II SA/Kr 1462/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala Organ I instancji - Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., decyzją z dnia [...].01.2003 r. NR [...] orzekł na podstawie art. 4 ust. l, art. 10 ust. l pkt. 2, art. 32 ust. 2, art. 34 ust. 4a i art. 43 Ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o Pomocy Społecznej o przyznaniu A. S. zasiłku celowego w wysokości 200 zł na częściowe pokrycie opłat za media zakup żywności oraz bilety autobusowe. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego złożony przez A. S. w dniu [...] stycznia 2003 r. organ oparł się na danych wynikających z wywiadu środowiskowego oraz dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania. Od powyższej decyzji odwołał się A. S., podnosząc, że przyznane świadczenie jest za niskie biorąc pod uwagę jego niezbędne wydatki i okoliczność, iż jest człowiekiem schorowanym bez środków do życia. Odwołujący wniósł o przyznanie mu wyższego świadczenia pieniężnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12.05.2003 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podało, że odwołujący A. S. spełnia wymogi przewidziane dla uzyskania pomocy przewidzianej w art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. 98.64.414 z późn. zm.). Regulacja dotycząca świadczeń z pomocy społecznej nie określa wysokości, w jakiej winien być przyznany zasiłek celowy. Kryteriami ustalenia wysokości w/w zasiłku są z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy, w oparciu o zgromadzoną w toku postępowania dokumentację, w szczególności mając na uwadze trudną sytuację życiową A. S. - jego długotrwałą chorobę, brak własnego źródła dochodu, przy równoczesnym braku ofert pracy. Kryterium dochodowe ustalono w oparciu o art. 4 ust. l w/w ustawy o pomocy społecznej; z którego wynika, że dla osoby gospodarującej samotnie wynosi ono 461 zł. Z uwagi na fakt, że przepisy dotyczące świadczeń z pomocy społecznej nie określają wysokości, w jakiej winien być przyznany zasiłek celowy, organ przyznaje tę formę pomocy w wysokości uwzględniającej całość okoliczności sprawy, stosując się do wymogu wynikającego z art. 2 ust. 3 w/w ustawy, w myśl którego "rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy". Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy argumentuje, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest zobligowany do przyznawania zasiłków celowych w dokładnie określonej wysokości, ani też w wysokości odpowiadającej całkowitemu kosztowi celu, na który pomoc jest przyznawana. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie był zobowiązany przyznać odwołującemu zasiłek celowy w ściśle określonej wysokości, np. odpowiadającej rzeczywistemu kosztowi zakupu żywności, opłat za media i biletów. Przyznany bowiem zasiłek stanowi dofinansowanie tych zakupów i opłat. Nadto organ odwołujący wskazał, że udzielana pomoc pieniężna jest odpowiednio miarkowana, biorąc pod uwagę ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej i stale wzrastającą liczbę potrzebujących. Organ II instancji podniósł, iż jego uprawnienia jako organu odwoławczego są ograniczone, bowiem przedmiotowa sprawa należy do sfery uznania administracyjnego i rozstrzygnięcia co do rodzaju, formy i zakresu pomocy należą do kompetencji OPS. Organ odwoławczy wskazał, iż A. S. ma możliwość zwrócenia się z kolejnym wnioskiem do OPS o przyznanie pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, także w formie zasiłku okresowego. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi A. S. z daty [...].06.2003 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12.05.2003 r.. Skarżący zarzucił niewłaściwą wykładnię art. 2 w zw. z art. 32 ustawy o pomocy społecznej, oraz naruszenie art. 107 § l i § 3 kpa. Przyznane świadczenie jest za niskie biorąc pod uwagę kryteria jakimi organ powinien się kierować ustalając wysokość świadczenia a także, że decyzja organu I instancji nie została należycie uzasadniona. Skarżący podniósł, iż jego zdaniem przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zostały błędnie zinterpretowane, gdyż swobodne uznanie organu administracji nie może oznaczać arbitralności przy wydawaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - art. 3 § l i art. 134 § l ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie ppsa). W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga A. S. w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak również decyzja wydana przez organ I instancji nie naruszają prawa. W świetle treści art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. 98.64.414 z późn. zm.) nie budzi wątpliwości, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Oznacza to, że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Organ bowiem może, lecz nie musi, przyznawać świadczenia. Uznaniem administracyjnym objęta jest także ocena przez organ warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzja co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej oceniając z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś własne możliwości finansowe uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu w styczniu 2003 r. pomocy jedynie w kwocie 200 zł, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Decyzję o przyznaniu pomocy w takiej a nie innej wysokości organy uzasadniły w sposób przekonujący, powołując się z jednej strony na ograniczony zasób środków finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, pozostających do rozdysponowania i stale wzrastającą liczbę osób kwalifikujących się, tak jak skarżący, do udzielenia pomocy z drugiej zaś strony spełnieniem przez skarżącego kryteriów uzasadniających starania o przyznanie pomocy. Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Jak zasadnie podkreślił organ II instancji, zakłada to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek ponoszenia pełnych kosztów utrzymania tych osób i rodzin wraz z realizacją ciążących na nich obciążeń finansowych. Skarżący we wniosku o przyznanie pomocy z dnia [...] stycznia 2003 r. wnosił o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, biletów autobusowych, środków na uregulowanie kosztów mieszkaniowych. Przepis art. 32 ust. 2-5 ustawy o pomocy społecznej wymienia cele, na jakie może być przyznany zasiłek celowy. Wyliczenie to ma wprawdzie charakter przykładowy, ale jego treść wskazuje, że ta forma pomocy społecznej (co zresztą wynika z samej nazwy "zasiłek celowy") nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu błędnej interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę prawną przedmiotowej decyzji oraz braków w jej uzasadnieniu Sąd uznał, że zarzut ten nie jest zasadny. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżący znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy, jest osobą pozostającą pod stała kontrolą lekarską, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia jej pomocy społecznej w formie pieniężnej. Należy jednak podkreślić, iż wartość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Organ, przyznając A. S. pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł, nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Za chybiony więc należy uznać zarzut skargi dotyczący niewłaściwej wykładni art. 2 w zw. z art. 32 ustawy o pomocy społecznej . Nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § l i § 3 kpa. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w powyższym przepisie. Zawiera wszystkie niezbędne składniki, o których mowa w § l przepisu, a uzasadnienie wskazuje na fakty, na których organ się oparł, ustosunkowuje się do stanowiska skarżącego, zawiera także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast odmienną kwestią jest to, że przyznana wysokość zasiłku skarżącego nie satysfakcjonuje. Okoliczność ta jednak nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem skarga musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.