II SA/Kr 1461/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącego, obejmująca stały dochód, partycypację syna w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego oraz brak udokumentowania własności domu, uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał jedynie przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata. Brak było podstaw do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący posiada stały dochód, a jego syn partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego. Ponadto, skarżący nie udokumentował, że dom, w którym zamieszkuje, nie jest jego własnością. Koszt wpisu sądowego (100 zł) nie stanowił nadmiernego obciążenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, skarżący przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków na media i leki, a także oświadczenie syna o partycypowaniu w kosztach utrzymania. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ale ustanowił adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, podnosząc błędne ustalenia faktyczne i trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, ale ustanowił dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 września 2013 r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawień do świadczenia pieniężnego postanawia: 1. Oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. Ustanowić dla skarżącego adwokata. Uzasadnienie: W.N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. Skarga zawierała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z przedłożonego formularza PPF wynika, że skarżący posiada dom o pow. 100 m², we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, dochód miesięczny skarżącego z tytułu emerytury wynosi [...] zł. miesięcznie, a jego małżonki [...] zł. miesięcznie. Podał skarżący, że z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania, w tym opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki za żywność i leki; przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące skarżącego i jego żony; przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2012; przedłożenie zaświadczenia o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego lub osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, a jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał oświadczenie syna – K.N. o partycypowaniu w częściach równych w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego, z którego wynika, że zamieszkuje on w [...] ; zaświadczenie o dochodzie, z którego wynika iż dochód żony skarżącego za rok 2012 r. wyniósł [...] zł; zaświadczenie o dochodzie skarżącego za rok 2012 z którego wynika, że wyniósł on [...] zł; fakturę VAT z dnia 14 sierpnia 2013 r. za opłatę za wodę na kwotę 213,15 zł, w tym zaległość 131,76 zł; fakturę VAT z dnia 2 grudnia 2013 r. z tytułu zakupu opału wystawioną na kwotę 1.260 zł. Nadto skarżący przedłożył odcinki opłaty za prąd od miesiąca września do stycznia 2014 r. oraz opłaty za odbiór odpadów od lipca do grudnia 2013 r. wystawione na K.N. syna skarżącego. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podał, że wraz z żoną są osobami w podeszłym wieku, on sam posiada znaczny stopień niepełnosprawności, dlatego nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy dorywczej, a znaczną część dochodu (ok. 300 zł miesięcznie) przeznaczają na leki. Podniósł, że podstawę postanowienia stanowią błędne ustalenia faktyczne, ponieważ kwota 1.260 zł stanowi koszt 1 tony węgla, zaś w ciągu sezonu grzewczego zużywa się ok. 4 ton węgla, tj. 5.040 zł. Nadto dom w którym zamieszkuje skarżący nie jest jego własnością, a własnością jego syna. Twierdzenia swoje poparł kserokopią faktury VAT wystawioną na kwotę 282,48 zł za zakup leków w miesiącu styczniu 2014 r., kserokopią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego, kserokopią wypisu z orzeczenia lekarza rzeczoznawcy o trwałej niezdolności do pracy małżonki skarżącego oraz oświadczenie K.N. o ponoszeniu kosztów opału wyłącznie przez W.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie ppsa) skutkiem wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy kwestionowanego postanowienia lub zarządzenia referendarza, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uszczerbek, o jakim mowa w cytowanym przepisie nie jest tożsamy z jakimkolwiek uszczupleniem posiadanych zasobów. Uszczuplenie to ma stanowić zagrożenie dla utrzymania, a więc powodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Co do zasady do korzystania z tej formy pomocy państwa winny być uprawnione osoby ubogie, które – nawet przy racjonalnym gospodarowaniu – nie są w stanie podołać wydatkom związanym z kosztami postępowania. Wykazanie zaś, że taka właśnie sytuacja zachodzi, należy do osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy. W ocenie sądu skarżący wykazał, iż jego sytuacja finansowa uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienie adwokata. Ocena powyższa sformułowana została w oparciu o dane zawarte w oświadczeniach skarżącego i w aktach sprawy. Jak podano na wstępie skarżący posiadają stały dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie, na leczenie przeznaczana jest kwota 300 zł miesięcznie, a w kosztach utrzymania gospodarstwa partycypuje syn skarżącego. Faktem jest, że skarżący podaje, że dom nie jest jego własnością, jednak twierdzenia tego nie poparł stosownymi dokumentami, a nadto z akt sprawy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje również syn skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe, a to: comiesięczny, stały dochód wnioskodawcy, brak szczególnych zobowiązań obciążających budżet domowy jak np. spłata kredytów jak również wysokość wpisu sądowego (100 zł) nie zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od kosztów sądowych. Co się zaś tyczy wniosku o ustanowienie adwokata, to wobec kosztów jakie należałoby ponieść w celu ustanowienia pełnomocnika z wyboru - w odniesieniu do dochodów, jakie otrzymuje skarżący i wykazanych – ustanowienie dla strony adwokata jest zasadne. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 246§1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło