II SA/Kr 1448/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : NSA Piotr Lechowski NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 maja 2003 r Nr : [...] w przedmiocie opinii o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami Rady Gminy I uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] grudnia 2002 r. M. Z. wystąpił do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o zezwolenie na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5% alkoholu. W dniu [...] stycznia 2003 r. Wójt Gminy poinformował stronę, że jego wniosek nie zostanie załatwiony w ustawowym terminie, albowiem organ administracyjny oczekuje na opublikowanie i wejście w życie uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży i w miejscu sprzedaży. § 1 tej uchwały dopuszczał 18 punktów sprzedaży, tj. o 2 mniej w porównaniu z ilością określoną wcześniejsza uchwałą w dniu [...] października 2001 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...] negatywnie zaopiniowała wniosek M. Z. o wydanie zezwolenia. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art.18 ust.3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art.106 § 1 i art.124 § 1 K.p.a. Powołano się również na uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży i w miejscu sprzedaży. Napisano, że w dniu złożenia przez M. Z. wniosku limit zezwoleń został rozdysponowany i dlatego Komisja negatywnie zaopiniowała wniosek o wydanie zezwolenia. Po rozpatrzeniu zażalenia M. Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w którym stwierdziło, że zażalenie jest nieuzasadnione. Jako podstawę prawną swego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało art.18 ust.3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz.U. 2002, nr 147, poz.1231 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1w zw. z art.144 K.p.a. Zdaniem Kolegium Gminna Komisja prawidłowo postąpiła opiniując negatywnie wniosek M. Z.. Skoro bowiem wyczerpany został limit zezwoleń określony uchwałą Rady Gminy, więc opinia nie mogła być pozytywna. Kolegium powołało się na otrzymany z Gminy [...] wykaz 18 zezwoleń na sprzedaż napojów o zawartości alkoholu większej niż 4,5% W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Z. domagał się uchylenia obu postanowień z powodu oparcia ich na ustaleniach niezgodnych z udokumentowanym stanem faktycznym. Powołał się mianowicie na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2003 r., informujące M. Z., że właściciel punktu sprzedaży w [...] nie uiścił opłaty wymaganej w 2003 r. do dnia [...] stycznia 2003 r. Skarżący M. Z. zinterpretował tą informację odwołując się do art. 18 ust.12 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi na mocy którego zezwolenie na sprzedaż alkoholu wygasa z mocy prawa w przypadku nieuiszczenia w ustawowym terminie opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Skoro w maju 2002 r. właściciel sklepu w [...] nie opłacił zezwolenia i jego zezwolenie wygasło, więc bezpodstawnie Gminna Komisja powołała się w swej negatywnej opinii na 18 zezwoleń, skoro w istocie rzeczy jedynie 17 zezwoleń mogło być wykorzystywane w dniu wydawania przez Gminną Komisję negatywnej opinii. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swą argumentację zapisaną w zaskarżonym postanowieniu. Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi, że nie 18 ale 17 zezwoleń był ważnych w dniu opiniowania wniosku przez Gminna Komisję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może odnieść się do tego zarzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : A. Organy administracyjne są zobowiązane załatwiać sprawy po adekwatnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie. (art.7 i art. 77 K.p.a.). Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie (art.77 § 4 K.p.a.). Dlatego w niniejszej sprawie należy przyjąć, że Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...] podejmując w I instancji postanowienie o negatywnym zaopiniowaniu wniosku M. Z. wiedziała z urzędu, że zezwolenie dla A. M. na sprzedaż napojów alkoholowych w jej sklepie w [...] wygasło z powodu nieopłacenia w terminie wymaganej opłaty. (art.18 ust.12 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). W konsekwencji przed wydaniem swej opinii na temat wniosku M. Z., Komisja była zobowiązana ustalić czy wskutek wygaśnięcia zezwolenia dla A. M. był rzeczywiście wyczerpany limit zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Jest możliwe, że przedstawiona przez skarżącego interpretacja pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2003 r. jest nieprawidłowa, ale bez wątpienia jest to wątek kluczowy w sprawie i bezwzględnie powinien był być adekwatnie wyjaśniony przez Gminną Komisję przed wydaniem opinii. Brak materiału dowodowego w tym zakresie (oraz zaaprobowanie tego stanowiska przez SKO) stanowi naruszenie art.7 i art.77 K.p.a. Skoro bowiem wyczerpanie gminnego limitu zezwoleń zostało uznane przez organy obu instancji za jedyny powód negatywnego stanowisko na temat wniosku strony, to braki dowodowe w tym zakresie miały bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Komisji. Dlatego należało uwzględnić skargę oraz uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). B. Oczywiście nieprawidłowe był odroczenie załatwienia wniosku M. Z. o ponad miesiąc, tj. do czasu wejścia w życie uchwały z 2003 r. Jest to jednak uchybienie, które samodzielnie nie mogłoby być przesłanką uchylenia zaskarżonego postanowienia. Niezależnie bowiem od rzeczywistych przyczyn i formalnego uzasadnienia odroczenia, wydając opinię w dniu [...] lutego 2003 r. Komisja powinna była uwzględnić uchwałę z [...] grudnia 2002 r., która weszła w życie w dniu [...] lutego 2003 r. Zgodnie z utrwalonym, nigdy nie poddawanym w wątpliwość orzecznictwem sądowym i stanowiskiem nauki prawa administracyjnego, organ administracyjny załatwia sprawy w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji czy postanowienia (art.7 Konstytucji RP), a nie — w dniu złożenia wniosku. Organ odwoławczy zmieni decyzję organu I instancji, aby uwzględnić aktualny stan prawny, jeśli uległ on zmianie od czasu zakończenia postępowania w I instancji. Każdorazowe odstępstwo od tej reguły musi być oparte na wyraźnym przepisie szczególnym, którego nie można domniemywać. Uchwała Rady Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży i w miejscu sprzedaży nie zawierała tego rodzaju przepisów intertemporalnych, tj. nie zezwalała na "korzystanie" z większego w 2002 r. limitu zezwoleń na sprzedaż alkoholu (w porównaniu z limitem określonym uchwałą z 3 grudnia 2002 r.). Dlatego nie naruszyła prawa Komisja powołując się w postanowieniu z dnia [...] lutego 2003 r. na późniejszą uchwałę z dnia [...] grudnia 2002 r. (weszła w życie w dniu [...] lutego 2003 r.) i ustalony tam limit 18 punktów sprzedaży w Gminie [...] , a nie — 20 punktów sprzedaży (wymienionych w § 1 uchwały z dnia 4 października 2001 r.). W sprzeczności z tak określoną regułą załatwiania spraw administracyjnych, z uzasadnieniem odroczenia wydania opinii do czasu wejścia w życie uchwały z dnia 3 grudnia 2002 r. oraz — z potraktowaniem tej uchwały jako integralnej części porządku prawnego determinującego opinię Gminnej Komisji stanowiło stwierdzenie w uzasadnienie tej opinii, że jest ona negatywna z powodu rozdysponowania limitu zezwoleń już w dniu złożenia wniosku przez M. Z.. Właśnie po to odraczano wydanie opinii, aby uwzględnić zmieniony stan prawny i ewentualne zmiany stanu faktycznego. W przeciwnym wypadku opinię należało wydać niezwłocznie, np. w dniu złożenia wniosku przez stronę i wtedy dopuszczalne byłoby powołanie się na stan z tego dnia, tj. liczbę zezwoleń wykorzystywanych w tym dniu i obowiązującą wtedy uchwałę z 2001 r. Natomiast uzasadnianie opinii niekorzystnej dla strony przez odwołanie się do stanu faktycznego z dnia złożenia wniosku do stanu prawnego z dnia wydania opinii jest źródłem wewnętrznej sprzeczności w treści postanowienia Komisji, co jest niedopuszczalne w świetle art.107 § 3 K.p.a. i co uzasadnia uwzględnienie skargi w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.a P.p.s.a. C. Powyższych uchybień Gminnej Komisji nie usunęło zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dlatego podlega ono uchyleniu przez Sąd z tych samych powodu co postanowienie Gminnej Komisji. D. Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu przed dniem 1 stycznia 2004 r. Dlatego o zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.).