II SA/Kr 1447/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-23

Skład orzekający: Magda Froncisz, Monika Niedźwiedź, Sebastian Pietrzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przesunięcie istniejącego budynku gospodarczego na działce, który nie jest trwale związany z gruntem, stanowi "budowę" w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, jeśli obiekt pozostaje w tym samym miejscu dłużej niż 180 dni?
Ratio decidendi
Przesunięcie tymczasowego obiektu budowlanego, który nie jest trwale związany z gruntem, na inne miejsce na działce, stanowi "budowę" w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli obiekt pozostaje w tym samym miejscu dłużej niż 180 dni. W takim przypadku wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na przesunięciu drewnianego budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości L. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej wstrzymał roboty budowlane, uznając je za budowę wymagającą pozwolenia. Po kilku postępowaniach i uchyleniu przez WSA postanowień organów, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z 9 września 2025 r. uchylił postanowienie PINB i orzekł o wstrzymaniu budowy tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji gospodarczej, informując o możliwości legalizacji. Inwestor K. S. zaskarżył to postanowienie, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów i brak wystarczającego materiału dowodowego, twierdząc, że jedynie przesunął istniejący od 30 lat obiekt, a nie dokonał budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skarg K. S. na postanowienie nr 825/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 września 2025 r., znak: WOB.7722.157.2025.KJAS w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej postanowieniem nr 406/2021 z 12 listopada 2021 r., znak: NB.5160.96.2021, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej: "P.b.", wstrzymał wobec K. S. roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego (o wymiarach 3,16 x 2,21 m i powierzchni zabudowy około 7 m2) na działce nr [...] obr. [...] w miejscowości L., zrealizowane bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej (bez decyzji o pozwoleniu na budowę). W postanowieniu zawarto informację dla inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, jednocześnie odstępując od nakazu dokonania przez inwestora niezbędnych zabezpieczeń na ww. budowie. Jako impuls do prowadzenia postępowania organ I instancji wskazał pismo A. W. z 20 września 2021 r., w którym poinformowała, że inwestor "kilka tygodni temu wybudował obiekt budowlany umiejscowiony w rogu mojego lokalu mieszkalnego zamaskowując go wysokim ogrodzeniem (...)". Rozstrzygnięcie oparto na wynikach kontroli z 4 października 2021 r., w toku której ustalono, iż na ww. działce nr [...] znajduje się budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, obity blachą trapezową, z dachem jednospadowym, posadowiony na wylewce betonowej. Przedmiotowy budynek został wybudowany w miejscu uprzednio zdemontowanego budynku, istniejącego od 30 lat, o większej powierzchni zabudowy. Według oświadczenia inwestora budynek przeznaczony jest na cele gospodarcze. Inwestor złożył zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego. W szczególności wskazał, że nie miał miejsca demontaż budynku, w którego miejscu, według organu powstał nowy obiekt budowlany. Wyjaśnił, że prace których dokonał, polegały jedynie na konserwacji i uprzednim obłożeniu blachą trapezową obiektu oraz przesunięciu w inne miejsce działki. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z 1 marca 2023 r., znak: WOB.7722.325.2021.KJAS/JNOW, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej "K.p.a." i art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 5 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b. uchylił ww. postanowienie PINB z 12 listopada 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił oparcie zaskarżonego postanowienia na materialnoprawnej podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Taki stan rzeczy kształtuje postępowanie jako sprawę tzw. samowoli budowlanej. Kolejno MWINB wyjaśnił specyfikę ww. trybu działania oraz prowadzenia tzw. sprawy legalizacyjnej. W szczególności wskazał, że w przypadku stwierdzenia, iż realizowany obiekt jest wybudowany lub w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tegoż zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie nakazujące wstrzymanie robót budowlanych przy tym obiekcie. Jeżeli organ uzna za stosowne może również nakazać zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających (np. nakaz usunięcia stanu zagrożenia lub zabezpieczenie terenu budowy). Dodatkowo organ nadzoru budowlanego ma obowiązek poinformowania inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację zrealizowanego bądź realizowanego obiektu budowlanego, a także o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej celem zalegalizowania przedmiotowej budowy. Rozpoczęcie procedury legalizacyjnej