II SA/Kr 1466/01
WyrokWSA w Krakowie2005-09-12
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu uchybienia ustawowego terminu do złożenia wniosku o świadczenie pieniężne jest zasadne w świetle późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu stanowiącego podstawę tego terminu z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02) o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej z Konstytucją RP, daje podstawę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania uprawnień skarżącej, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
H. R. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu (31 grudnia 1999 r.). Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, H. R. wniosła skargę do sądu, twierdząc, że złożyła wniosek wcześniej, a po terminie jedynie uzupełniała dokumenty, oraz powołując się na swój wiek i stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie AWSA : Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2005 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz H. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r. Nr[...] wydaną na podstawie art. 105§1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm . ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego , który po dniu 31 XII 1999r. złożyła H. R. w Urzędzie. Powołano się na treść art. 4 ust. 5 wspomnianej ustawy z 1996r i stwierdzono , że termin do składania wniosków upłynął 31 XII 1999r . Termin ten jest terminem ustawowym i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany . Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a w konsekwencji bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego . Z tych względów umorzono postępowanie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. R. podnosi, że wniosek złożyła do Urzędu kilka lat wcześniej . W czasie okupacji pracowała w Fabryce Amunicji w Ś. Przesyłała też wcześniej dokumenty . Twierdzenie , że po dniu 31 XII 1999r. dopiero złożyła wniosek jest nieuprawnione , gdyż w tym terminie jedynie składała dodatkowe dokumenty . Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z [...] 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną . Podstawą prawną decyzji był art. 127§3, 138§1 pkt l i 105§1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zm.). Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. R. wnosi o uchylenie , jak twierdzi bardzo niesprawiedliwej decyzji. W 1991 r na podstawie posiadanych dowodów została przyjęta do Stowarzyszenia Ofiar Wojny ZG w B. W wyniku weryfikacji potwierdzono jej uprawnienia członkowskie. Tenże dokument wysłała do Urzędu d/s Kombatantów w W. Zdziwiona jest więc tym, że Urząd stwierdził, iż wniosku nie złożyła w terminie. Gdyby nawet przyjąć , że tak było w istocie , to uważa to za uchybienie formalne, którego Urząd nie powinien uwzględniać, zważywszy jej wiek , stan zdrowia , samotność , trudności w poruszaniu się .
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje .
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 VIII 2001 r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Skargi wniesione przed 1 I 2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r. sygn. akt P 24/02; Dz.U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm .) z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień skarżącej.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt l " b" -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97§1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm .) Do spraw , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 V 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 75 poz. 364 ze zm .) oraz art. 97 §2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.. Nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło