II SA/Kr 145/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 listopada 2009 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. T. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Opisując swoją sytuację majątkową podał, że jest właścicielem w ¾ części domu jednorodzinnego o powierzchni 100 m2 oraz w 2/3 części budynku przeznaczonego do rozbiórki przy ul. [...] w K.. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego miesięczne dochody stanowią renta inwalidzka w wysokości 591 zł i 100 zł za reklamę umieszczoną na jego posesji. Nadto podniósł, iż jego stan zdrowia jest bardzo ciężki. W uzupełnieniu wniosku na wezwanie referendarza sądowego podał, że podatki od nieruchomości wynoszą rocznie ok. 150 zł. Bieżące rachunki to kwota ponad 50 zł za prąd, gaz (ogrzewanie) to około 1000 zł miesięcznie w okresie zimowym, stąd większą część dnia mieszkanie nie jest ogrzewane. Nie posiada telefonu, telewizora, pralki, lodówki etc. Na leczenie przeznacza ok. 100 zł miesięcznie, co jest kwotą niewystarczającą. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że brak przedłożenia, mimo wezwania, przez skarżącego dokumentów obrazujących rzeczywistą skalę wydatków związanych z jego utrzymaniem nie pozwala na porównanie wysokości uzyskiwanego dochodu z wysokością miesięcznych wydatków. W ocenie referendarza doprowadziłoby to do konkluzji, iż wydatki przekraczają znacznie uzyskiwany dochód, a to, że posiada on nieujawnione źródło dochodów. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Podniósł, że nie posiada nieujawnionych źródeł dochodu. Budynek przy ul. [...] stanowi ruinę i nie przynosi żadnego dochodu. Wskazał, że z racji trudnej sytuacji otrzymuje zasiłki celowe. Podał, że miesięcznie wydaje od 100 do 200 zł na żywność, środki czystości i odzież. Korzysta również z bezpłatnych bloczków żywnościowych oferowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej oraz Caritas. Nadto jest zadłużony wobec gazowni na kwotę [...] zł. Na potwierdzenie swojej sytuacji majątkowej przedłożył szereg dokumentów między innymi: zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. o objęciu skarżącego pomocą w formie zasiłków celowych specjalnych na uregulowanie opłat (jednorazowych), zasiłków celowych specjalnych na zaspokojenie innych potrzeb (jednorazowych), programu wieloletniego - pomoc państwa w zakresie dożywiania oraz pracy socjalnej, ugodę zawartą między skarżącym a spółką Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Spółka S.A. w W. o rozłożeniu istniejącego zadłużenia skarżącego w wysokości [...] na raty, wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] listopada 2009 do [...] grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał skutecznie, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, egzystując na granicy ubóstwa. Zmuszony jest korzystać z pomocy państwa, jak również organizacji pozarządowych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, bez znaczenia pozostaje fakt, że jest posiadaczem dwóch nieruchomości położonych w K., skoro nie przynoszą one żadnego dochodu, a jedna z nich jest przedmiotem niniejszego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki. Należy zatem uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych uznano za uzasadnione. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata Sąd uznał, iż skarżący wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie, w aktualnej sytuacji materialnej ponieść również kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego. Kondycja finansowa w jakiej znajduje się skarżący nie pozwala na poczynienie oszczędności w celu wygenerowania stosownej kwoty koniecznej dla opłacenia pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione jest więc przyznanie mu pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.