staje się faktem w momencie wydania postanowienia, w którym zostaje określony nakaz przedłożenia odpowiednich dokumentów legalizacyjnych, które są niezbędne w celu legalizacji obiektu. Nieprzedłożenie ww. dokumentów skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia w postaci nakazu rozbiórki rzeczonego obiektu, zgodnie z art. 49e pkt 3 P.b. MWINB zauważył przy tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości na uprzednie rozebranie ww. budynku gospodarczego ani zmianę wymiarów przedmiotowego obiektu. Dokonując analizy zdjęć lotniczych organ odwoławczy doszedł do wniosku, że na działce nr [...] przynajmniej od 2009 r. istniał budynek gospodarczy znajdujący się w innym miejscu, niż ustalonym podczas kontroli organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego przedmiotem niniejszego postępowania pozostają roboty budowlane polegające na przesunięciu istniejącego budynku gospodarczego. W dalszej części organ II instancji przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii kwalifikacji obiektu jako budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., wskazując w szczególności, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, żeby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy obiekt należało uznać za budynek gospodarczy posiadający cechę trwałego związania z gruntem. Ponadto według MWINB prawidłowa kwalifikacja prawna robót przeprowadzonych przez inwestora na przełomie kwietnia i maja 2021 roku polegających na przesunięciu istniejącego budynku gospodarczego w inne miejsce działki nr [...] to budowa budynku gospodarczego, która wymagała pozwolenia na budowę. Niemniej jednak mimo stwierdzenia trafnie dobranego reżimu prawnego oraz prawidłowej kwalifikacji, MWINB stwierdził, że uchyla postanowienie I instancji, bowiem PINB w ogóle nie odniósł się do kwestii wyboru adresata skarżonego postanowienia, spośród katalogu wynikającego z art. 52 P.b. Nie wskazał również wprost czy roboty budowlane zostały zakończone, na co wskazuje jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy. Kolejno organ II instancji stwierdził, że prawo do wyrażenia chęci legalizacji ww. obiektu na podstawie art. 52 P.b. przysługuje wszystkim współwłaścicielom tego obiektu, a zatem zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej dla niniejszej nieruchomości - współwłaścicielom działki nr [...] - K. S. oraz A. W.. Następnie PINB postanowieniem nr 268/2023 z 26 czerwca 2023 r., znak NB.5160.96.2021, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 P.b., wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego na działce nr [...] zrealizowanej bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej (bez decyzji o pozwoleniu na budowę). W postanowieniu zawarto informację dla współwłaścicieli K. S. i A. W. o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 5 000 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji utrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z 12 listopada 2021 r., wyszczególniając dodatkowo, że 16 czerwca 2023 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne. Podczas ww. kontroli ustalono, że od dnia poprzedniej kontroli stan faktyczny na działce nr [...] nie uległ zmianie. Ponadto inwestor wybudowanego budynku gospodarczego oświadczył, że roboty budowlane przy ww. budynku zostały zakończone. Ponadto wskazano, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestorem ww. robót budowlanych jest K. S., jednak prawo chęci legalizacji ww. obiektu przysługuje obojgu współwłaścicielom działki. PINB stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b., budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przedmiotowy budynek gospodarczy jest zdaniem organu I instancji wolnostojący oraz posiada tylko jedną kondygnację, a jego powierzchnia zabudowy wynosi 6,98 m2. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, zasadnym było wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 P.b. Na powyższe postanowienie inwestor ponownie złożył zażalenie przytaczając argumenty podniesione uprzednio, powołując się jednocześnie na rozumienie art. 3 pkt 2 P.b., który uniemożliwia kwalifikację przedmiotowego obiektu jako budynku. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji utrzymując je w mocy postanowieniem z 29 września 2023 r., znak: WOB.7722.197.2023.KJAS, stwierdzając jednocześnie za wyrokiem WSA w Krakowie, że "przesunięcie w inne miejsce garażu było budową obiektu budowlanego rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestor takiej decyzji nie uzyskał, jak również nie skorzystał z możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu, organy słusznie uznały, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej." Prawidłową kwalifikacją prawną robót przeprowadzonych przez inwestora na przełomie kwietnia i maja 2021 roku polegających na przesunięciu istniejącego budynku gospodarczego w inne miejsce działki nr [...] jest budowa budynku gospodarczego. Na ww. postanowienie MWINB z 29 września 2023 r. inwestor wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł m.in., że wykonał przy obiekcie budowlanym objętym postępowaniem konserwację i obłożył go blachą trapezową, a także przywrócił na pierwotne miejsce. Zdaniem skarżącego przedmiotowy obiekt budowlany nie jest trwale połączony z gruntem. Istniał od 30 lat, a prace, które skarżący wykonał, były jedynie konserwacją obiektu. Skarżący wyjaśnił, że szopa służyła rodzicom skarżącego do trzymania opału i narzędzi od czasu, gdy urząd miasta wynajmował rodzicom skarżącego lokal mieszkalny. Skarżący wskazał, że nigdy nie mówił organowi, że rozebrał, wybudował, pomniejszył czy powiększył obiekt. Protokół zaś podpisał bez czytania, ponieważ ma wadę wzroku. Skarżący zwrócił uwagę, że na zdjęciach satelitarnych widać wylewkę w miejscu, gdzie dawniej stała i obecnie stoi szopa. WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 4 lipca 2024 r., sygn. II SA/Kr 1504/23 uchylił ww. postanowienie MWINB z 29 września 2023 r. i poprzedzające je postanowienie PINB z 26 czerwca 2023 r. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał m.in., że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na potwierdzenie forsowanej przez organ tezy, że przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem. W szczególności na fotografiach na kartach 25 i 24v widoczne jest zbliżenie kadru na betonową wylewkę pod częścią wiaty, ale nie jest widoczny żaden sposób trwałego powiązania szopy z tą wylewką. Organy nie wskazały również na żadne inne dowody potwierdzające trwałość związania z gruntem, a skarżący (inwestor) konsekwentnie zaprzecza istnieniu takiej cechy. Tym samym organy obu instancji wskazały wnioski nie dające się wyprowadzić ze zgromadzonego materiału dowodowego. Organy nie wyjaśniły w uzasadnionych zapadłych postanowień sposobu postanowienia szopy na tej betonowej wylewce, a od razu przeszły do wniosku, że obiekt posiada cechę trwałego związania z gruntem. Jak natomiast wynika z protokołu przeprowadzonego w sprawie oględzin z 4 października 2021 podczas czynności ustalono, że obiekt "posadowiony jest luźno na wylewce betonowej". WSA nakazał organom w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalenie bez wątpliwości, czy szopa jest trwale związana z gruntem, a także przedstawienie tego ustalenia w sporządzonych uzasadnieniach orzeczeń, odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ustalenie to jest bowiem w sprawie kluczowe i pierwotne względem kolejno podejmowanych czynności. Jednocześnie WSA rozstrzygnął, że nie sposób podzielić oceny wyrażonej w piśmie z 13 maja 2024 r. doprecyzowującym skargę, że szopa jest obiektem małej architektury. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania PINB postanowieniem nr 200/2025 z 19 maja 2025 r. znak: NB.5160.96.2021, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 P.b. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego użytkowanego na cele gospodarcze, zlokalizowanego na działce nr [...], jednocześnie informując K. S. i A. W. - współwłaścicieli działki nr [...] - o prawie do złożenia wniosku o zalegalizowanie wykonanego budynku oraz wskazując, iż wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi 125 000 złotych. Inwestor wniósł zażalenie na ww. postanowienie PINB z 19 maja 2025 r., podnosząc w szczególności nieprawidłowość ustaleń organu w zakresie kwalifikacji jako tymczasowego obiektu budowlanego, który stanowi "budynek" istniejący na działce od 30 lat. Podniósł, że nie jest to obiekt tymczasowy, ale stały, nieprzewidziany do przeniesienia. W toku postępowania zażaleniowego, MWINB postanowieniem nr 646/2025 z 21 lipca 2025 r. na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. zlecił organowi powiatowemu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wykonanie oględzin nieruchomości składającej się z działki nr [...] oraz zwrócenie się do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej z prośbą o udzielenie informacji, czy dla objętego niniejszym postępowaniem obiektu o funkcji gospodarczej, zlokalizowanego na działce nr [...], inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych lub wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę. PINB 19 sierpnia 2025 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, ustalając iż przedmiotowy obiekt znajduje się na płycie betonowej (podlewka betonowa o gr. ok. 6 cm). Konstrukcja drewniana jest obita blachą, położona na płycie bez kotwienia do płyty, co przedstawiają zdjęcia. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Dokonano pomiaru obiektu, którego wymiary pozostają bez zmian. Ustalono, że od ostatniej kontroli nie wykonywano żadnych robót, a lokalizacja i sposób użytkowania pozostają bez zmian. Określenie grubości płyty wskazane przez inwestora. Z ww. czynności sporządzono protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, zaskarżonym w niniejszej sprawie, postanowieniem nr 825/2025 z 9 września 2025r. znak: WOB.7722.157.2025.KJAS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a.") oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej "P.b.), uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej nr 200/2025 z dnia 19 maja 2025 r. znak: NB.5160.96.2021 i orzekł - na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 5 oraz art. 52 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b. w zw. z art. 144 oraz art. 123 K.p.a. - o wstrzymaniu właścicielowi obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb 3 L., K. S., budowę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji gospodarczej o wymiarach zewnętrznych 3,16 m X 2,21 m, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb 3 L., zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak również informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że prawidłowa jest konkluzja, iż likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej roboty budowlane związane z budową obiektu o funkcji gospodarczej na dz. nr [...] winna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. P.b. Jednocześnie po dokonaniu analizy uzupełnionego materiału dowodowego organ II instancji uznał, iż przedmiotowy obiekt nie jest trwale powiązany z gruntem, w związku z czym nie spełnia wymogów definicyjnych budynku, gdyż przepis art. 3 pkt 2 P.b. wskazuje, że budynek należy rozumieć jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wobec powyższego obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. oraz bezsprzecznie pełni funkcję gospodarczą. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zdaniem MWINB sporne działanie inwestycyjne (budowa obiektu tymczasowego) objęte zostało zatem obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Jeżeli jednak obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 180 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 P.b. Organ II instancji podkreślił, że w toku oględzin z 19 sierpnia 2025 r. ustalono, iż od ostatniej kontroli "nie wykonywano żadnych robót, lokalizacja i sposób użytkowania - bez zmian". Pod ww. protokołem inwestor złożył podpis nie kwestionując zawartych w nim ustaleń. Z kolei zgodnie z ustaleniami uprzedniej kontroli przedmiotowego obiektu z 16 czerwca 2023 r., "od dnia poprzedniej kontroli tj. 04.10.2021 stan faktyczny na w/w działce nie uległ zmianie". Reasumując MWINB wskazał, że niewątpliwie przedmiotowy obiekt pozostaje posadowiony w tym samym miejscu i posiada tożsame wymiary co najmniej od 4 października 2021 r., a zgodnie z oświadczeniem inwestora od przełomu kwietnia/maja 2021 roku. Wobec powyższego poza wszelką wątpliwością pozostaje fakt, iż przedmiotowy obiekt istnieje od ponad 180 dni, w związku z czym jego realizacja wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy doszedł zatem do konkluzji, że prawidłową kwalifikacją prawną robót przeprowadzonych przez inwestora na przełomie kwietnia i maja 2021 roku zmianie lokalizacji obiektu budowlanego, tj. przeniesieniu go w inne miejsce działki nr [...] - jest budowa tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji gospodarczej, niepowiązanego trwale z gruntem. Uznanie natomiast, że obiekt budowlany nie jest trwale z gruntem związany, a zatem nie jest elementem składowym przedmiotowej nieruchomości, powoduje konieczność ustalenia osoby jego właściciela jako rzeczy ruchomej. W świetle powyższego adresatem nakazu wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie spornego obiektu tymczasowego o funkcji gospodarczej winien być właściciel przedmiotowego obiektu budowlanego, a nie jak wskazał PINB, współwłaściciele działki nr [...]. Wskazując na powyższe MWINB dodatkowo poinformował, że w przypadku braku możliwości zalegalizowania samowoli organ nadzoru budowlanego wyda nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu. Jednakże na obecnym etapie niniejszego postępowania właściciel obiektu ma zapewnione przez P.b. uprawnienie do złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej. Na powyższe postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 825/2025 z 9 września 2025r. znak: WOB.7722.157.2025.KJAS, inwestor K. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: 1. art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 7, art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż na przesunięcie istniejącego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt nie został wybudowany, a jedynie przesunięty (istniał od 30 lat, nie rozebrano go i nie postawiono w nowym miejscu, tylko fizycznie przesunięto w miejsce, w którym kiedyś stał); 2. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w tym dostatecznie potwierdzającego fakt wykonania jakichkolwiek robot budowlanych związanych z wznoszeniem budynków, podczas gdy w sprawie dokonano jedynie fizycznego przesunięcia obiektu w miejsce, w którym kiedyś stał); 3. art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez - niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego istotnego w sprawie; - niedostateczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia powodujące, iż nie jest możliwe odtworzenie procesu myślowego organu polegającego na ustaleniu, że w sprawie można mówić o "budowie" w rozumieniu art. 3 pkt. 6 P.b. oraz na ustaleniu, że w sprawie doszło do przesunięcia obiektu i wybudowania obiektu (dwa wykluczające się ustalenia powodujące, iż zaskarżone orzeczenie jest obarczone błędem logicznym). Wobec powyższego skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wniósł o zastosowanie przez organ II instancji instytucji autokontroli z uwagi na zmianę stanu prawnego w sprawach o podobnych stanach faktycznych. Przytoczył także katalog obiektów, których wznoszenie nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Dalej skarżący podniósł, że wykładania przepisu zastosowana przez organ II instancji wbrew jego literalnemu brzmieniu jest nieuzasadniona w niniejszej sprawie i krzywdząca dla skarżącego. Skoro bowiem organy obu instancji ustaliły, że obiekt został przesunięty, to nieprawidłowe jest jednoczesne przyjęcie, iż skarżący wybudował przedmiotowy obiekt. W niniejszej sprawie obiekt był już wzniesiony i tylko siłą pracy człowieka został przesunięty z jednego miejsca na inne. Nie został rozebrany i następnie złożony, nie został też: wykonany, odbudowany, rozbudowany, nadbudowany i nie wykonano przy nim prac polegającym na przebudowie, montażu, remoncie czy rozbiórce. W ocenie skarżącego istota regulacji powinna koncentrować się na minimalizowaniu ingerencji w obiekty o znikomym oddziaływaniu, a celem przepisów prawa budowlanego powinno być różnicowanie wymogów w zależności od ryzyka i skali. Szopa o powierzchni około 7 m kw., istniejąca na przedmiotowej działce od około 30 lat ma natomiast znikome oddziaływanie. W dalszej części uzasadnienia zarzucono również organom obu instancji przez dokonanie kwalifikacji faktycznego przesunięcia istniejącego od dziesięcioleci obiektu (małej szopy o powierzchni około 7 m kw.) jako nowej "budowy" w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., dopuszczenie się niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej pojęcia "budowy". Definicja "budowy" zawarta w ustawie nie wymienia bowiem wprost czynności relokacji lub przesunięcia obiektu jako jednej z jej form (np. budowa, odbudowa, rozbudowa, nadbudowa). Zamiast oprzeć się na literalnym brzmieniu normy organ skonstruował podstawę prawną rozstrzygnięcia w oparciu o wywiedzioną normę, wykraczającą poza granice ustawowego upoważnienia. Organ dokonał ekstrapolacji normy z orzecznictwa na okoliczności faktyczne, które nie są literalnie objęte definicją prawną. Tym samym, nie wykazał, na podstawie jakiego konkretnie przepisu prawa materialnego przesunięcie obiektu jest tożsame z jego budową, co czyni uzasadnienie prawnym sprzecznym z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych, a niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt. 3 P.p.s.a. Należy dodatkowo zauważyć, że podstawę normatywną w rozpatrywanej sprawie kształtuje również art. 153 i art. 170 P.p.s.a., a to wobec ww. prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 4 lipca 2024 r., sygn. II SA/Kr 1504/23. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2018 r., sygn. IV SA/Po 348/18 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w ww. wyroku z 4 lipca 2024r. WSA jako główną przyczynę uchylenia wskazał naruszenie przepisów postępowania, poprzez wadliwe stwierdzenie przez organy związania spornego obiektu z gruntem. WSA dodatkowo wykluczył kwalifikację spornego obiektu jako obiekt małej architektury. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że WSA w żadnej mierze nie zakwestionował istnienia w sprawie samowoli budowlanej, ani prowadzenia w tej sprawie postępowania legalizacyjnego przez organy na podstawie art. 48 i n. P.b. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że obecnie bezsporne w sprawie jest, iż sporny obiekt stanowi szopę, czyli konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym obitą blachą trapezową. Na przełomie kwietnia i maja 2021 r. inwestor zmienił lokalizację ww. obiektu budowlanego, tj. przeniósł go w inne miejsce swojej działki nr [...], posadawiając na wylewce betonowej (płyta o gr. ok. 6 cm), bez kotwienia do płyty. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Od przeniesienia w 2021 r. wymiary pozostają bez zmian. Nie wykonywano żadnych dodatkowych robót, a lokalizacja i sposób użytkowania pozostają bez zmian. Nie jest również sporne, że w przedmiotowym wypadku roboty budowlane zostały zakończone (zdaniem Skarżącego nigdy nie wykonane), zatem w myśl zdania drugiego art. 52 ust. 1 P.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b P.b., nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, a nie inwestora, a właścicielem spornej konstrukcji jest bez wątpienia skarżący. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja spornych robót wykonanych przy zmianie lokalizacji przedmiotowej szopy. Innymi słowy, czy przeniesienie tymczasowego obiektu budowlanego z jednego na drugie miejsce działki jest w rozumieniu P.b. budową. Sąd w pełni aprobuje w tym zakresie wywody organu II instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym że przedmiotowy obiekt stanowi obiekt budowlany, którego realizacja wymagała pozwolenia na budowę. Okoliczność ta jest przez skarżącego kwestionowana, bowiem twierdzi on, że dokonał jedynie dopuszczalnego przemieszczenia obiektu na działce, czego nie reglamentuje Prawo budowlane. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Oczywistą konsekwencją prawidłowej analizy uzupełnionego materiału dowodowego dokonanej przez organ II instancji było, że skoro przedmiotowy obiekt nie jest trwale powiązany z gruntem, to nie może spełniać wymogów definicyjnych budynku z art. 3 pkt 2 P.b. Dlatego też MWINB słusznie uznał obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. pełniący funkcję gospodarczą. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Trzeba wyjaśnić, że nawet gdyby uznać za trafne obecnie przyjęte stanowisko skarżącego, że sporny obiekt budowlany nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, a "innym obiektem budowlanym" w rozumieniu art. 2 pkt 1 P.b., to jest budowlą, nie zmieniło by to i tak istnienia obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, ze względu na ogólną zasadę z art. 28 P.b. i brak stosownego wyłączenia w art. 29 P.b. Z powyższego wynika, że słusznie MWINB sporne działanie inwestycyjne (realizacja obiektu tymczasowego) uznał za objęte co do zasady obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Trafnie jednak organ II instancji zauważył, że jeżeli obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 180 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 P.b. Warto tu nadmienić, odpowiadając na argumentację skargi wyliczającą obiekty dopuszczane bez pozwolenia na budowę, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a i lit. c P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Podobnie stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 P.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: - wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki; - wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Co istotne jednak, takie parterowe budynki gospodarcze, wiaty czy altany, o których mowa w ww. przepisach, to obiekty budowlane trwale związane z gruntem, czego nie można powiedzieć o spornej szopie, która spełnia cechy tymczasowego obiektu budowlanego, a której możliwość przeniesienia w całości bez uszczerbku i bez łączenia z fundamentami wielokrotnie podkreślał inwestor na wcześniejszych etapach postępowania. Dodatkowo w odpowiedzi na część zarzutów skargi należy wyjaśnić, że w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych, jak wymienione przykładowo w przepisie obiekty kontenerowe, które jako gotowe całości nadają się do przeniesienia w inne miejsce, podobnie jak sporna szopa, absolutnie typowym sposobem prowadzenia budowy w rozumieniu P.b. jest po prostu postawienie na gruncie, zwykle za pomocą dźwigu, ewentualnie następnie jakiegoś rodzaju zakotwienie. Nie ma sprzeczności w tym, że w tym przypadku budowa, jako nazwa etapu procesu inwestycyjnego, sprowadza się do wykonania robót budowlanych de facto odpowiadających charakterem bardziej montażowi. Innymi słowy czynności sprowadzające się do "przeniesienia", jak opisuje to skarżący, czy raczej posadowienia w nowym miejscy, stanowią roboty budowlane wypełniające w okolicznościach niniejszej sprawy znamiona budowy, w rozumieniu wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 P.b.). Powyższe nie wpływa też w żadnym wypadku na pojawienie się obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę (polegającą w tym przypadku na posadowieniu w nowym miejscu), ze względu na przekroczenie usytuowania obiektu w danym miejscu liberalniej traktowanych przez ustawodawcę pierwszych 180 dni. Podsumowując Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie MWINB prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i należycie uzupełnił ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy istotny dla rozstrzygnięcia, a ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy, ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę co do istoty, nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W szczególności prawidłowo organ II instancji zastosował w sprawie art. 136 K.p.a. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przeprowadzonym bez istotnych wad procesowych mających wpływ na jego wynik, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 1504/23. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie dopatrzył się uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Nie nastąpiło też naruszenie wskazywanych w skardze regulacji Prawa budowlanego ani K.p.a. Organ II instancji wystarczająco ustosunkował się również do mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy zarzutów podniesionych w zażaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło