II SA/Kr 146/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 grudnia 2001r, Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania -uchyla zaskarżoną decyzję- Decyzją z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania H. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] 2001 r. Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania z pobytu stałego W. M. z budynku nr [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu W. M. z wyżej wymienionego budynku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, iż W. M. wprawdzie nie posiada uprawnień do przebywania w powyższym budynku i pomimo, że w nim nie zamieszkuje, to jednak opuszczeniu tego budynku nie towarzyszył zamiar i nie było ono dobrowolne. W odwołaniu o tej decyzji H. M. zarzuciła, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego, polegającym na dokonaniu błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podnosi, że organ I instancji pominął fakt, iż wobec W. M. orzeczona została eksmisja. Dodaje, że w przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone, ponieważ dłużnik, czyli W. M., dobrowolnie opuścił przedmiotowe mieszkanie. Podnosi nadto, że w powyższej sytuacji przy orzeczonym nakazie eksmisji, organ I instancji nie powinien badać zamiaru i dobrowolności opuszczenia lokalu przez W. M.. Wnosi o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wydanie decyzji o wymeldowaniu W. M. ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania odmiennie ocenił stan faktyczny, aniżeli organ I instancji - wydał decyzję orzekającą o wymeldowaniu W. M. z budynku nr [...] w [...]. Organ II instancji uznał, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wymeldowania W. M. z budynku nr [...] w [...]. Przesłankami tymi są: 1/ utrata uprawnienia do przebywania w lokalu, oraz 2/ opuszczenie dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W oparciu o zgromadzony i uzupełniony przez organ I instancji materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w wyżej wymienionym przepisie i dlatego też uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu W. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] w [...]. Dalej organ odwoławczy podnosi, że organ I instancji uzupełniając postępowanie dowodowe, przesłuchał strony niniejszego postępowania na rozprawie administracyjnej w dniu [...] 2001 roku i ustalił, że W. M. w dalszym ciągu nie zamieszkuje w budynku nr [...] w [...]. Obecnie przebywa w, [...], gdzie wynajmuje jeden pokój opłacany przez Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej. Następnie organ stwierdza, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż budynek nr [...] w [...] jest współwłasnością wnioskodawczyni H. M. i M. S., która przyłączyła się do wniosku o wymeldowanie W. M.. Wyżej wymieniony zamieszkiwał w powyższym budynku jako osoba bliska H. M. -jako mąż, do chwili orzeczenia rozwodu, tj. do dnia [...] 2000 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] został orzeczony rozwód między wyżej wymienionymi i jednocześnie wydany nakaz eksmisji W. M. z przedmiotowego mieszkania. Ponadto H. M. nie wyraziła zgody na dalsze zamieszkiwanie byłego męża w tym budynku, czego wyrazem było złożenie wniosku o jego wymeldowanie. W związku z powyższym, stwierdza organ, że W. M. nie posiada uprawnień do przebywania w budynku nr [...] w [...]. Tym samym została spełniona jedna z dwóch wymaganych przez ustawę przesłanek. Bezspornym jest również to, że W. M. obecnie nie zamieszkuje pod wymienionym adresem. Kwestią wymagającą głębszej analizy, zdaniem organu odwoławczego, jest zbadanie okoliczności towarzyszących opuszczeniu przez W. M. przedmiotowego budynku. Spór dotyczy faktu czy wyżej wymieniony opuścił miejsce pobytu stałego dobrowolnie czy też nastąpiło ono pod przymusem. Strony postępowania nie są w tej kwestii zgodne. Zdaniem skarżącej, W. M. dobrowolnie opuścił przedmiotowy budynek, zabierając ze sobą swoje rzeczy. Fakt ten był powodem złożenia przez wymienioną wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że stało się ono bezprzedmiotowe. Natomiast W. M. twierdzi, że nie opuścił miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny. Wejście do tego budynku zostało mu uniemożliwione przez byłą żonę, która wymieniła zamki w drzwiach wejściowych. Z zeznań wynika, że w mieszkaniu tym pozostały rzeczy należące do wymienionego. Na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, że W. M. dobrowolnie opuścił przedmiotowy budynek. Nie skorzystał on z przysługujących mu środków prawnych, które umożliwiłyby powrót do tego mieszkania. Co prawda z akt sprawy wynika, że W. M. powiadomił Policję o fakcie utrudniania dostępu do mieszkania przez byłą żonę, jednakże działania Policji nie doprowadziły do wprowadzenia go do budynku a innych prób zmierzających do powrotu do przedmiotowego budynku, wymieniony nie podejmował. Organ II instancji stwierdza, iż w powyższej sprawie nie istnieje zamiar po stronie skarżącego zamiar zamieszkiwania w tym budynku. Mianowicie, w stosunku do W. M. wydano nakaz eksmisji z przedmiotowego budynku (wyrok Sądu Okręgowego), a jednocześnie orzeczono rozwód pomiędzy stronami postępowania. Z powyższego wynika, że wymieniony nie posiada żadnych uprawnień do przebywania w tym budynku. Ponadto, W. M. do protokołu z dnia [...] 2001 r. oświadczył, że w zamian za poniesione nakłady na budowę przedmiotowego domu, oczekuje od żony lokalu porównywalnego z pokojem, jaki zajmował w budynku nr [...] w [...]. Oświadczenie to wskazuje, że wymieniony nie ma zamiaru powrócić do tego budynku. Należy zaznaczyć, że obecnie W. M. mieszka w lokalu w [...]. Dalej organ podnosi, że art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W. M. od ponad roku nie zamieszkuje w budynku nr [...] w [...], nie posiada do niego uprawnień a wniosek o jego wymeldowanie oznacza, że właściciele nie godzą się na jego ponowne zamieszkanie w nim. W związku z powyższym utrzymanie zameldowania pod adresem, pod który W. M. faktycznie nie przebywa jest fikcją meldunkową. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Wojewódzkiego wniósł W. M.. Skarżący podniósł, że nie ma innego miejsca zamieszkania, nie ma środków do życia, sypia u różnych znajomych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie opuścił dobrowolnie budynku nr [...] w [...], a został do tego zmuszony działaniem byłej żony, która wymieniła zamki w drzwiach. Potwierdzeniem tego faktu jest okoliczność, iż córka skarżącego L. D. w dniu [...] 2000 r. złożyła w Urzędzie Gminy [...] dokumenty skarżącego, które wedle twierdzeń jego byłej żony miał on zabrać wyprowadzając się dobrowolnie z domu. Skarżący kilkakrotnie zgłaszał na Policji o odmowie wpuszczenia go do domu, jednakże bezskutecznie. Powyższe okoliczności wskazują, iż wbrew ustaleniom organu II instancji nie zachodzi w sprawie przesłanka dobrowolnego opuszczenia domu przez skarżącego. Faktem jest, iż w wyroku rozwodowym została orzeczona w stosunku do skarżącego eksmisja z przedmiotowego domu, jednakże nie został ten wyrok wykonany zgodnie z prawem. Prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało na wniosek H. M. umorzone, lecz tylko z tego powodu, że zawiadomiła ona Komornika, iż W. M. dobrowolnie opuścił dom, co nie znalazło potwierdzenia w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Faktycznie H. M. sama, zmieniając zamki w drzwiach, wykonała eksmisję skarżącego, co było działaniem bezprawnym. Z powyższych względów decyzja organu II instancji musiała ulec uchyleniu, celem ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ winna swobodna, lecz nie dowolna i nie mająca pokrycia w materiale dowodowym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji