II SA/Kr 1461/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-13
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i dochody wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują stałe dochody i dysponują majątkiem, co nie uzasadnia całkowitego zwolnienia. Jednocześnie, z uwagi na nieznaczny dochód i potencjalny wydatek związany z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, sąd postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając, że może to narazić go na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący wraz z żoną utrzymywali się z emerytur, a ich miesięczny dochód wynosił 1.900 zł. Skarżący dysponował domem o powierzchni 100 m2. Do wniosku dołączono dokumenty dotyczące dochodów, wydatków na media i ogrzewanie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek skarżącego W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 12 września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek skarżącego W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącego W. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. N., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 3 grudnia 2013 r., w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2013 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – Z. N.. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1.900 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1.000 zł i świadczenie emerytalne żony w wysokości 900 zł.
W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 100 m2. Nie posiada on przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro.
Do pisma z dnia 3 grudnia 2013 r. skarżący dołączył oświadczenie syna K. N., o partycypowaniu w kosztach utrzymania domu w 50 %, zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodzie skarżącego i jego żony, kserokopia faktury za wodę za okres od maja do sierpnia 2013 r. na kwotę 213,15 zł, odcinki wpłata za energie elektryczną- 201,90 zł, faktura VAT na zakup węgla na kwotę 1.260 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku w zakresie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Orzekający nie przychylił się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż zarówno skarżący jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują stałe dochody. Skarżący dysponuje majątkiem. Nie jest pozbawiony środków do życia, czy bezrobotnym. Mając jednak na uwadze, iż uzyskiwany dochód nie jest wysoki a ustanowienie pełnomocnika z wyboru może okazać się wydatkiem przewyższającym możliwości finansowe skarżącego, narażając go na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, ustanowiono pełnomocnika z urzędu celem reprezentowania go przed sądem.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło