiórki miejsc postojowych, w części obejmującej roboty wykonane w pasie o szer. 3 m, przywracając tym samym w tej części działki jej pokrycie gruntem rodzimym.
Finalnie wskazano, że z uwagi na brak możliwości przyłączenia budynku mieszkalnego do sieci kanalizacji deszczowej zastosowanie względem niego ma § 28 ust. 2 r.w.t. który dopuszcza w takiej sytuacji odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Wykonanie przedmiotowych miejsc postojowych od strony frontowej dz. nr [...] narusza ww. przepis, gdyż obecnie wody opadowe z budynku mieszkalnego odprowadzane są na utwardzony teren. Utwardzenie w postaci standardowej kostki brukowej (jak w przedmiotowej sprawie) powoduje znaczne ograniczenie infiltracji wody, gdyż sama kostka jest całkowicie nieprzepuszczalna, a zatem woda może przenikać jedynie przez szczeliny między kostkami. W przypadku kostek standardowych (tj. nie będących kostkami ekologicznymi) odstępy między elementami są nieznaczne. W związku z powyższym koniecznym jest również nakazanie wykonania robót budowlanych wymuszających spływ wód opadowych z pozostałej części parkingu na odtworzony nieutwardzony teren działki nr [...].
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 51 ust. P.b. w zw. z § 12. § 29, § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 28 ust. 2 r.w.t. poprzez nakazanie skarżącym rozbiórki elementów wskazanych w decyzji w sytuacji, gdy zostały one wykonane w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa;
2. art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżących względem treści rozstrzygnięcia organu I instancji - w zakresie pkt 3 i 4 decyzji;
3. art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie przez organ decyzji sprzecznej z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonych na s. 12-13 uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 283/24;
4. art. 7 k.p.a. - poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu rozstrzygnięcia słusznego interesu obywateli i interesu społecznego;
5. art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania i jego rozstrzygnięcie w sposób ograniczający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, w tym z uwagi na pominięcie zastosowania zasady proporcjonalności;
6. art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wadliwą ocenę dowodów;
7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia podjętej decyzji w sposób niewystarczający do pełnego poznania motywacji, jaką kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wydanej w przedmiotowej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była ocena decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zmianami, dalej P.b.).
Stosownie do art. 50 ust. 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W myśl art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 P.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Istotne z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy są także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1225, dalej r.w.t.), w szczególności § 19, § 28 i § 29 tego rozporządzenia.
Zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a r.w.t. stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż:
1) dla samochodów osobowych:
a) 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie.
Zgodnie z § 19 ust. 6 r.w.t. zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce.
Stosownie do § 28 ust. 2 r.w.t. w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.
Z kolei w świetle § 29 r.w.t. dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
Co dodatkowo istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec tego, że w przedmiotowej sprawie orzekał już sąd administracyjny, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, który działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W opinii Sądu organy w niewielkim stopniu zrealizowały wskazania zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku. Pomimo wyraźnych wątpliwości Sądu co do prawidłowości przyjęcia, że utwardzony parking jest dwustanowiskowy oraz co do uzasadnienia obowiązku rozbiórki utwardzenia na szerokości 1 m wzdłuż wszystkich granic - organ nie uzupełnił swojego rozstrzygnięcia w tym zakresie, powielając skąpą argumentację zawartą w uchylonych decyzjach.
Obowiązek rozbiórki utwardzenia terenu w części ogrodowej uzasadniony był zmianą istniejącego wcześniej spływu wód opadowych. Owa zmiana wynika zdaniem organów z utwardzenia terenu płytami gresowymi oraz z faktu odprowadzenia wód opadowych z dachu altany.
Choć Sąd nie kwestionuje kompetencji organu nadzorczego, uzasadnienie w tym zakresie nie jest poparte wiedzą techniczną, lecz bazuje w dużej mierze na domniemaniach.
Po pierwsze stwierdzono, że wyprowadzony kierunkowo spust wody deszczowej z zamkniętego dachu, koncentruje całą wodę z dachu i zrzuca ją bezpośrednio na utwardzenie. Jak wynika jednak z poczynionych przez inspektorów ustaleń, dach nie ma zawsze charakteru zamkniętego, składa się bowiem z ruchomych żaluzji. Nieuprawnione jest w związku z tym założenie, że dach ten podczas opadów będzie zawsze zamknięty, a cały opad będzie podlegał koncentracji i znajdował ujście w rynnach. W razie otwarcia żaluzji, deszcz nie będzie bowiem w ogóle koncentrowany.
Jak wynika ponadto z dokumentacji zdjęciowej (k. 55), choć odpływ wody z dachu znajduje swoje ujście faktycznie na utwardzonym tarasie, to jednak ujście to umiejscowione jest na jego skraju, za którym znajduje się trawnik z nasadzeniami. Nie jest zatem tak, że cała powierzchnia działki inwestorów została utwardzona, a woda spływająca z zadaszenia kierowana jest na teren sąsiednich nieruchomości. Siłą rzeczy woda musi być wchłaniana na terenie działki skarżących, a organy nie ustaliły w jakim zakresie przepływa na działki sąsiednie. Zwrócił już na to wcześniej uwagę Sąd zarzucając, iż "nie oceniono, jakie znaczenie ma okoliczność, że jednak nie cały teren wzdłuż wszystkich granic altany jest utwardzony (co nie pozostaje bez wpływu na możliwość absorpcji wody)". W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy nie uzupełniono ustaleń w powyższym zakresie.
Podsumowując tę część rozważań, dotyczących odprowadzenia wody z dachu altany, nie wykazano zdaniem Sądu jednoznacznie, że powstałe – ruchome – zadaszenie powoduje szkodliwą dla sąsiednich nieruchomości koncentrację wód opadowych oraz że nie są one absorbowane na terenie działki skarżących.
Jeżeli natomiast chodzi o kwestię utwardzenia części ogrodu pod altaną, rację miał pełnomocnik skarżących, który polemizował z dywagacjami organu, że "choć znajdująca się pod gresem podsypka żwirowo-piaskowa jest początkowo przepuszczalna, to z czasem może się zamulić, co znacznie zmniejsza przepływ wody". Jest to hipoteczne założenie, które może się nigdy nie spełnić, w związku z czym z góry nie może uzasadniać ustalenia, że dany teren będzie miał charakter nieprzepuszczalny. Organ zobowiązany jest badać stan faktyczny, który występuje w danym momencie, a nie potencjalne, przyszłe zagrożenia.
Z uzasadnienia rozstrzygnięcia PINB nie wynika również, dlaczego zdaniem organu rozebranie utwardzenia na szerokości 1m wzdłuż wszystkich granic działki skarżących jest konieczny i miałby rozwiązać problem absorpcji wody. Orzekający w sprawie Sąd wyraźnie wskazywał na brak w tym zakresie, zauważając, że nie został on jednak uzupełniony.
Powyższy brak nie został uzupełniony również na etapie postępowania odwoławczego, a to ze względu na marginalizację tego zagadnienia wobec – błędnego o czym będzie mowa poniżej – ustalenia, że altana zakłóca strefę kontrolowaną gazociągu.
Szerokość strefy kontrolowanej wyznaczały w dacie wznoszenia altany przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640). Dla gazociągu średniego ciśnienia, z którym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie obowiązuje co do zasady odległość 1 m (§ 10 ust. 6 pkt 1). W § 110 wprowadzono odstępstwo dla starszych gazociągów wybudowanych: 1) przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, 2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę – dla których stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Z powyższego załącznika wynika, że szerokość strefy kontrolowanej dla budynków wynosi 3 m. Z tego sformułowania organ odwoławczy wywiódł nieuprawniony wniosek, że strefa kontrolowana w takiej szerokości dotyczy każdego obiektu budowlanego, w tym również spornej altany.
Tymczasem pojęcie budynku należy interpretować zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 2 P.b., definiującym budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z art. 3 pkt 1 P.b. wynika też jednoznacznie, że budynek jest jednym z rodzajów obiektu budowlanego. Nie ma podstaw, aby odwoływać się w tym zakresie, jako to uczynił organ odwoławczy do obowiązującego wcześniej rozporządzenia z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Tak czy inaczej, powołana definicja zawarta w § 2 pkt 19 tego rozporządzenia zawiera definicję "obiektu terenowego", rozumianego jako obiekt budowlany lub naturalny, a nie definicję budynku. Nawet na podstawie tej definicji nie ma żadnych podstaw, aby wywodzić, że każdy obiekt budowlany jest budynkiem.
Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że przedmiotowa altana z pewnością nie spełnia definicji budynku chociażby z tego względu, że nie posiada żadnych ścian, lecz jest otwartą konstrukcją opartą na słupach, z ruchomym zadaszeniem.
Uznając sporną konstrukcję na budynek, organ odwoławczy nie tylko naruszył przepisy budowlane, ale również popadł w wewnętrzną sprzeczność. We wstępnych założeniach wskazał bowiem wyraźnie, co zaakceptował orzekający w sprawie sąd administracyjny, że konstrukcja ta stanowi altanę, na wykonanie której nie było potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Podsumowując, skoro zatem altana nie stanowi budynku, nie będą do niej miały zastosowania przepisy dotyczące usytuowania budynków zawarte w tabeli załączonej do rozporządzenia, lecz ogólne przepisy dotyczące szerokości strefy kontrolowanej. Tą wyznacza z kolei § 10 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, stanowiąc, że wynosi ona 1 m.
W konsekwencji, usytuowanie altany, która w najbliższym punkcie wynosi 0,55 m od linii gazociągu, nie narusza jego strefy kontrolowanej.
W tym miejscu należy podkreślić, że podobne stanowisko wynika z pisma Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z dnia 4 lipca 2025 r. (k.39). Spółka ta, odpowiedzialna za utrzymanie sieci gazowej wyraziła jasne stanowisko, że przedmiotowa altana jest obiektem małej architektury, służącym rekreacji, a więc nie podlegającym ograniczeniom wynikającym z ustanowienia strefy kontrolowanej ustalonej zgodnie z załącznikiem nr 2 do aktualnego rozporządzenia. Spółka stwierdziła, że ma możliwość podejmowania czynności kontrolowania działalności gazociągu jedynie w strefach kontrolowanych, które dla wiaty w tym przypadku wynoszą 0,5 m, a dla drzew 1,5 m po obu stronach gazociągu. Lokalizacja ww. obiektów poza strefą nie powoduje zagrożenia uszkodzeniem gazociągu, zapalenia czy też wybuchu gazu. Finalnie stwierdzono, że "lokalizacja wiaty w odległości 0,55 m od przyłącza nie narusza przepisów rozporządzenia".
Przechodząc do obowiązku rozbiórki utwardzenia, znajdującego się w części parkingowej, podstawą decyzji w tym zakresie jest dostrzeżona sprzeczność z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a r.w.t., który stanowi, że stanowiska postojowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie.
W tym miejscu organ ustalał ilość stanowisk postojowych w oparciu o minimalną szerokość miejsc wyznaczoną w rozporządzeniu oraz w oparciu o dokumentację fotograficzną, ilustrującą ilość parkujących samochodów. Oba te parametry nie są zdaniem Sądu miarodajne. Rozporządzenie wyznacza bowiem minimalną, a nie maksymalną szerokość miejsca postojowego. W konsekwencji rozporządzenie określa wymiar miejsca parkingowego, ale z wymiaru faktycznie urządzonego miejsca nie można prawidłowo wnioskować, ilu stanowiskowy jest parking. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby pojedyncze miejsce postojowe miało większy wymiar niż minimum przewidziane w rozporządzeniu. Liczba parkujących pojazdów była – jak wynika z akt – zmienna, czasem przed budynkiem parkował jeden, a czasem dwa samochody. Powyższy tok rozumowania został uprzednio podważony przez Sąd, zdaniem którego należy raczej rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zgodnością z przepisami prawa wymiarów miejsc postojowych, czy też sposobu ich wykorzystania.
Rozważania w powyższej kwestii są w opinii Sądu ponownie wadliwe ale również zbyteczne. W § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a wymagana 3-metrowa odległość dotyczy bowiem miejsc postojowych do 10 samochodów włącznie. Czy zatem mamy do czynienia z jedno, czy też dwustanowiskowym postojem, musi być zachowana taka sama odległość od sąsiedniej działki.
Co istotniejsze jednak, a na co nie zwrócono wcześniej uwagi, organy błędnie uznały, że w przedmiotowej sprawie zwolnienie, o którym mowa w § 19 ust. 6 r.w.t. ma zastosowanie wyłącznie w stosunku z sąsiedztwem z działką nr [...]. W opinii Sądu ma on bowiem również zastosowanie z drugiej strony nieruchomości, w stosunku do działki nr [...].
§ 19 ust. 6 r.w.t. stanowi, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 25 r.w.t. przez parking należy rozumieć wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. Z powyższych przepisów zatem wynika, że parking nie jest tożsamy ze stanowiskiem postojowym, lecz jest większą powierzchnią, na której znajdują się miejsca postojowe. Co istotne, nie ma żadnych przepisów, które wykluczałyby możliwość urządzenia na części parkingu – poza miejscami postojowymi, które powinny być zgodnie z § 21 ust. 3 r.w.t. utwardzone – fragmentu zieleni. Pasy zieleni, wyspy, trawniki między stanowiskami lub na obrzeżach parkingu są nie tylko dopuszczalne, ale wręcz zalecane (ze względu na retencję wody, estetykę, czy spełnienie wymogu powierzchni biologicznie czynnej). Zazielenianie parkingów stanowi coraz częstszą praktykę na parkingach osiedlowych.
Z akt sprawy zdaniem Sądu wynika, że cała frontalna część działki [...] (podobnie jak działki nr [...]) stanowi parking, na którym znajduje się miejsce postojowe oraz pas zieleni. Fakt, że na parkingu znajdującym się na działce nr [...] znajduje się pas zieleni oddzielający go od działki skarżących nie oznacza, że teren ten nie stanowi w całości parkingu. Zdaniem Sądu charakter projektu przedmiotowej zabudowy szeregowej sprawia, że trudno potraktować frontowy fragment działek sąsiadujących z nieruchomością skarżących inaczej. Znajduje się on bowiem od strony ulicy, pokrywa się idealnie z szerokością domu i zapewnia wyłącznie dostęp do budynku oraz możliwość zaparkowania samochodu. Należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiotowe odstępstwo wynikające z § 19 ust. 6 r.w.t. nie jest uzależnione od sąsiadowania z innym miejscem postojowym lecz z parkingiem. Tymczasem organy błędnie uznały, że chodzi o sąsiedztwo z miejscem postojowym znajdującym się na sąsiedniej działce.
Organy nadzoru błędnie uznały zatem, że odstępstwo zawarte w § 19 ust. 6 r.w.t. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania w odniesieniu do działki nr [...].
Odrębną kwestią jest natomiast zgodność z prawem wykonanego utwardzenia całego frontowego terenu działki, która powinna być zbadana pod kątem innych przepisów, w tym warunkujących gospodarkę wodami opadowymi. W konsekwencji w opinii Sądu organy winny rozpatrzyć w szczególności kwestię czy utwardzenie całej powierzchni parkingu nie spowodowało nieuprawnionego odprowadzenia wód opadowych. Powyższy zakres należy rozważyć w aspekcie obowiązujących przepisów, a także uzgodnienia, które inwestorzy otrzymali od Zarządu Dróg Miasta Krakowa (k.89). Należy przy tym wziąć pod uwagę, że – jak wskazał wcześniej wyraźnie Sąd administracyjny – nie ma podstaw, aby nakładać na inwestorów obowiązek dostosowania się do przepisów nie istniejących w dniu budowy, w tym parametrów dot. powierzchni biologicznie czynnej wynikających z uchwały nie obowiązującej w dniu prowadzenia prac budowlanych (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt IISA/Kr 1366/22). Sąd zwraca również uwagę, że przy badaniu kwestii spływu wody opadowej należy zbadać charakter utwardzenia, w szczególności wobec oświadczenia inwestorów, że kostka ma posiadać parametry przepuszczalności (k. 61) Konieczne jest także uzasadnienie szerokości pasa parkingowego objętego ewentualną rozbiórką, która nie powinna wynikać z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a, lecz z potrzeby zapewnienia skutecznej absorpcji wód opadowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją organu I instancji, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło