II SA/Kr 1453/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "E" Spółki Akcyjnej "G" Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Sygn. akt II SA/Kr 1453/15 UZASADNIENIE Decyzją z 28 stycznia 2015 r. znak [....] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej, jako część działki nr [....] , poł. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] na rzecz spółki "[....] " S.A. z siedzibą w K . Orzekając w ten sposób organ I instancji oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z którego w jego ocenie wynika, iż na nieruchomości wnioskowanej do zwrotu w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 - dalej "u.g.n.") został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy kotłowni przy ul. [....] w K. , będącej częścią inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła spółka "[....] " S.A. z siedzibą w K. podnosząc, iż organ I instancji nie ustalił w sposób wyczerpujący daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, a w konsekwencji, czy realizacja celu wywłaszczenia w postaci kotłowni została rozpoczęta w terminie wskazanym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia 15 września 2015 r. znak [....] Wojewoda [....] orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji Starosty K. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że wnioskowana do zwrotu część działki nr [....] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z 9 października 1956 r. znak [....] (sprostowanym postanowieniem Naczelnika Dzielnicy [....] z 10 lipca 1978 r. znak [....] ), wydanym na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), na cele Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. , bowiem była niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych - budowy kotłowni dla osiedla mieszkaniowego przy ul. [....] w K. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła poprzednio własność "Firmy "[....]" Spółka Gruntowo-Budowlana" (jak wynika z treści orzeczenia wywłaszczeniowego - będącej wówczas w likwidacji), która wystąpiła z wnioskiem o jej zwrot. Obecnie spółka działa pod firmą: "[....] .". Nieruchomość stanowi własność Gminy K. Przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod budowę kotłowni dla osiedla mieszkaniowego przy ul. [....] w K. , co potwierdza: zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 19 października 1955 r. znak [....] (wraz z załącznikiem graficznym) na nabycie terenów potrzebnych pod inwestycję oraz na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości oraz protokół dochodzeń komisyjnych wraz z rozprawą wywłaszczeniowo-odszkodowawczą z 24 maja 1956 r., na którym obecny był m.in. członek zarządu "Firmy "[....] " Spółka [....] " (wskazany w orzeczeniu wywłaszczeniowym jako "likwidator" ww. spółki), inż. M.l. Z kolei z dowodów wskazanych poniżej wynika, iż planowana kotłownia powstała przed 1958 r. i funkcjonowała co najmniej do końca lat 70-tych ubiegłego wieku: ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. , przedstawiających stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w 1970 r., 1975 r. i w 1982 r.; z treści protokołu zdawczo-odbiorczego "obiektu przy ulicy [....] /kotłownia [....] /" z 25 listopada 1983 r., którym Miejskie Przedsiębiorstwo [....] w K. przekazało m.in. obiekt [....] w K. ; z treści wniosku Dyrekcji Budowy Osiedli [....] z 28 stycznia 1958 r. o wyrażenie zgody na powiększenie zakresu lokalizacji szczegółowej terenu kotłowni przy ul. [....] oraz z treści pisma tej jednostki z 3 października 1958 r., stanowiącego wniosek o wyrażenie zgody na urządzenie stałego składu węgla przy [....] na ul. [....] , z treści pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] S.A. w K. z 7 lipca 2014 r. znak [....] W świetle poczynionych ustaleń zdaniem Wojewody [....] nie można uznać przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, iż wywłaszczenie nieruchomości w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych. Przepis art. 40 ust. 1 tego aktu prawnego stanowił mianowicie, iż: "orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej". Tym samym w praktyce niejednokrotnie zdarzało się, iż inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia była faktycznie realizowana, zanim w ogóle doszło do wydania decyzji wywłaszczeniowej. Sytuacja taka, wywołana uwarunkowaniami politycznymi i gospodarczymi lat 50-tych ubiegłego wieku (odbudowa kraju ze zniszczeń wojennych w ramach gospodarki planowej i związanego z tym nacisku na terminową realizację kilkuletnich narodowych planów gospodarczych), stanowiła wówczas obiektywny stan o powszechnym zasięgu oddziaływania. Taki odmienny tryb przeprowadzania procedury wywłaszczeniowej oraz realizacji inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, był typowym sposobem postępowania w poprzednim systemie ustrojowym, pod rządami dekretu z 26 kwietnia 1949 r., tj. w okresie od 4 maja 1949 r. do 5 kwietnia 1958 r. W świetle powyższego podnoszona w odwołaniu okoliczność uzyskania przez decyzję, na podstawie, której wywłaszczono nieruchomość, waloru ostateczności już po osiągnięciu celu wywłaszczenia w zasadzie nie może mieć w niniejszej sprawie przesądzającego znaczenia, bowiem orzeczenie to wywierało skutki z dniem złożenia wniosku o wywłaszczenie, tj. jak wynika z akt sprawy - najpóźniej 18 listopada 1955 r. (data wpływu wniosku wywłaszczeniowego z 15 listopada 1955 r. do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.). Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (którą uchylono m.in. ww. dekret z 26 kwietnia 1949 r.): postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone, będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych". W związku z powyższym również przedmiotowe orzeczenie wywłaszczeniowe odnosiło "wsteczny" skutek - jak wyżej wskazano -najpóźniej od 18 listopada 1955 r. Co więcej, pismem z 19 października 1955 r. znak [....] Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego m.in. zezwolił, na podstawie art. 6 ust. 1 ww. dekretu, na niezwłoczne zajęcie m.in. przedmiotowej nieruchomości - natychmiast po dokonaniu opisu nieruchomości przez Prezydium Rady Narodowej, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 40 ust. 4 dekretu. Przepis art. 6 ust. 2 ww. dekretu stanowił bowiem, iż na wniosek wykonawcy planu, który uzyskał zezwolenie na niezwłoczne objęcie nieruchomości, prezydium powiatowej rady narodowej dokona w terminie siedmiodniowym szczegółowego opisu nieruchomości, niezbędnego do określenia odszkodowania. Objęcie nieruchomości następowało natychmiast po dokonaniu ich opisu, przy czym przepis art. 40 ust. 4 miał odpowiednie zastosowanie. Jak natomiast ustalono, dochodzenia komisyjne wraz z rozprawą wywłaszczeniowo-odszkodowawczą, w trakcie których dokonano opisu nieruchomości, miały miejsce 26 marca 1956 r., a zatem realizacja inwestycji mogła być rozpoczęta już 3 kwietnia 1956 r. Tym samym, uzyskanie przez orzeczenie wywłaszczeniowe waloru ostateczności dopiero 15 listopada 1978 r., nie oznacza, iż przedmiotowa inwestycja nie została zrealizowana w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Na gruncie wywłaszczeń nieruchomości dokonywanych w trybie powołanego dekretu należy mieć, bowiem na uwadze wskazywaną specyfikę tej regulacji prawnej, która przewidywała skutek w postaci odjęcia prawa własności z mocą wsteczną - od dnia złożenia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości. Ponadto stwierdzono, że dla rozstrzygnięcia sprawy w zasadzie nie ma znaczenia okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość przestała być następnie po osiągnięciu celu, wykorzystywana zgodnie z celem jej wywłaszczenia (por. m.in. wyrok NSA z 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1138/08, CBOSA). Skargę na powyższą decyzję organu II instancji złożyła "[....] " S.A. z siedzibą w K. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na jej wynik. W szczególności zarzucono naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewykonanie przez Wojewodę [....] obowiązku podjęcia z urzędu czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego – Wojewoda oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, któremu to "[....] " S.A. z siedzibą w K. zarzuca nieuzupełnione braki. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą i całkowicie dowolną ocenę dowodów – uznanie za udowodnione, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 ust 1 u.g.n., mimo nieustalenia daty uzyskania przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności oraz rozpoczęcia prac związanych z budową kotłowni. Skarżąca podniosła także naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie przez Wojewodę, który wadliwie uznał, iż na nieruchomości w terminach ustawowych został zrealizowany cel wywłaszczenia oraz naruszenie 107 § 3 k.p.a. W ocenie strony skarżącej dla prawidłowego zastosowania art. 137 ust. 1 u.g.n. konieczne jest jednoznaczne ustalenie daty, w której decyzja wywłaszczeniowa uzyskała walor ostateczności. Od tej, bowiem daty należy liczyć terminy 7 i 10 lat wskazane w powołanym przepisie. Ponadto należało również ustalić datę rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych związanych z budową [....] . Zakwestionowano ustalenie Wojewody [....] , iż decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna w dniu 15 listopada 1978 roku. Podniesiono, że od decyzji tej nie wniesiono odwołania, a zatem nie mogła stać się ostateczna dopiero po 22 latach. Zdaniem strony skarżącej prawdopodobnie nastąpiło to na początku 1957 roku. Zakwestionowano również oparcie ustaleń faktycznych na dowodach ze zdjęć lotniczych z lat 1970, 1975 i 1982, ponieważ zostały one wykonane już po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Zdaniem strony skarżącej ten sam argument przemawia za odrzuceniem dowodu z dokumentacji uzyskanej od [....] vS.A. tj. protokołu zdawczo - odbiorczego oraz spisu inwentaryzacyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Jak wskazał organ I instancji - stosownie do przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. przesłankami zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są: 1) objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonych 2) wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych z wnioskiem o zwrot 3) zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Dwie pierwsze przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione, co nie budzi wątpliwości Sądu ani też nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. To samo dotyczy określenia celu wywłaszczenia jako budowa kotłowni przy ul. [....] w K. Organy obu instancji wskazały na dowody, na podstawie których ustalono cel wywłaszczenia i w ocenie Sądu ustalenie to jest prawidłowe. Istotą sporu pomiędzy skarżącą a Wojewodą [....] pozostaje ocena, czy przedmiotowa nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Strona skarżąca kwestionuje przede wszystkim ustalenia faktycznej, uważając postępowanie dowodowe za niekompletne i wadliwe. Zarzuca, że organy prowadzące postępowanie nie ustaliły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności a) daty uzyskania przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności, b) daty rozpoczęcia robót budowlanych związanych z realizacją celu wywłaszczenia, c) daty zakończenia tych robót. Powyższe zarzuty są nieuzasadnione. Co do daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej należy wyjaśnić, że znajdująca się w aktach sprawy kopia decyzji wywłaszczeniowej została opatrzona pieczęcią, na której jako datę jej ostateczności wpisano 15 listopada 1978 r. z adnotacją "łącznie z postanowieniem Naczelnika Dzielnicy z dnia 12.VII.1978 Nr [....] o sprostowaniu powierzchni parcel". W ocenie Sądu nie ma potrzeby prowadzenia na tę okoliczność dodatkowego postępowania dowodowego, tym bardziej, że sama skarżąca spółka we wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wskazywała datę 15 listopada 1978 r. jako datę ostateczności decyzji. Dopiero w odwołaniu zakwestionowano tę datę, a organ II instancji odniósł się do tego zarzutu w uzasadnieniu swojej decyzji. Rozważania w tym przedmiocie mają jednak drugorzędne znaczenie, pomimo brzmienia art. 137 ust. 1 u.g.n. wskazującego, że od daty uzyskania przez decyzję waloru ostateczności liczy się terminy 7 i 10 lat. Wojewoda [....] opisał szczególny tryb wywłaszczania na mocy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, zwracając uwagę, że odjęcie własności dotychczasowemu właścicielowi następowało z chwilą złożenia wniosku o wywłaszczenie. W niniejszej sprawie miało to miejsce najpóźniej 18 listopada 1955 r., bowiem taka była data wpływu wniosku wywłaszczeniowego z 15 listopada 1955 r. do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Słusznie w zaskarżonej decyzji wskazano, że pismem z 19 października 1955 r. znak [....] Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego m.in. zezwolił, na podstawie art. 6 ust. 1 ww. dekretu, na niezwłoczne zajęcie m.in. przedmiotowej nieruchomości - natychmiast po dokonaniu opisu nieruchomości przez Prezydium Rady Narodowej, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 40 ust. 4 dekretu. Dochodzenia komisyjne wraz z rozprawą wywłaszczeniowo-odszkodowawczą, w trakcie których dokonano opisu m.in. przedmiotowej nieruchomości, miały miejsce 26 marca 1956 r. Należy zatem podzielić stanowisko Wojewody, że realizacja przedmiotowej inwestycji mogła być rozpoczęta już 3 kwietnia 1956 r. Nie można wykluczyć sytuacji, że w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowej cel wywłaszczenia był już realizowany. W ocenie Sądu w przypadku wywłaszczania nieruchomości na podstawie dekretu z 1949 roku terminy realizacji celu wywłaszczenia zaczynają swój bieg w dacie przejęcia nieruchomości, nie zaś w dacie, w której decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Fakt uzyskania przez decyzję waloru ostateczności 22 lata po jej wydaniu nie może - wbrew jednoznacznemu brzmieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. - w niniejszej sprawie mieć kluczowego znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia z uwagi na specyfikę trybu wywłaszczenia dokonywanego na podstawie wymienionego wyżej dekretu z 1949 roku. Jak jednak ustalił Wojewoda [....] kotłownia