II SA/Kr 1453/17

WyrokWSA w Krakowie2018-06-18

Skład orzekający: Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji w sprawie wznowienia postępowania, a skarżący (inwestor) zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne ustalenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem były naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności niewystarczające uzasadnienie zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, brak wszechstronnego zbadania żądania strony oraz nieodniesienie się do wszystkich przesłanek wznowienia, a także niezapewnienie udziału wszystkim stronom postępowania. Te uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu inwestora (G. N.) od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wniosek o wznowienie postępowania złożył R. O., który twierdził, że nie brał udziału w postępowaniu, a decyzja została wydana na podstawie nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością lub dotyczyła robót na jego działce. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że R. O. nie jest stroną w obszarze oddziaływania inwestycji i nie zachodzą przesłanki wznowienia. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia postępowania przez Starostę. Inwestor złożył sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając m.in. błędne ustalenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez R. O.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2018 r. sprzeciwu G. N. od decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – po wznowieniu postępowania oddala sprzeciw. Starosta [...] decyzją z 29 maja 2017 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku R. O. z 17 września 2016 r. o wznowienie postępowania oraz po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.", odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z 25 sierpnia 2015 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza wodociągowego, przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozpoznając ww. wniosek o wznowienie początkowo postanowieniem z 4 listopada 2016 r. znak [...] odmówił wszczęcia postępowania wznowieniowego ze względu na brak przymiotu strony wnioskującego. Wojewoda uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że nie można wydać orzeczenia merytorycznego przed oceną spełnienia warunków formalnych wniosku o wznowienie (w tym terminu jego wniesienia). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia sprawy zakończonej decyzją z 25 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji organ wskazał, że termin wniesienia wniosku o wznowienie (art. 148 § 1 K.p.a.) został zachowany. Wnioskodawca bowiem wskazał, że o ww. decyzji z 25 sierpnia 2015 r. dowiedział się z pisma Starosty [...] z 16 sierpnia 2016 r., które otrzymał 22 sierpnia 2016 r. Dalej organ stwierdził, że zdaniem wnioskodawcy, planowane przez inwestora roboty budowlane dotyczące przyłącza wodociągowego mają mieć miejsce na działce nr [...] w [...], będącej własnością wnioskodawcy, a nie został on uwzględniony jako strona postępowania. Do wniosku dołączono decyzję nr [...] z 16 grudnia 2011 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę wodociągu rozdzielczego [...] oraz pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] z 8 sierpnia 2016 r. i 23 kwietnia 2015 r. Następnie organ uznał, że kwestionowana decyzja z 25 sierpnia 2015 r. nie obejmowała żadnych robót budowlanych na działce nr [...]. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że wpięcie przyłącza wodociągowego nastąpi na działce inwestora, co potwierdza mapa do celów projektowych wykonana przez uprawnionego geodetę, z której jednoznacznie wynika, że na działce nr [...] istnieje już sieć wodociągowa. Skoro tak, to inwestor nie musiał posiadać zgody wnioskodawcy na planowane roboty budowlane. Dalej organ dokonał analizy kręgu stron pierwotnego postępowania, przez pryzmat art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), dalej "P.b.". Kolejno organ wskazał, że wpięcie przyłącza wodociągowego nastąpiło na działce nr [...] w odległości ok. 1,5 m od granicy działki wnioskodawcy, w związku z czym budowa tegoż przyłącza nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej. Ponadto budynek mieszkalny zaprojektowano ok. 56 m od ww. granicy, a przydomową oczyszczalnię ścieków w odległości 76 m. Powyższe powoduje, że przedmiotowe zamierzenie budowlane nie będzie ograniczało możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej nr [...] zgodnie z jej przeznaczeniem. Podsumowując organ stwierdził, że działka wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji, w związku z czym brak zaistnienia w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ wskazał również, że nie zachodzą inne przesłanki wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. R. O. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Zarzucił organowi I instancji nierzetelność w ocenie przedłożonych przez niego dowodów oraz brak ustosunkowania się do nich, czym organ naruszył zasady określone w art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. Na potwierdzenie tych zarzutów szczegółowo opisał stan faktyczny zaistniały w tej sprawie. Wyjaśnił, że dla ustalenia braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej organ I instancji oparł się wyłącznie na oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz mapie do celów projektowych potwierdzających istnienie wodociągu na działce stanowiącej własność inwestora, co w konsekwencji wiązało się z wyłączeniem z obszaru oddziaływania tej inwestycji działki odwołującego się. Zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę innych dokumentów tj. decyzji Starosty [...] nr [...] z 16 grudnia 2011 r. oraz pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkalnictwa z 8 sierpnia 2016 r., świadczących, że wodociąg nie przebiegał przez działkę nr [...]. Podniósł, że w przypadku przesłanek z art. 145 § 1 K.p.a., innych niż pkt 4, organ winien działać z urzędu, a załatwił tę kwestię jednym lakonicznym zdaniem. Zarzucił, że organ nie zajął również stanowiska wobec wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2017 r. znak [...], na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 P.b. oraz art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje w drodze postanowienia. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego na organie, który wydał decyzję w I instancji, ciążą pewne obowiązki, a mianowicie jeżeli organ działa w oparciu o wniosek, to winien zbadać legitymację osoby składającej wniosek, czy jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 P.b., czy wniosek ten dotyczy decyzji ostatecznej i czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. oraz czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Czynności podjęte przez organ z urzędu, przed wydaniem takiego postanowienia, nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny. Decydujące przede wszystkim jest prawidłowe i niebudzące żadnych wątpliwości ustalenie żądania osoby występującej z podaniem o wznowienie postępowania. Wymogi formalne stawiane wnioskowi o wznowienie nie zobowiązują strony do precyzyjnego wskazania przepisu określającego przesłanki tego postępowania enumeratywnie wymienione w art. 145 K.p.a. Zasada oficjalności postępowania natomiast nakazuje organowi administracyjnemu uwzględnienie intencji strony, a nie odczytanie literalnego brzmienia żądania, na dodatek gdy w uzasadnieniu wniosku strona wskazuje na wystąpienie także innych przesłanek niż tych, które zostały precyzyjnie oparte na treści przepisu. Jeżeli organ ma w tym zakresie wątpliwości, to powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania, ponieważ to ona jest wyłącznym dysponentem zawartego we wniosku żądania. O tym, jaki charakter ma mieć ostatecznie pismo, decyduje zatem strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie, obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy pism, które zredagowane zostały dla organu w sposób niejednoznaczny, co wcale nie musi się wiązać z brakiem precyzyjnego wskazania przesłanki wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa. Brak działania organu w tym zakresie stanowił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 50 § 1, art. 63 § 1 w związku z art. 145 i art. 148 K.p.a., które w tej sprawie mają wpływ na jej wynik. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że odwołujący się we wniosku z 17 września 2016 r. wskazał w sposób jednoznaczny na przesłankę wznowieniową określną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Powiązał jednak jej zaistnienie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 25 sierpnia 2015 r. z okolicznością wydania tej decyzji na podstawie nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego przez inwestora. Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sytuacji, gdy złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym tytule prawnym do terenu inwestycji zawiera podanie nieprawdziwych treści, to takie oświadczenie w procedurze udzielania pozwolenia na budowę należy zakwalifikować jako ewentualną przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Odwołujący się na etapie postępowania odwoławczego wskazał również na okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji pozwolenia na budowę tej inwestycji, a nieznane organowi I instancji, które wiązały się z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. fakt braku istnienia na działce objętej inwestycją sieci wodociągowej. W związku z dokonaną powyżej oceną organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien rozpoznać wniosek o wznowienie nie tylko w zakresie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ale również w pkt 1 i 5, które zostały już klarownie doprecyzowane przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego przed organem II instancji. Starosta [...] winien to zrobić biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w odwołaniu odnoszące się do istnienia innych dokumentów świadczących o braku na działce nr [...] wodociągu oraz okoliczność zawarcia już w samym wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie żądania zbadania złożonego przez inwestora oświadczenia wyłącznie dla nieruchomości stanowiącej jego własność. Po dokonaniu analizy projektu architektoniczno-budowlanego obejmującego przyłącz wody organ odwoławczy zauważył, że nie można w sposób jednoznaczny potwierdzić lokalizacji wodociągu na wskazanej powyżej działce. W kwestii oceny legalności odcinka wodociągu od istniejącego o przekroju PE Ř160 zlokalizowanego na działce nr [...] do działki nr [...], właściwe są organy nadzoru budowlanego. Według oceny organu odwoławczego wyjaśnienie tego zagadnienia ma wpływ na zaistnienie przesłanek wznowieniowych. Ze względu na charakter tej decyzji organ odwoławczy nie wypowiedział się, co do zaistnienia lub nie przesłanki będącej podstawą wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż ustalenia organu I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy mogą wiązać się z nowymi dowodami, a w konsekwencji z odmiennymi ustaleniami od zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji stanowiska w odniesieniu do tej przesłanki. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien zapewnić udział wszystkim stronom biorącym udział w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę tej inwestycji, a objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W postępowaniu wznowieniowym mamy do czynienia z tożsamością sprawy zakończonej omawianym pozwoleniem na budowę, w którym uczestniczył nie tylko inwestor, ze względu na ustalony obszar oddziaływania tej inwestycji. Organ odwoławczy podsumował, że w analizowanej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 138 § 2 K.p.a. Pouczył również o przysługującej stronom na wydaną decyzję skardze do WSA w Krakowie, w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona inwestorowi G. N. 12 września 2017 r. Następnie G. N. wniósł 10 października 2017 r. (data nadania) na powyższą decyzję pismo zatytułowane "skarga" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę lub rażące naruszenie prawa procesowego, a to: 1. art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. przez brak zbadania z urzędu przez organ tak I jak i II instancji, kiedy wnioskodawca R. O. dowiedział się o decyzji — pozwoleniu na budowę, jak również kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę składanego przez niego wniosku o wznowienie postępowania i bezkrytycznym przyjęciu, że podawana przez niego data jest prawdziwa; w treści decyzji organ procesowy w żadnym punkcie nie wskazuje udowodnionych dat, od których zależy bieg terminów procesowych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, co stanowi naruszenie wskazanych norm prawnych, jak również czyni uzasadnienie decyzji ułomnym, bowiem brak w niej uzasadnienia faktycznego i prawnego co do okoliczności istotnych z punktu widzenia procedowania w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., przez brak wszechstronnego zbadania sprawy i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie prawidłowego zbadania przesłanek ustawowych wznowienia postępowania administracyjnego, jaką jest zachowanie terminu jednego miesiąca, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania co skutkowało wadliwą oceną, że okoliczności, na których oparł się organ, w istocie zostały udowodnione; organ nie podał w decyzji żadnych dowodów, na których opiera swoje ustalenia, a w szczególności nie wskazał żadnego dowodu potwierdzającego, kiedy R. O. dowiedział się o decyzji - pozwoleniu na budowę, jak i okoliczności wznowienia postępowania, co powoduje, że nie udowodniono zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, 3. art. 148 § 1 i 2 oraz art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a., przez wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia pomimo upływu jednomiesięcznego terminu, w którym R. O. dowiedział się o decyzji administracyjnej - pozwoleniu na budowę jak i okolicznościach, na które powołuje się w swoim podaniu, co winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania, 4. art. 10 K.p.a. przez brak powiadomienia strony postępowania administracyjnego o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania R. O., co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, gdyż uniemożliwiło stronie odnieść się do wskazywanego przez wnioskodawcę terminu jednego miesiąca, w jakim dowiedział się o pozwoleniu na budowę, jak również okolicznościach przemawiających za wznowieniem postępowania, ponadto uniemożliwiło również stronie złożenie wniosków dowodowych (które wskazuje poniżej) na wykazanie, że R. O. pełną wiedzę o prowadzonej inwestycji, jak również o okolicznościach, na które się powołuje w podaniu, ma co najmniej od listopada 2015 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu: - z kserokopii dziennika budowy na okoliczność wykazania, kiedy G. N. rozpoczął budowę domu objętego decyzją administracyjną, ponadto dowodu z fotografii, na których zobrazowany jest teren budowy jak również tablica informacyjna o budowie zawierająca informację m.in. o pozwoleniu na budowę - na okoliczność wykazania, że już w 2015 r. R. O. dowiedział się o decyzji budowlanej, już w 2015 r. dowiedział się o rozpoczętych robotach budowlanych i już wtedy miał podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, - z akt [...] Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], prowadzonego w przedmiocie skargi R. O., który już w 2015 r., tuż po rozpoczęciu prac budowlanych przez G. N., doniósł o rozpoczęciu budowy zarzucając jej nielegalność, w tym nielegalność opisanego wodociągu - na okoliczność wykazania, że już w 2015 r. R. O. posiadał wiedzę o wydanej decyzji administracyjnej - pozwoleniu na budowę i już wtedy wiedział o okolicznościach, które jego zdaniem mają być podstawą do wznowienia postępowania, a zatem nie jest prawdą to co wskazał w swoim wniosku, że o okolicznościach tych dowiedział się w dniu 16 sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu zarzutów skarżący, przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne, podniósł, że strona żądająca wznowienia postępowania administracyjnego jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Wskazał, że organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone przez stronę, ale w każdym razie zobowiązany jest przeprowadzić w tym zakresie własne postępowanie dowodowe, umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został przez stronę zachowany. Bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy. W niniejszej sprawie wnioskodawca R. O. dowiedział się o decyzji w czasie realizacji tej decyzji. Ta ostatnia przesłanka wynika z faktu, że posiada w sąsiedztwie inwestycji nieruchomość rolną, do której dojeżdża drogą gminą w wzdłuż działki G. N.. Okoliczność tę potwierdza doniesienie przez R. O. w 2015 r. do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w przedmiocie prowadzonej inwestycji. Zatem wskazywanie przez Starostę w decyzji wznowieniowej, że R. O. dowiedział się o podawanych przez siebie okolicznościach dopiero 16 sierpnia 2016 r. jest informacją nieprawdziwą, przeciwko której przeczą wskazywane dowody. Ponadto blisko drogi postawiona była i jest tablica informacyjna, na której wskazano organ wydający i numer decyzji o pozwoleniu na budowę. Jako dowód skarżący przedstawił fotografie terenu budowy. Rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę jest zdaniem skarżącego okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji. Ujawnienie tych okoliczności uzasadnia złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazują, iż w sprawie wydana została decyzja, której nie doręczono stronie. Z załączonego do akt sprawy dziennika budowy wynika, że roboty budowlane polegające m.in. na budowie sieci wodociągowej m.in. na działce [...] zostały rozpoczęte 2015 r. Reasumując skarżący zarzucił, że wniosek R. O. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. i z tego względu postępowanie winno być umorzone, albo powinna być wydana decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 148 § 3 K.p.a. Organ administracyjny zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę naczelną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Stąd wniosek o uwzględnienie skargi przez Sąd i stwierdzenie nieważności decyzji jest, zdaniem skarżącego, w pełni zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Rolą sądu administracyjnego jest więc kontrola legalności zaskarżonego aktu. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) - dalej "ustawa nowelizująca". Wprowadziła ona zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe, w tym dotyczący sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy. Ponieważ zarówno wydanie i doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu od decyzji (które powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego) nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej - zastosowanie do niniejszej sprawy znajdzie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w nowym brzmieniu, objęta obecnie tekstem jednolitym opublikowanym w Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej "P.p.s.a.". Zaskarżona pismem stanowiącym w istocie sprzeciw (w decyzji organ zawarł błędne pouczenie o skardze), poddana sądowej kontroli decyzja, została wydana w dniu [...] sierpnia 2017 r. i doręczona skarżącemu 12 września 2017 r., a zatem już po wejściu w życie opisanej wyżej nowelizacji P.p.s.a. Czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upływał zatem z dniem 26 września 2017 r. Sprzeciw został więc wniesiony po upływie terminu. Należy jednak wskazać, że w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi oraz o 30-dniowym terminie do jej wniesienia. Powyższa okoliczność musi być wzięta pod uwagę przez Sąd. Stosownie bowiem do treści art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 K.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 112 K.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Reasumując, skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 K.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 października 2017 r., sygn. II OZ 1326/17 – powołane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w rozpoznawanej sprawie sprzeciw został wniesiony skutecznie i sprawa podlegała rozpoznaniu przez Sąd. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji kasatoryjnej był art. 138 § 2 K.p.a. W sprawie bezsporne było, że wniosek o wznowienie dotyczy decyzji ostatecznej, a podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Wnioskodawca podnosił, począwszy od wniosku o wznowienie, że został jako strona pozbawiony udziału w sprawie zakończonej decyzją z 25 sierpnia 2015 r. bez swojej winy, a także że być może decyzja ta została wydana na podstawie nieprawdziwego oświadczenia inwestora. W kolejnych pismach na wezwanie organu oraz w odwołaniu wyjaśniał m.in, że albo inwestor dokonał podłączenia przyłącza do wodociągu także na terenie jego działki nr [...] bez stosownej zgody, a zatem oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem było nieprawdziwe, albo mapy zawarte w projekcie, obrazujące nieistniejące zdaniem wnioskodawcy rozgałęzienie wodociągu z działki [...] na działkę [...], były w tym zakresie sfałszowane. Zatem wnioskodawca podnosił niewystarczające rozpatrzenie przez organ I instancji przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a.. Z kolei inwestor – skarżący, ograniczył zarzuty skargi do wadliwego jego zdaniem stwierdzenia przez organy złożenia wniosku o wznowienie w terminie miesięcznym (art. 148 K.p.a.). Do kwestii przyłącza wodociągowego odniósł się tylko co do faktu, że wnioskodawca już w 2015 r. zarzucał mu nielegalność przyłącza wodociągowego, co także dowodzi jego zdaniem, że wniosek o wznowienie był złożony po terminie. Przede wszystkim należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, to jest wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co zdaniem skarżącego winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie ulega wątpliwości, że żadna z przyczyn nieważności wskazanych w pkt 1 i 3-7 ww. przepisu nie zachodzi w niniejszej sprawie. Odnośnie zaś pkt 2, skarżący nie uzasadnił przekonywująco, dlaczego naruszenie art. 148 K.p.a. w zakresie zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie ma charakter rażącego naruszenia prawa. Trzeba tu wskazać, że w orzecznictwie i doktrynie zgodnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze. Jego wyjątkowość wynika stąd, że prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie każde – nawet oczywiste – naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony, ani też racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać o rażącym naruszeniu prawa. Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. Dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uchwała 7 sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., sygn. I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 76). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., sygn. III SA 1935/99, LEX nr 47008). Nie każde oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2011 r., sygn. II GSK 725/10, LEX nr 1083380) Mając na uwadze powyższe, zważywszy też na to, że organy badały termin do zgłoszenia wniosku o wznowienie podając, że wnioskodawca o decyzji z 25 sierpnia 2015 r. dowiedział się z pisma Starosty [...] z 16 sierpnia 2016 r., które otrzymał 22 sierpnia 2016 r., Sąd stwierdził, że w sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa. Przechodząc do dalszej kontroli zaskarżonej decyzji trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zatem wszelkie kwestie wykraczające poza ww. zakres nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Ustawą nowelizującą wprowadzono również do P.p.s.a. art. 151a o brzmieniu: "§ 1. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. § 2. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. § 3. Od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie". Przyczyną wprowadzenia przyspieszonego trybu rozpoznawania sprzeciwów od decyzji kasatoryjnych był istniejący po stronie ustawodawcy zamiar zmniejszenia liczby decyzji kasatoryjnych wydawanych przez organ odwoławczy zbyt pochopnie, mimo obiektywnej możliwości załatwienia sprawy merytorycznie i wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy (pkt XI.1) "Sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien zatem mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy". Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Należy przypomnieć, że obecne brzmienie art. 138 K.p.a. obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej wynikało, iż celem tej zmiany było przede wszystkim "zwiększenie skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej". W założeniu ustawodawcy wprowadzona zmiana ma ograniczyć możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym, tj. do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (Golęba Anna Art. 138. W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wolters Kluwer, 2015, teza 17). Dokonując analizy treści omawianego przepisu NSA w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12 (LEX nr 1575600) zwrócił uwagę, że zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (art. 138 § 2 K.p.a.) jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie art. 138 § 2 K.p.a. został przez organ odwoławczy zastosowany prawidłowo. Decyzja organu I instancji była co najmniej przedwczesna, a to z trzech zasadniczych powodów podnoszonych przez: wnioskodawcę w odwołaniu, organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, a także inwestora w skardze. Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 K.p.a.). Oprócz ściśle wskazanych w przepisach K.p.a. przesłanek wznowienia kolejnym ograniczeniem możliwości wszczynania tego trybu jest ograniczenie terminu składania wniosku o wznowienie. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej). Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 K.p.a., możliwe jest: § 1. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Stosownie do treści art. 149 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Aby organ mógł ocenić zasadność wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej (tj. przesłanek wznowienia postępowania) konieczne jest uprzednie zbadanie, czy wniosek ten jest dopuszczalny, tj. czy został złożony przez podmiot posiadający legitymację procesową, czy został on złożony w terminie i czy we wniosku została wskazana któraś z określonych przepisami prawa (art. 145 § 1 K.p.a.) przesłanek wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzją, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzją dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w niniejszej sprawie po pierwsze organ I instancji niewystarczająco uzasadnił zachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie. Uzasadnienie decyzji I instancji w tym zakresie jest lakoniczne i nieprzekonywujące. Jak słusznie podniósł skarżący, organ może przyjąć oświadczenie w tym zakresie złożone przez stronę, ale w każdym razie zobowiązany jest przeprowadzić własne postępowanie dowodowe, umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin został przez stronę zachowany. Tymczasem organ nie wyjaśnił w żaden sposób, czy zachowanie terminu znajduje potwierdzenie w powoływanych przez wnioskodawcę aktach postępowania [...] (k. 38 akt administracyjnych). Organ nie skonfrontował powyższego również z podnoszonymi przez skarżącego treściami wynikającymi z pism wnioskodawcy do PINB, co miało - zdaniem skarżącego - świadczyć o wcześniejszej wiedzy wnioskodawcy o wystąpieniu okoliczności traktowanych później jako przesłanki wznowienia. Przy czym ocenę zachowania jednomiesięcznego terminu należy odnieść osobno do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (dowiedzenie się o decyzji), a osobno do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a. (dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Już tylko z powyższego powodu organ odwoławczy słusznie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Po drugie, trafnie organ odwoławczy wskazał, że rolą organu rozpatrującego wniosek o wznowienie jest prawidłowe i niebudzące żadnych wątpliwości ustalenie żądania osoby występującej z ww. podaniem. Prawidłowo stwierdził, ze brak działania organu I instancji w tym zakresie stanowił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 9 i art. 50 § 1 w związku z art. 145 i art. 148 K.p.a., które miało wpływ na jej wynik. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że zarzucaną przez wnioskodawcę nieprawdziwość oświadczenia w procedurze udzielania pozwolenia na budowę należy zakwalifikować jako ewentualną przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., co do której zaistnienia organ I instancji nie wypowiedział się wystarczająco. Samego stwierdzenia, że planowane roboty ograniczały się do działki inwestora nr [...], wobec wątpliwości co do wcześniejszego istnienia wodociągu na odcinku pomiędzy działkami nr [...] i [...], nie można uznać za wystarczające. Organ I instancji nie odniósł się również należycie do okoliczności potencjalnie istniejących w dniu wydania decyzji pozwolenia na budowę, a nieznanych organowi I instancji, które wiązały się z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. do braku istnienia na działce objętej inwestycją sieci wodociągowej, wbrew zawartym w projekcie budowlanym mapom (k. 83a, tom I, k. 9 tom II, k. 24 tom IV projektu budowlanego). Nie jest przy tym, w okolicznościach niniejszej sprawy i wobec faktów wynikających z zebranych dokumentów, wystarczające wskazanie przez organ na sporządzenie ww. map przez uprawnionego geodetę. Powyższe organ I instancji winien był odnieść do powoływanych przez wnioskodawcę: decyzji nr [...] z 16 grudnia 2011 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę wodociągu (gdzie wśród działek wymienionych, po których biegnie wodociąg wymieniono działkę nr [...], ale nie działkę nr [...]), a także czy istniały inne decyzje czy zgłoszenia, na podstawie których mogłaby być realizowana rozbudowa sieci wodociągowej na terenie działki nr [...]. Trafnie zatem wskazał organ odwoławczy, że choć w kwestii oceny legalności odcinka wodociągu od istniejącego o przekroju PE Ř160 zlokalizowanego na działce nr [...] do działki nr [...], właściwe są organy nadzoru budowlanego, to wyjaśnienie okoliczności i daty zrealizowania tego odcinka, może mieć wpływ na ocenę zaistnienia przesłanek wznowieniowych. Po trzecie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien był zapewnić udział wszystkim stronom biorącym udział w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę tej inwestycji, a objętej wnioskiem o wznowienie postępowania (w tym A. M., P. M., M. B.). W postępowaniu wznowieniowym mamy bowiem do czynienia z tożsamością sprawy zakończonej omawianym pozwoleniem na budowę, w którym uczestniczył nie tylko inwestor, ze względu na ustalony obszar oddziaływania tej inwestycji. Organ I instancji, mimo przywołania art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 P.b., wadliwie potraktował jako strony wznowionego postępowania jedynie inwestora i wnioskodawcę. Podsumowując powyższe należy wskazać, że organ odwoławczy wykazał przesłanki zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., ze względu na naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania i niewyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy uczynił też zadość obowiązkowi wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jeszcze wskazać, że skarżący słusznie zarzucił naruszenie art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., jednak naruszenie to odnosi się do decyzji I instancji. Organ odwoławczy, dostrzegając uchybienia w decyzji I instancji, prawidłowo wydał wobec tego decyzję kasatoryjną. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. przez brak powiadomienia inwestora o zakończeniu postępowania administracyjnego, rzeczywiście organ odwoławczy uchybił ww. przepisowi. Naruszenie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ wszelkie wnioski i dowody powołane zarówno przez skarżącego, jak i przez wnioskodawcę, będą i tak przedmiotem badania w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem I instancji, co najlepiej zrealizuje interes stron. Końcowo należy zatem stwierdzić, że zarzuty podniesione w sprzeciwie nie mogły przynieść zamierzonego skutku, a dokonana z urzędu kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym w art. 64e P.p.s.a. nie wykazała naruszeń prawa. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Wyszczególnione w niej wady przeprowadzonego postępowania niewątpliwie wskazują, że przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie był władny do uzupełnienia materiału dowodowego w tak szerokim zakresie, zatem był zobligowany - z powyższych przyczyn - uchylić zaskarżoną decyzję, gdyż każde inne rozstrzygnięcie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). Z powyższych względów sprzeciw, jako bezzasadny, podlegał oddaleniu na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło