II SA/Kr 1461/15
PostanowienieWSA w Krakowie2017-03-21
Skład orzekający: Agnieszka Góra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu ze skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi z urzędu, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do postępowania przed sądem pierwszej instancji, które zakończyło się przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Natomiast do kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej zastosowano przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia. Wysokość przyznanych kosztów uwzględniała stawki określone w tych rozporządzeniach oraz podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek adwokata P. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. S. na decyzję WINB. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy i ustanowiono adwokata z urzędu. Adwokat P. W. złożył wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, oświadczając, że nie zostały one pokryte. Następnie sporządził skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA. Sąd rozstrzygnął o wysokości przyznanych kosztów, uwzględniając różne przepisy w zależności od etapu postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano na rzecz adwokata P. W. kwotę 590,40 zł (w tym 110,40 zł podatku VAT) tytułem wynagrodzenia kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 września 2015r. znak. [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości p o s t a n a w i a przyznać na rzecz adwokata P. W. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej , [...] ul. [...] , od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 590,40 zł ( słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych, czterdzieści groszy ) w tym 110,40 zł ( słownie: sto dziesięć złotych, czterdzieści groszy ) podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2015r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję [...] WINB z dnia 21 września 2015r. wydaną w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości.
Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] , Dziekan ORA zawiadomił w dniu 30 grudnia 2015r., iż na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat P. W. wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...] , ul. [...].
Podczas rozprawy sądowej odbywającej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 17 lutego 2016r. adwokat z urzędu, działając przez swego substytuta złożył wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego skarżącemu w sprawie jego skargi na decyzję [...] WINB, równocześnie oświadczając, iż koszty zastępstwa nie zostały pokryte w całości ani w części. Następnie w dniu 22 marca 2016r. pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 lutego 2016r. , która ostatecznie została oddalona wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2016r.
Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyznaczony adwokat, radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Od dnia 2 listopada 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Zgodnie z brzmieniem § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
A zatem co do kosztów za postępowanie przed sądem I instancji należy zastosować przepisy obecnie obowiązujące ponieważ postępowanie to zakończyło się przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia. Natomiast w sprawie kosztów za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej należy zastosować przepisy uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), bowiem skarga kasacyjna inicjująca postępowanie przed Sądem II instancji została wniesiona przed dniem 2 listopada 2016 roku tj. dniem wejścia w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia a postępowanie to zakończyło się dopiero 6 grudnia 2016r.
Stosownie do § 21 rozporządzenia MS z dnia 3.10.2016r. aktualnie opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi I instancji wynoszą w tzw. innej sprawie 240 zł. Opłatę tę podwyższa się – stosownie do § 4 ust. 3 o kwotę podatku od towarów i usług. Taką zatem kwotę przyznano pełnomocnikowi z urzędu za jego udział w postępowaniu przed sądem I instancji.
Natomiast od dnia 1 stycznia 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej: rozporządzenie).
Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1c – opłaty maksymalne przed sądami administracyjnymi wynoszą w I instancji w tzw.innej sprawie 480 zł , zaś wg. art. 21 ust. 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 240 zł.
W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę stopień zawiłości przedmiotowej sprawy i jej charakter orzekający uznał, że wynagrodzenie w wysokości 240 zł (1/2 z 480 zł stosownie do § 4 pkt. 1 ) jest adekwatne do nakładu pracy pełnomocnika.
W myśl natomiast § 4 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1 , sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach tj. 23 %.
W związku z powyższym, na zasadzie art. 250, art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), § 3, 4 , 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2015 poz.1801 ), § 21 rozporządzenia MS z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez SP kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54 poz. 535 z późniejszymi zmianami ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło