II SA/Kr 1459/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel / spr. / AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi B.U. i K.U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej B.U. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. decyzją z dnia [...].10.2001r. znak [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 51 ust. 4 oraz art. 80 ust.2 pkt l i art. 83 ust. l ustawy z 7. 07. 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, póz. 1126) nakazał H. i B. (powinno być E.) O. rozbiórkę stalowej bramy wjazdowej (stanowiącej wjazd na posesję przy ul. S. w T.) w części wykraczającej poza ustaloną (istniejącymi znakami geodezyjnymi) granicę pomiędzy działkami nr "1" i "2" obręb [...], a działką nr "3" obręb [...] w T. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wszczętego z wniosku złożonego w dniu 7.07.2001r. przez K.U., właściciela działek nr "1" i "2" ob. [...] w T., sąsiadujących z działką nr "3" obr. [...] w T., stanowiąca własność H. i E. O. stwierdzono, że H. i E. O. wykonali w sierpniu 2001r., - w oparciu o zgłoszenie właściwemu organowi z dnia 2.07.2001r.- stalową bramę wjazdową na posesję będącą ich własnością przy ul S. w T. W zgłoszeniu teren planowanych prac określono jako: działka nr "3" obręb [...] w T. Zgłoszenie nie obejmowało w swojej treści wykonania wjazdu od ulicy. Prezydent M. T. pismem z 30.07.2001r. nie wniósł sprzeciwu na wykonanie bramy wjazdowej na teren działki nr "3" obręb [...] w T., zobowiązał jednak inwestora do geodezyjnego wyznaczenia obiektu w terenie. Wizja lokalna, przeprowadzona w dniu 11.09.2001r. wykazała, że lokalizacja przedmiotowej bramy od strony ul. S., bez wcześniejszego geodezyjnego wytyczenia obiektu w terenie, spowodowała naruszenie o około 2.5 m ustalonej granicy z działkami sąsiednimi nr "1" i "2" obr. [...], stanowiącymi własność B. i K.U. Stwierdzono także wykonanie w pasie drogowym ul. S. - wjazdu na działkę nr "3" o trwałej nawierzchni betonowo-asfaltowej, niezgodnie z warunkami określonymi przez T. Zarząd Dróg Miejskich w załączniku graficznym do zgłoszenia dotyczącego wykonania bramy wjazdowej. Organ I instancji uznał wykonaną bramę za część obiektu o charakterze urządzenia budowlanego związanego z obiektem (w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 7 oraz art. 30 ust. l pkt. 2 w zw. z treścią art. 1. i art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego ponieważ przepisy art. 29 ust. l pkt. 7 i art. 30 ust. l pkt 2 - mówią o budowie, które to pojęcie zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 w/w ustawy odnosi się do obiektu budowlanego. Organ I instancji stwierdził, że omawiany przypadek jest przypadkiem innym niż określony w art. 48 cyt. ustawy ponieważ inwestor dokonał wymaganego zgłoszenia planowanych robót, jednak ich realizacja w sposób istotny odbiega zarówno od dokonanego zgłoszenia jak i warunków określonych w przez Prezydenta M. T. w piśmie z 30.07.2001r. Organ uznał, że zakończenie w/w robót daje to podstawę do zastosowania art. 51 ust. l pkt l w zw. z art. 51 ust. l pkt 4 w/w - obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Od tej decyzji odwołali się H. i E. O. wnosząc ojej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że wykonali bramę zgodnie z "zezwoleniem" Prezydenta M. T. z 30.07.2001r. a bramę usytuowali w ogrodzeniu posesji, które wykonali legalnie i zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę ogrodzenia trwałego z siatką metalową, wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. w dniu 8.10.1969r. Wskazali, że obecnie przedmiotowa brama wjazdowa stanowi jedyne połączenie działki "3" z drogą publiczną tj. ul. S. Wskazali też, że połączenie pomiędzy bramą wjazdową a ul. S. zostało wykonane zgodnie z projektem technicznym T.Z.D.M. w T. i decyzją z dnia [...].04.1999r. znak "4". Przyznali, że usytuowanie bramy wykracza częściowo poza ustaloną granicę pomiędzy działkami "3" i działką nr "5". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...].05.2002r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 104, art., art. 105 § l i art. 138 § l pkt. 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowanie jest fragment ogrodzenia w postaci bramy wjazdowej ze słupkami służącymi do osadzenia bramy, pomiędzy działkami stanowiącymi prywatną własność (co wynika z załączonych do akt wypisów z rejestru gruntów). Organ odwoławczy wskazał że art. 29 ust. l Prawa budowlanego stanowi, że budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, natomiast - stosownie do art. 30 ust. 1 pkt. 2 pr. bud.- zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i in. miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2.20 m. Z powyższego wynika, że budowa części ogrodzenia o wysokości nie przekraczającej 2.20 m pomiędzy działkami i na terenie prywatnym nie podlega uregulowaniom Prawa budowlanego. Wybudowanie bramy częściowo na terenie sąsiedniej działki, stanowi naruszenie prawa własności i może być przedmiotem dochodzenia na drodze postępowania cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Od decyzji tej B. i K. U. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, zarzucając jej naruszenie prawa procesowego i materialnego. Skarżący wskazali na przewlekłość postępowania odwoławczego oraz podnieśli, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że przedmiotowa brama stanowi fragment ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działkami stanowiącymi prywatną własność podczas gdy materiały zebrane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wskazują, że brama, chociaż cofnięta o około 3 m od ulicy, jest usytuowana równoległe do ulicy, od której oddziela ją pas zieleni i chodnik dla pieszych, w związku z tym odnosi się do niej uregulowanie z art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu "uproszczenie" i niewyjaśnienie istoty sprawy dotyczącej lokalizacji przedmiotowej bramy oraz pominięcie kwestii utwardzonego wjazdu, nieobjętego zgłoszeniem oraz brak odniesienia do nakazu "geodezyjnego wyznaczenia obiektu w terenie", co stanowi naruszenie postanowień z art. 77 k.p.a. Skarżący podnieśli też, że "decyzja" (pismo) Prezydenta M. T. z 30.07.2001 r. o niewniesieniu sprzeciwu na wykonanie bramy wjazdowej na teren działki nr "3" naruszała prawo ponieważ: została wydana bez powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu poprzez co uniemożliwiono skarżącym zajęcie stanowiska w sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, ponownie wskazując, że przedmiotowa brama stanowi fragment ogrodzenia, które znajduje się pomiędzy działkami, stanowiącymi prywatną własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 w/w ustawy. Stosownie do art. 138 § l ust. 2 k.p.a. In fine organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie I instancji gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Ponieważ jednak cyt. przepis nie określa przesłanek wydania takiej decyzji o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji, doktryna i orzecznictwo odsyłają w tym zakresie do treści art. 105 § l k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest umorzyć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Przesłanka uzasadniająca podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 105 § l k.p.a. niewątpliwie zachodzi wówczas gdy brak przedmiotu żądania (sprawy administracyjnej) dla realizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego w dniu podejmowania decyzji (por. uzasadnienie wyroku SN z 9.11. 1995 r., III ARN 50/95 (OSNAPiUS 1996, nr 11, póz. 150). W tym kontekście jako wadliwie podjętą należy ocenić zaskarżoną decyzję ponieważ organ odwoławczy nie wykazał na czym opiera swoje stwierdzenie dotyczące usytuowania przedmiotowej bramy wjazdowej, stanowiącej fragment wcześniej wybudowanego ogrodzenia, a w szczególności dlaczego przyjmuje, że brama ta została usytuowana pomiędzy działkami stanowiącymi prywatną własność i nie jest usytuowana od strony drogi, ulicy, placu i innych miejsc publicznych, a jej wysokość nie przekracza 2.20 m, co stosownie do obowiązującego Prawa budowlanego, uzasadniałoby bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, jako że art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego z 7.07. 1994r. stanowi, że budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast z treści art. 30 ust. l pkt 2 w/w ustawy wynika, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych lub o wysokości powyżej 2.20 m. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał jednak dlaczego uznał, że przedmiotowa brama wjazdowa usytuowana jest pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi prywatną własność, nie wskazał przyczyn, dla których uznał za wadliwe ustalenia organu I instancji, przyjmującego że przedmiotowa brama znajduje się od strony ul. S. (w aktach sprawy znajduje się szkic do protokołu oględzin z 11.09. 2001r., z którego wynika, że przedmiotowa brama jest usytuowana od strony ulicy), a także dlaczego pominął stwierdzenia samych inwestorów, którzy w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazują, że przedmiotowa brama znajduje się przy drodze publicznej tj. ul. S. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do istotnej kwestii betonowo-asfaltowego wjazdu na działkę nr "3", na który to wjazd wskazuje w uzasadnieniu organ I instancji, i którego wykonanie stwierdzono w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 11.09. 2001 r. Pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów i okoliczności uzasadniających podjęta decyzję stanowi, stosownie do treści art. 107§ 3 k.p.a., przesłankę do uznania iż organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. W ocenie Sądu także ustalenia dokonane w niniejszej sprawie przez organ I instancji nie doprowadziły do wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej podjętej decyzji, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Z treści art. 77 § l k.p.a. wynika bowiem, że organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy natomiast całość zebranego materiału dowodowego, jego analiza i ocena powinny znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Najważniejszą sprawą, która nie została wyjaśniona w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji jest sprawa wjazdu na działkę nr "3". Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 11.09.2001r. wjazd o trwałej nawierzchni betonowo-asfaltowej został, wykonany od strony ulicy S. Organ I instancji w ogóle nie poczynił ustaleń dotyczących terminu kiedy wjazd ten został wykonany oraz na jakiej podstawie. Brak ustaleń czy wjazd był objęty decyzją z 8.10.1969r. o pozwoleniu na budowę ogrodzenia, czy też inną decyzją lub czy był wykonany nielegalnie. Niejasne są również ustalenia organu I instancji odnoszące się do lokalizacji przedmiotowej bramy wjazdowej, w tym sporu dotyczącego ustalenia granicy pomiędzy działką nr "3" obręb [...] i działkami nr "2" i "1" obręb [...], na których usytuowana jest przedmiotowa brama wjazdowa. Podsumowując należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania art. 7 art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § l pkt. l lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.o.p.s.a.