funkcjonowała również po 1978 roku. W tym zakresie pomocne okazały się dokumenty przekazane przez [....] S.A. w K. , w tym "Spis inwentaryzacyjny z natury środków trwałych i przedmiotów nietrwałych [....] " z 16 sierpnia 1983 r. Strona skarżąca zarzuca, że dowód ten jest nieprzydatny dla oceny realizacji celu wywłaszczenia, ponieważ dotyczy ruchomości stanowiących wyposażenie [....] , a niektóre z nich mają datę produkcji sprzed wydania decyzji wywłaszczeniowej. Zarzuty te są bezzasadne. W pkt 1. wykazu wskazano "Budynek [....] ". Dokument ten stanowi dowód, że na datę jego sporządzenia istniał budynek [....] wraz z wyposażeniem szczegółowo wskazanym w dalszych punktach spisu, a zatem cel wywłaszczenia był wówczas zrealizowany. Data wyprodukowania poszczególnych środków trwałych na ocenę tę w żaden sposób nie wpływa. W kwestii zarzutów dotyczącej niedokładnego ustalenia daty rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych związanych z realizacją celu wywłaszczenia należy wskazać, że zarówno samo wywłaszczenie, jak i budowa [....] miały miejsce ponad pół wieku temu. Dokonywanie szczegółowych ustaleń faktycznych po upływie takiego okresu jest znacznie utrudnione. Jednakże nie ulega wątpliwości, że pod koniec 1958 roku [....] była już wybudowana. Wskazują na to pisma Dyrekcji Budowy Osiedli [....] z dnia 3 października 1958 r. (k. 148 akt administracyjnych) oraz z dnia 28 stycznia 1958 r. (data poprawiana ręcznie - k. 149 akt administracyjnych), w których zwracano się o powiększenie terenu [....] o stały skład [....]. Podsumowując należy stwierdzić, że organy obu instancji przeprowadziły szczegółowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe i ustaliły, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. W kwestii zaś terminów realizacji celu wywłaszczenia wynikających z art. 137 ust. 1 u.g.n. należy dodatkowo wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. [....] . Trybunał orzekł w nim, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Analizę orzeczenia Trybunału przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 października 2014 r., sygn. I OSK 254/13 (LEX nr 1769260) stwierdzając: "Jakkolwiek powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wprost art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (tylko tego przepisu dotyczyło pytanie prawne WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 41/11), to jednak wywody zawarte w jego uzasadnieniu powodują, że również niedopuszczalnym jest retroaktywne stosowanie art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Trybunał wskazał m.in., że stany faktyczne powstałe lub zrealizowane w okresie formalnego obowiązywania norm dotychczasowego prawa, powinny podlegać co do zasady jego dalszej ocenie normatywnej (tzn. ocenie według "starych" reguł), chyba że prawodawca wskaże dostatecznie przekonywujące argumenty, które uzasadniają wprowadzenie wstecznego działania nowego prawa. Zakaz wstecznego działania prawa obowiązuje w szczególności wtedy, gdy oddziaływuje ono w sposób niekorzystny na interesy określonych podmiotów, a zwłaszcza na prawa podmiotowe nabyte zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami. (...) Trybunał Konstytucyjny przypomniał też, że odczytywanie przez organy stosujące prawo znaczenia przepisów nowych w taki sposób, iż jeśli są pozbawione przez ustawodawcę przepisu intertemporalnego to mogą mieć charakter retroaktywny jest niedopuszczalne. Jeśli przepis prawa milczy o regulacji przejściowej, to wcale nie oznacza to, że regulacja ta będzie działała retroaktywnie. Brak w ustawie przepisów intertemporalnych nie oznacza zezwolenia dla prawodawcy na wsteczne działanie nowych przepisów. Zatem, wyrażając tę myśl w sposób pozytywny należy wskazać, że jeśli prawodawca nie przesądza o wstecznym działaniu prawa, to przepisy te działają prospektywnie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wywody znajdują odpowiednie odniesienie również do art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Zatem określony w tym przepisie termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Nie można tego terminu odnosić do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia". Podzielając to stanowisko należy wskazać, że w sprawach dotyczących stanów faktycznych sprzed 1998 roku nawet realizacja celu wywłaszczenia po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie uzasadnia przyjęcia, że nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skoro zaś w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany - [....] powstała i funkcjonowała w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, to zarzuty strony skarżącej nie mogą odnieść skutku. Biorąc powyższe pod uwagę skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.