II SA/Kr 1462/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Iwona Niżnik - Dobosz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T. W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2012r. znak: [...] Prezydent Miasta T. zobowiązał T. W. do wykonania obowiązku usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie działek nr [...] oraz [...] obręb [...] w T. w terminie i na zasadach określonych powołanej decyzji. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 6 września 2012r. Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2018r. znak: [...] orzekł o nałożeniu na T. W. grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł w związku z uchylaniem się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 1 grudnia 2016r. nr [...], oraz nałożeniu opłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł. Zażalenie na to postanowienie wniósł T. W.. Wskazał, iż nałożone na niego zobowiązanie odnośnie usunięcia takich odpadów jak gruz budowlany, zużyte opony, gruz ceglany i inne zostało wykonane, a na przekazanie tych odpadów posiada stosowne dokumenty. Niewielką część stali i żelaza pozostawił do wykorzystania w prowadzonym gospodarstwie. Jest ona złożona i zabezpieczoną przed działaniem czynników atmosferycznych, z przeznaczeniem na wykorzystanie przy budowie domu (pozwolenie na budowę decyzja nr [...]). Część drewna jest zabezpieczona i przeznaczona do wykorzystania na opał i przy budowie. Gruz w ilości 15 ton jest przeznaczony na skruszenie i wykorzystanie do utwardzenia posesji. Odnośnie przyczepy ciągnikowej to jest ona w trakcie remontu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 września 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, po uprzednim doręczeniu upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku, wierzyciel w dniu 1 grudnia 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] Stosownie do treści art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W ocenie Kolegium, dokonanej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, T. W. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. W decyzji nałożono bowiem obowiązek usunięcia z należącej do niego posesji wszystkich wskazanych w decyzji z dnia 14 sierpnia 2012 r. znak: [...] odpadów. Co prawda decyzja pozwalała na pozostawienie niewielkiej ilości odpadów do wykorzystania na potrzeby własne, wskazując precyzyjnie sposób ich składowania i zabezpieczenia, jednakże nawet z wyjaśnień strony wynika, iż ilości odpadów nadal zalegających na działkach nr [...] oraz [...] obręb [...] w T., nie mogą zostać uznane za przeznaczone do wykorzystania na potrzeby własne. Przykładowo strona wskazuje, iż składowana stal i drewno oraz gruz będą wykorzystywane na budowę domu na którą posiada pozwolenie (decyzja nr [...] ).W zażaleniu nie wykazano jednak, że odpady te są składowane w sposób określony w pkt.lV.1. decyzji z dnia 14 sierpnia 2012 r. Co więcej, zgodnie z art. 37 ustawy prawo budowlane decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Stwierdzić zatem należy, iż decyzja z 2005 r. o pozwoleniu na budowę wygasła, w związku z czym gromadzenie na posesji znacznych ilości materiałów budowlanych oraz gruzu nie znajduje uzasadnienia i nie może być uznane jako przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby. Skoro zatem Strona nie wykonała w terminie egzekwowanego obowiązku o charakterze niepieniężnym w postaci usunięcia wszystkich zgromadzonych odpadów, to w takiej sytuacji nałożenie grzywny w celu przymuszenia uznać należy za zasadne. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. W., zarzucając mu rażącą obrazę przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. - w wyniku uchybienia zasadzie praworządności i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli czyli skarżącego. Zdaniem skarżącego wymienione w tym przepisie interesy (interes społeczny i słuszny interes obywateli) są równorzędne, co oznacza, że w toku postępowania administracyjnego organ, który je prowadzi, nie może kierować się jakąś hierarchią tych interesów, co więcej powinien dążyć do ich harmonizacji. Zdarza się jednak, że organ administracyjny przyjmuje nadrzędność interesu społecznego nad interesem indywidualnym, jednakże w takim przypadku powinien udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli, jak również negatywne rozstrzygnięcie dla strony musi zostać w sposób bezsporny udowodnione. Zarzucono również naruszenie art 8 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w wyniku nie uwzględnienia jego interesu jako strony biorącej udział w postępowaniu. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, iż skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku oraz że decyzja nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę wygasła, co w ocenie wydającego postanowienie organu jest decydującym o tym, że zgromadzone na posesji materiały budowlane nie mogą być uznane jako przeznaczone do wykorzystania przy budowie i winny tym samym być z mojej posesji usunięte. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta T., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, za wyjątkiem spraw wymienionych w art. 57a p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej kategorii wymienionej w tym przepisie. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem tego unormowania jest dążenie do dobrowolnego wykonania już istniejącego obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania. Omawiana instytucja stanowi w istocie kontynuację wyrażonego w postępowaniu typu administracyjnego założenia, że nakłonienie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku spowoduje realizację obowiązku przy możliwie najmniejszych uciążliwościach dla zobowiązanego. Upomnienie nie przypomina o obowiązku, ale powinności jego wykonania. Upomnienie zobowiązanego przez wierzyciela nie jest czynnością dokonywaną w postępowaniu egzekucyjnym. Ze stwierdzenia zawartego w art. 15 u.p.e.a., iż pisemne upomnienie wierzyciela skierowane do zobowiązanego zawiera wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wynika wprost, że upomnienie jest czynnością wierzyciela poprzedzająca wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędne jest prawidłowe doręczenie upomnienia. Tymczasem w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi dokumentu takiego brak. Jedynie na str. 2 tytułu wykonawczego w pkt. C ppkt. 6 "data doręczenia upomnienia" widnieje adnotacja :"1. 22-07-2016 nie podjęto w terminie 2. 21-11-2016" Nie jest to jednak wystarczające do stwierdzenia, że upomnienia zostało skarżącemu przed wszczęciem egzekucji rzeczywiście doręczone (nawet gdyby nastąpiło to w trybie doręczenia zastępczego) i w jakiej dacie. Od ustalenia, czy doręczenie upomnienia rzeczywiście miało miejsce i z jaką datą to nastąpiło uzależniona jest ocena, czy egzekucja została wszczęta prawidłowo a co za tym idzie, czy prawidłowo zostały wydane dalsze akty w postępowaniu egzekucyjnym, w tym również zaskarżone postanowienie. Okoliczność tą może samodzielnie wyjaśnić organ II Instancji, dlatego nie było potrzeby uchylania postanowienia organu I instancji. Formułowanie dalszych ocen co do zaskarżonego postanowienia jest na tym etapie w związku z powyższym przedwczesne, marginalnie jedynie można zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 14 sierpnia 2012r. co do której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, jest decyzją ostateczną i na etapie postępowania egzekucyjnego nie może być już kwestionowany zakres obowiązków nałożonych nią na zobowiązanego (skarżącego). Wobec powyższego zaskarżone postanowienie zostało uchylone na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.