II SA/Kr 145/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2007 r. sprawy ze skargi J.K na postanowienie [....] Inspektora Nadzoru Budowlanego w miejscowości K w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Decyzją z ....1998 r. ......po rozpatrzeniu sprawy ustawienia na działce nr ewid. gr..przy ul. ... garaży "blaszaków" o różnym wyglądzie i bryle, Kierownik Urzędu Rejonowego w .... nakazał J.K. usunąć ... sztuk garaży ustawionych bez pozwolenia na tej działce. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 póz. 414) oraz art. 104 k.p.a. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody .... .,a skarga na decyzję Wojewody została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w.... z dnia ....2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w .....w .....2001 r. wystosował do J.K. upomnienie wzywając go do usunięcia ... sztuk garaży ustawionych bez pozwolenia na działce nr ewid. gr. .... uprzedzając jednocześnie, że niewykonanie obowiązku w terminie 7 dni spowoduje skierowanie sprawy na dragę postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na to pismo J.K. wskazał, że garaże blaszaki objęte decyzją o rozbiórce nie są jego własnością, lecz innych osób, które wynajęły jego nieruchomość. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 6 czerwca 2002 r. wydał tytuł wykonawczy obejmujący opisany wyżej obowiązek rozbiórki. Postanowieniem z dnia ........ PINB w ... nałożył na J.K. grzywnę w wysokości 4.000 zł w celu przymuszenia go do wykonania tego obowiązku. Ponadto postanowienie to zobowiązywało J.K. do uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Równocześnie organ wezwał zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą w kwocie 4.068 zł , w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia , a w przypadku nie uiszczenia w terminie , kwota ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej . Wezwano też zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do 30.09.2002r., a w przypadku niewykonania obowiązku w terminie , orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Rozstrzygnięcie to oparto na przepisach art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 póz. 414 z późniejszymi zmianami) w zw. z art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2, art. 122 oraz art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36 póz. 161 zpóźn. zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia organ l instancji wskazał, że powodem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec J.K. jest niewykonanie obowiązku polegającego na usunięciu ...... szt. garaży zlokalizowanych na działce nr. ew. gr. ...przy ul...., wynikający z ostatecznej decyzji administracyjna Kierownika Urzędu Rejonowego w....... Zobowiązany, pomimo uprzedniego wezwania do wykonania ciążącego obowiązku, nie wykonał go. Skoro zatem nie został dobrowolnie wykonany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, organ jest zobligowany na zasadzie art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej wszcząć egzekucję administracyjną i zastosować przewidziany w ustawie środek egzekucyjny w postaci grzywny celem przymuszenia. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem J.K. podnosząc, że 9 z... garaży objętych nakazem rozbiórki nie stanowi jego własności. W ocenie skarżącego obowiązek usunięcia garaży powinien obciążać ich właścicieli, a podejmowanie działań egzekucyjnych w stosunku do niego jest niedopuszczalne i niezasadne. Ponadto podniósł, że organ l instancji bezpodstawnie przyjął, że skarżący umyślnie i z własnej winy nie wykonał obowiązku rozbiórki. J.K. tego obowiązku nie mógł wykonać, bowiem naraziłby się w ten sposób na odpowiedzialność prawną w stosunku do właścicieli garaży. Zarzucił również, że wymierzona kwota jest rażąco nieproporcjonalna do wagi i społecznej szkodliwości zachowania skarżącego i do jego możliwości finansowych (są to jego 5-miesięczne zarobki). .... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ........postanowieniem ......wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 23 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać kwoty 5 tyś. zł, a w przypadku osób prawnych i jednostek nie posiadających osobowości prawnej kwoty 25 tyś. zł. W niniejszym postępowaniu egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego J.K. obowiązku wykonania rozbiórki..... sztuk garaży blaszaków. Nałożona skarżonym postanowieniem grzywna w wysokości 4.000,00 zł mieści się w wymiarze określonym przepisem art. 121 § 2 powołanej ustawy. Ponadto w ocenie organu zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 122 § 1 i 2 ustawy. Odnosząc się do uwag podnoszonych w zażaleniu organ II instancji wyjaśnił, że okoliczności w nim powołane dotyczą między innymi zasadności obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 29 § 1 omawianej ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności mającego podlegać egzekucji obowiązku. Podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku usunięcia garaży- blaszaków został określony w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w.....która została pozytywnie zweryfikowana zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest jedynie zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz doprowadzenie do wyegzekwowania nałożonego decyzją obowiązku. Wobec powyższego uwagi skarżącego w tym zakresie nie mogą stanowić przedmiotu toczącego się postępowania egzekucyjnego i nie zasługują na uwzględnienie. Ponadto w ocenie organu odwoławczego wysokość nałożonej grzywny jest adekwatna do zaistniałych w sprawie okoliczności. Obowiązek rozbiórki dotyczy bowiem aż .... sztuk obiektów budowlanych, od rozbiórki których uchyla się J.K.. Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Natomiast zgodnie z art. 126 tej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Z powyższego wynika, iż przed dolegliwością finansową nałożonej grzywny skarżący może się obronić przez wykonanie obowiązku, który podlega egzekucji. W ramach prowadzonego postępowania organ odwoławczy stwierdził, iż egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie jest dopuszczalna oraz zachowane zostały w pełni zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 4000,00 zł, a więc w wymiarze określonym w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K.. Zarzucił, że " .... obiektów budowlanych", których dotyczy zaskarżone postanowienie to w rzeczywistości postawione z blachy bez jakiejkolwiek podmurówki pomieszczenia rozbieralne ulokowane tymczasowo. Pomieszczenia te nie są własnością skarżącego, lecz mieszkańców okolicznych bloków, którzy wynajęli jego działkę by przetrzymywać tam samochody. Ponadto skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną. Jego zdaniem grzywna została na niego nałożona "złośliwie" i wynika z bezpodstawnego przyjęcia, że postawił on obiekty budowlane. Garaże znajdujące się na jego działce to obiekty tymczasowe i w każdej chwili mogą zostać rozebrane. Skarżący podkreślił, że na sąsiedniej działce należącej do spółdzielni mieszkaniowej znajdują się "jeszcze gorsze blaszaki w ilości ponad..... sztuk, które nie zostały nawet ruszone i nikt nie nałożył grzywny". Na okolicznych działkach stoją setki takich blaszaków, a karę nakłada się wybiórczo wyłącznie na skarżącego. W odpowiedzi na skargę ..... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ...... wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania zasadności egzekwowanego obowiązku, w szczególności nie może badać, czy obowiązek ten został nałożony na właściwy podmiot. Ponadto grzywna została nałożona w wysokości niższej niż maksymalna dopuszczalna przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sad Administracyjny w .... zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienia nie narusza prawa . Sąd dokonując takiej kontroli zaskarżonego aktu bada czy organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest , że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody .........nakazująca skarżącemu J.K. usunięcie ...... sztuk garaży ustawionych bez pozwolenia na budowę, która została wydana na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane ( Dz.U Nr 89,poz.414) oraz art. 104 k.p.a. Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia są przepisy art. 121 § 2 § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 1991 r., Nr. 36, póz. 161 ze zm ). Stosownie do art. 121 cyt. ustawy każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł , a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej kwoty 25.000 zł. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub zakresu bezpieczeństwie i higieny pracy , grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. W myśl art.26 § 5 tej ustawy wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą m. in. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 122 § 1 cyt. ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu : 1 ) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 , 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Jak wynika z akt sprawy organ administracji nałożył grzywnę na zobowiązanego po uprzednim upomnieniu w trybie art. 15 cyt. ustawy . Upomnienie do wykonania obowiązku zobowiązany otrzymał w dniu .....08. 2001 r. .. Obowiązek ten nie został przez skarżącego wykonany w zakreślonym terminie do 7 dni , w związku z tym organ administracji l instancji wystawił skarżącemu tytuł wykonawczy w dniu...... i postanowieniem też z daty ......nałożył grzywnę w kwocie 4.000 zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W ocenie Sądu organ l instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie egzekucyjne i zastosował właściwe przepisy , które stanowiły podstawę prawną do wydania zaskarżonego postanowienia .Należy też podkreślić , że zgodnie z art.29§ 1 cyt. ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności mającego podlegać egzekucji obowiązku . W myśl art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być : 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie , wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku , 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu , rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia , o którym mowa w art. 3 i 4 , 4. błąd co do osoby zobowiązanego , 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym , 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia , o którym mowa w art. 15§1 , 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego , 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny , 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 . Odnośnie zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze , to zarzuty te nie odnoszą się do kwestii merytorycznych dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji. Po pierwsze zarzut skarżącego, iż obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego powinien być nałożony na właścicieli garaży , a nie na skarżącego , jest nietrafny. Zarzut ten zmierza do podważenia decyzji Wojewody ...., która jest decyzją ostateczną, podlegającą wykonaniu, zgodnie z jej treścią i skierowana jest do skarżącego. Również zarzut ,że w okolicy przedmiotowych garaży znajdują się też inne podobne garaże-blaszki które nie są usuwane , jest bezzasadny, ponieważ nie dotyczy on meritum sprawy i prowadzonej egzekucji administracyjnej zgodnie z tytułem wykonawczym skierowanym do skarżącego. Skarżący zarzuca również w skardze , że organ wymierzył mu zbyt wysoką grzywnę w wysokości 4.000zł. , której nie będzie mógł zapłacić . W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wymierzona grzywna jest adekwatna z jednej strony do okoliczności sprawy i faktu usunięcia aż .....garaży , a z drugiej strony nie jest to grzywna nałożona w maksymalnej wysokości 5.OOO zł. i mieści się ona w granicach przewidzianych w art.121 cyt. ustawy . Należy też podkreślić , że nałożona grzywna nie ma charakteru represyjnego , jest tylko środkiem przymuszającym skarżącego do usunięcia tych garaży. Jeżeli skarżący wykona nałożony na niego obowiązek , wówczas postępowanie egzekucyjne może być na jego wniosek umorzone ,zgodnie z przepisem art.125 § 1 i § 2 cyt. ustawy. Zresztą skarżący w skardze sam napisał, że cyt. : "garaże mogą być w każdej chwili usunięte", a więc jeżeli je usunie to nałożona grzywna może być na jego wniosek umorzona . Z tych też względów Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione . Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) stosownie do którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala .