II SA/Kr 1466/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, podczas gdy jego wątpliwości dotyczyły kwestii materialnoprawnych i kompetencyjnych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał, że zaszły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wątpliwości organu odwoławczego dotyczyły kwestii materialnoprawnych (kompetencji do stosowania przepisów techniczno-budowlanych) oraz formalnych (upoważnienia organu pierwszej instancji), a nie naruszeń przepisów postępowania, które uniemożliwiałyby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, sąd uwzględnił sprzeciw od decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym miejsca gromadzenia odpadów komunalnych. Organ pierwszej instancji nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie pojemników na odpady z nieruchomości Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH), powołując się na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od budynków i granic działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie miał kompetencji do stosowania przepisów techniczno-budowlanych i że budynek Wspólnoty powstał przed wejściem w życie rozporządzenia. AGH wniosła sprzeciw do WSA, kwestionując uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie i zasądził od SKO na rzecz Akademii Górniczo-Hutniczej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Akademii Górniczo - Hutniczej im. S. S. w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 września 2025 r. nr SKO.OŚ/4170/98/2023 w przedmiocie nakazu utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym miejsca gromadzenia odpadów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Akademii Górniczo - Hutniczej im. S. S. w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ zwrócić Akademii Górniczo - Hutniczej im. S. S. w K. nadpłacony wpis w kwocie 100 (sto) złotych
Zarząd Spółki Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o. w K. decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r. znak: FS.4511.2.1.2022, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] — jako najemcy 1 sztuki pojemnika do zbierania odpadów komunalnych zmieszanych o pojemności 1100 litrów, 1 sztuki pojemnika do zbierania odpadów z papieru i tektury o pojemności 1100 litrów, 1 sztuki pojemnika na odpady biodegradowalne o pojemności 120 litrów, 1 sztuki pojemnika na odpady szklane o pojemności 240 litrów, wszystkich zlokalizowanych na niezabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] K. - K., położonej w K. przy ul. [...] wykonanie obowiązku utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsca gromadzenia odpadów komunalnych powstających na nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. poprzez usunięcie wszystkich wyżej wykazanych pojemników do zbierania odpadów komunalnych z miejsca ich usytuowania na nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] K. — K..
Organ I instancji, po przeprowadzeniu analizy interesów prawnych związanych z przedmiotem tego postępowania, jako strony zakwalifikował:
1/ właściciela nieruchomości - działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] K.-K. — Akademię Górniczo-Hutniczą im S. S. w K.
2/ użytkownika pojemników do zbierania odpadów komunalnych zlokalizowanych na wyżej opisanej nieruchomości - Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...], zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] K.
3/ użytkownika pojemników do zbierania odpadów komunalnych zlokalizowanych na wyżej opisanej nieruchomości - Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...], zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] K. oraz
4/ właściciela nieruchomości bezpośrednio graniczącej z działką ewidencyjną nr [...] obręb [...] K.-K., tj. nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obręb [...] K. - K. - Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" przy ul. [...] w K..
Organ I instancji zwrócił również uwagę, że w toku postępowania Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w K. zwróciła się o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed Sądem Rejonowym dla K. — K. w K. postępowania o ustanowienie służebności gruntowej i posadowienia altany śmietnikowej na nieruchomości — działce ewidencyjnej nr [...] w sprawie do sygn. akt tegoż Sądu - I NS 654/21/K. Jednakże postanowieniem z dnia 27 września 2022 r. Organ I instancji oddalił przedmiotowy wniosek o zawieszenie postępowania jako bezzasadny, bowiem przysługiwanie Wspólnocie Mieszkaniowej tytułu prawnego do posiadania przedmiotowej nieruchomości nie podlegało ocenie prawnej w tym postępowaniu administracyjnym i było irrelewantne prawnie dla jego wyniku. Wskazano następnie na przeprowadzone w trakcie postępowania oględziny na przedmiotowej nieruchomości, z których sporządzono protokół wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną. Zaznaczono również, że podejmowane były czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie przebiegu granic geodezyjnych pomiędzy nieruchomościami, na podstawie dokumentacji uzyskanej z Wydziału Geodezji UMK. Jak wskazuje organ, podczas oględzin nieruchomości dokonano pomiarów metodą elektroniczną i ustalono w tym zakresie odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od okien i drzwi budynku przy [...] - 4.29 m., odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od okien i drzwi budynku przy ulicy [...] 21.036 m, odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od okien i drzwi budynku przy ulicy [...] - 4.437 m, od elewacji budynku 3.488 m, odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od granicy nieruchomości [...] - pojemniki stoją przy ogrodzeniu, odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od granicy nieruchomości [...]-4.290 m, odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od granicy nieruchomości [...] 24-21.036 m, pojemniki ustawione są w rzędzie, na linii o łącznej długości 7.245 m, odległość między budynkami (ich najbliższymi krawędziami narożnymi) przy ul. [...] a ul. [...] wynosi 8.744 m. Miejsca gromadzenia odpadów komunalnych nie stykają się z podobnymi miejscami znajdującymi się na sąsiednich nieruchomościach.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek utrzymanie czystości i porządku na ich nieruchomości poprzez wyposażenie tych nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3 tej ustawy, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Gmina Miejska K. nie przejęła powyższych obowiązków od właścicieli nieruchomości położonych na jej terenie. Wobec powyższego, wszystkie obowiązki, o których mowa w dyspozycji cytowanego przepisu ustawy, obciążają właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Miejskiej K., a w tym obowiązek utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc, które wykorzystują oni do czasowego (tj. do momentu odbioru tych odpadów przez uprawniony podmiot) gromadzenia odpadów, powstających na ich nieruchomościach. Nadto, zgodnie z ust. 6 wyżej przywołanego przepisu ustawy, nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Rada Miasta Krakowa, na mocy § 1 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 uchwały Nr LXXXIII/2358/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2022 r. póz. 3261) przekazała przedmiotowe kompetencje ustawowe Prezydenta Miasta Krakowa - Zarządowi Spółki [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , który jako organ administracyjny pierwszej instancji, był właściwym rzeczowo i miejscowo do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie administracyjnej. Ust. 7 art. 5 ustawy przewiduje, iż w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa m.in. w ust. 1 tego przepisu ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie takiego obowiązku, a zgodnie z ust. 9 tego przepisu ustawy wykonywanie decyzji, o której mowa w ust. 7, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotem niniejszego postępowaniu administracyjnego, wszczętego na wniosek strony - Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. S. w K. było dokonanie oceny przez organ administracyjny wykonania przez Stronę postępowania - a to Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...] (z siedzibą w K.) obowiązku (przewidzianego w cytowanym wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów komunalnych, powstających na terenie obydwu wyżej wskazanych Wspólnot Mieszkaniowych. Miejsce to natomiast zlokalizowane zostało na terenie sąsiadującej z ich nieruchomościami (tj. działkami ewidencyjnymi [...] i [...] - obydwie obr. [...] K.-K.) nieruchomości stanowiącej własność Strony - Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. S. w K. , a to działki ewidencyjnej [...], która to nieruchomość bezpośrednio sąsiaduje z nieruchomością stanowiącą własność strony - Wspólnoty Mieszkaniowej "K. R." przy ul. [...] w K., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], obr. [...] K. - K.. Poza kognicją organu administracyjnego w niniejszej sprawie leżało rozstrzyganie ewentualnych sporów cywilnoprawnych pomiędzy Stronami postępowania o prawo do korzystania z nieruchomości - działki ewidencyjnej [...] w zakresie usytuowania na niej pojemników do zbierania odpadów komunalnych, co - jako sprawa cywilna w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego - leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej irrelewantnym prawnie było zatem przysługiwanie Stronie postępowania - Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] tytułu prawnego do posiadania przedmiotowej nieruchomości Strony Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. S. w K., wobec czego organ nie czynił ustaleń w tym zakresie, jako zbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Znaczenie prawne miała natomiast okoliczność faktyczna rzeczywistego wykorzystywania tej nieruchomości przez w.w. Wspólnotę Mieszkaniową do zlokalizowania na niej pojemników do zbierania odpadów komunalnych powstających na terenie jej własnej nieruchomości, do posiadania których to pojemników przysługuje jej tytuł prawny w postaci obligacyjnego prawa najmu, wobec czego ponosi ona odpowiedzialność prawną za zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa sposób korzystania z tych pojemników. Do oceny przedmiotowej okoliczności sprawy znaleźć musiały zastosowanie przepisy § 22 i § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Po dokonaniu oględzin nieruchomości działki ewidencyjnej [...] obręb [...] K.-K., organ stwierdził naruszenie przepisów prawa przez Stronę Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...] Naruszenie to dotyczyło, po pierwsze, dyspozycji § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez nie zachowanie minimalnej odległości 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Po drugie, aktualna lokalizacja spornych pojemników na odpady narusza również dyspozycję § 23 ust. 1 pkt 2 w.w rozporządzenia, a to wobec nie zachowania minimalnej odległości 3 m. od granicy działki budowlanej, stanowiących (budynek i nieruchomość, na której jest zlokalizowany) własność strony Wspólnoty Mieszkaniowej "K. R." przy ul. [...] w K. (działka ewidencyjna nr [...], obr. [...] K. - K.). Jak to bowiem wykazały to pomiary dokonane w trakcie oględzin nieruchomości: 1/ odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych od okien i drzwi budynku przy ulicy [...] wynosi 4.437 m, natomiast od elewacji budynku 3.488 m, 2/ odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych od granicy nieruchomości [...] - pojemniki stoją przy samym ogrodzeniu, które usytuowane jest wzdłuż granicy nieruchomości - działki ewidencyjnej nr [...], obr. [...] K. - K.. Odległość ta wynosić może zatem jedynie od kilku do kilkunastu centymetrów, w zależności od aktualnego ustawienia pojemników, np. po ich opróżnieniu; 3/ odległość miejsc gromadzenia odpadów komunalnych na przedmiocie oględzin od okien i drzwi budynku przy ulicy [...] wynosi 4.29 m, co także narusza dyspozycję § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K., zarzucając naruszenie:
1/ art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji winno zależeć od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd (w sprawie bezpośrednio związanej z przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego);
2// art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a.– poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do analizy sprawy i uznanie, iż należy nakazać usunięcie wszystkich pojemników na odpady, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wprost wskazuje na brak fizycznej możliwości składowania odpadów przez odwołującego zgodnie z wymogami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2012 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
3/ § 2 ust. 1 w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji na podstawie § 23 rozporządzenia, w sytuacji w której rozporządzenie znajduje zastosowanie dla budynków powstałych po jego wejściu w życie, tj. 16 grudnia 2002 roku, zaś budynek należący do odwołującego powstał w latach 50 tych XX wieku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 12 września 2025 r. nr SKO.OS/4170/98/2023 podając jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U.2025.733), dalej: "u.c.p.g." oraz art. 21 § 1 pkt 1 i art. 233 § 2 o.p., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że z jednej strony, że brak jest podstawy prawnej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do określenia odwołującej konkretnego, właściwego miejsca składowania odpadów - które to stanowisko Kolegium oczywiście w pełni podzieliło i potwierdza, jednak przy jednoczesnym przyjęciu kompetencji tegoż organu do oceny, czy spełnione zostały wymogi z przepisów techniczno - budowlanych, tj. z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kolegium stwierdziło, iż ma rację odwołująca, że przepisy rozporządzenia nie mogą być stosowane wprost do obiektów budowlanych powstałych przed wejściem w życie tegoż rozporządzenia. Stąd też zdaniem Kolegium, jeśli organ I instancji powołuje się nawet na te przepisy, to należy mieć na uwadze, że w sprawie mamy do czynienia ze stanem budowlanym zastanym, powstałym wcześniej, co wymaga uwzględnienia. Ponadto istotnie ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje uprawnień organu administracji do określenia (wskazania) dokładnego miejsca na danej nieruchomości, w którym strona ma możliwość składować odpady komunalne. Jednocześnie niewątpliwie to obowiązkiem odwołującej oraz jej zadaniem jest zadbanie o to, aby Wspólnota Mieszkaniowa miała realną, faktyczną możliwość składowania odpadów powstałych na własnej nieruchomości, w sposób zapewniający zarówno możliwość ich odbioru, jak też w sposób najmniej uciążliwy dla mieszkańców budynków, tego i sąsiednich. Zadaniem Wspólnoty jest zatem zatroszczyć się o to, aby takie warunki do składowania odpadów uzyskać i realizować w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami. Fakt wyznaczenia działki ewid. po obrysie budynku, jak też niemożność dostosowania obiektu budowlanego do przepisów powoływanego przez organ I instancji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), nie mogą stanowić o zwolnieniu odwołującej z obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie dotyczącym składowania odpadów komunalnych Tym niemniej warto mieć na uwadze, że w przypadku starych budynków, jak np. kamienice, powstałych przed okresem obowiązywania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), dopuszcza się możliwość odstępstwa przy zachowaniu odpowiednich warunków, co w przedmiotowej sprawie nie zostało przeanalizowane. Niezależnie jednak od powyższych wyjaśnień, zdaniem Kolegium zasadniczą kwestią, na której opiera się to postępowanie jest, że w tym postępowaniu organ miał dokonać ustaleń i oceny na podstawie art. 5 ustawy tj. w przedmiocie wypełnienia obowiązku ustawowego utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów komunalnych. Powstaje zatem konieczność określenia, co oznacza w/w wymóg ustawowy, czyli obowiązek utrzymania miejsc gromadzenia odpadów komunalnych w należytym stanie sanitarnym i porządkowym. Tymczasem w powyższej kwestii organ I instancji w ogóle nie wypowiedział się, przyjmując jak wynika z uzasadnienia, że właściwy stan sanitarny i porządkowy miejsc gromadzenia odpadów komunalnych sprowadza się w tym przypadku do miejsca lokalizacji pojemników na odpady komunalne. Jednakże w ocenie Kolegium w tym składzie, zgodność z przepisami techniczno - budowlanymi miejsca zlokalizowania pojemników na odpady komunalne, może oczywiście być przedmiotem weryfikacji w trybie przepisów powoływanego przez organ I instancji rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale co do zasady przez właściwe organy nadzoru budowlanego, a zatem przez organy, do których kompetencji należy kontrola przestrzegania przepisów techniczno - budowlanych, w tym przepisów tegoż rozporządzenia. Kolegium stwierdziło, że istotnie, zgodnie z wymogami przywołanego rozporządzenia, pojemniki na odpady muszą być umieszczone w odległości co najmniej 10 metrów od okien i drzwi budynków przeznaczonych na pobyt ludzi (jak też w odpowiednich odległościach od miejsc np. placów zabaw dla dzieci). Stąd też w przypadku stwierdzenia niezgodności, co do zasady to właściwy inspektor nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą usunięcie pojemników z miejsca, które nie spełnia wymogów rozporządzenia. Nałożenie obowiązku utrzymania w czystości miejsc, w których znajdują się pojemniki do czasowego gromadzenia odpadów oraz ich najbliższego otoczenia, stanowi rozwinięcie i konkretyzację obowiązku ustawowego - utrzymywania wskazanych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym. Z art. 5 ustawy zdaje się nie wynikać, aby utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów komunalnych miało polegać również na ich lokalizacji zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi. Natomiast jeśli Organ uznaje, że utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów komunalnych polega również na ich lokalizacji zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi, to winien to dokładnie uzasadnić i wypowiedzieć się w zasadniczej kwestii, której dotyczy decyzja. Jednocześnie w takim przypadku Organ winien również wskazać swoją kompetencję do orzekania w oparciu o powoływane rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...), czego także nie wyjaśniono. Warto zaznaczyć, ze to przepisy tegoż rozporządzenia są zasadniczą podstawą prawną wydanej decyzji. Wprawdzie Zarząd Spółki [...] Sp. z o.o. w K. powołuje się na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r. upoważniającą Zarząd Spółki do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, tym niemniej nie wskazano, aby upoważnienie to obejmowało również sprawy z zakresu objętego powoływanym rozporządzeniem.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Akademia Górniczo - Hutnicza im. S. S. w K., dalej "AGH", zarzucając naruszenie:
1. art. 233 § 2 o.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego;
2. art. 233 § 2 o.p.:
a. poprzez błędne stwierdzenie, że organ l instancji nie był uprawniony do posiłkowania się przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mimo, że dla oceny spełnienia wymagania utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, odległość miejsca gromadzenia odpadów ma podstawowe znaczenie;
b. poprzez jego błędne zastosowanie, jako podstawę wydania decyzji, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja organu l instancji została wydana na podstawie art. 104 k.p.a. i 107 k.p.a. oraz nakładała na stronę odwołującą się obowiązek niepieniężny w postaci utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, co w ocenie skarżącej uzasadniało rozpoznanie odwołania na podstawie art. 138 k.p.a.;
3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie przez organ II instancji, przejawiające się w braku wyjaśnienia przez organ II instancji przyczyn, dla których organ l instancji nieprawidłowo zastosował art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 5 ust. 7 u.c.p.g., co skutkowało naruszeniem zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a.;
4. art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 5 ust. 7 u.c.p.g. poprzez błędne stwierdzenie przez organ II instancji, że odległości miejsca gromadzenia odpadów od budynków mieszkalnych nie mają znaczenia dla oceny spełnienia wymagania utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, co skutkowało nieprawidłowym uchyleniem zaskarżonej decyzji organu l instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od kasacyjnej decyzji organu administracji, w relacji do zasad ogólnych jakimi rządzi się p.p.s.a., jest znacznie uproszczone. Organ administracji nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Od wyroku uwzględniającego sprzeciw, nie przysługuje środek odwoławczy (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Konstrukcja postępowania sądowego w rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasacyjnej implikuje zatem daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli. Ograniczeniu, by nie powiedzieć wyłączeniu, uległa możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. jawią się jako spełnione - natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15). Także w wyroku z dnia z dnia 1 lipca 2021 r. II OSK 1190/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten przesądza, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie winno zapaść wtedy, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. tj. w sytuacji, kiedy konieczny do uzupełnienia materiał dowodowy ma tak dużą skalę, że dokonanie tych czynności (uzupełnienie materiału dowodowego) przez organ II instancji i oparcie na nim rozstrzygnięcia naruszyło by zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, chyba, że wszystkie strony zgodnie z art. 136 § 2 k.p.a. wniosą o przeprowadzenie postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. I OSK 650/21). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w, wyroku z dnia z dnia 10 maja 2021 r. II SA/Gl 438/21, stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Oceniając kontrolowana decyzję, zgodnie z zasadami o których mowa wyżej, uznać należało, że organ odwoławczy w żaden sposób nie wykazał aby zachodziły podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Organ ten nie próbował nawet wskazać. jakie przepisy postępowania zostały przez organ pierwszej instancji naruszone, oraz jaki to zakres sprawy istotny na jej rozstrzygnięcie jest konieczny do wyjaśnienia tj. jakie braki w postępowaniu dowodowym, w ocenie organu odwoławczego zachodzą, by uznać, że sprawa nie nadaje się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jak się wydaje, organ ten uważa za kwestię wątpliwą, czy przepisy art 5 ust 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733) dają kompetencje podmiotowi orzekającemu jako organ pierwszej instancji do wydania nakazów dotyczących zgodności lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów z przepisami techniczno - budowlanymi a także czy uprawnia go do tego uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Obie te kwestie dotyczą oceny prawnej sprawy rozpoznawanej ponownie przez organ administracji a nie braków w postępowaniu dowodowym uniemożliwiających merytoryczne bądź formalne jej zakończenie.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Jeżeli organ odwoławczy stoi na stanowisku, że obowiązujące przepisy nie dawały podmiotowi działającemu jako organ pierwszej instancji prawa do wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, czy to z uwagi na materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia, czy to z uwagi na brak umocowania prawnego do wydawania rozstrzygnięcia w danej kategorii spraw, bezwzględnie powinien uchylić taką decyzje i umorzyć postępowanie pierwszej instancji a nie wyrażać wątpliwości w tym zakresie w decyzji kasacyjnej.
Organ odwoławczy sam powinien ocenić, czy podmiot wydający decyzję pierwszoinstancyjną w oparciu o art 5 ust 1 oraz ust 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tj. w kwestii utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, miał do tego kompetencje w zakresie oceny dokonanej przez pryzmat przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.) czy jest to wyłączna kompetencja organów nadzoru budowlanego. W tym drugim przypadku tj. oceniając, że przywołane jako podstawa rozstrzygnięcia przepisy materialno - prawne nie uprawniają danego podmiotu do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej (kompetencje w tym przedmiocie ma inny podmiot) organ administracji działając jako organ odwoławczy powinien bezwzględnie umorzyć takie postępowanie, po wcześniejszym uchyleniu wydanej w sprawie decyzji organu pierwszej instancji, z naruszeniem kompetencji.
Tak samo ma się sprawa z oceną, że podmiot działający jako organ pierwszej instancji nie miał formalnych uprawnień do wydania rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej. Jeżeli organ odwoławczy stoi na stanowisku, że uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, nie daje temu podmiotowi kompetencji do orzekania w sprawie nakazów związanych z zachowaniem wymaganych przepisami techniczno – budowlanymi odległości miejsc gromadzenia odpadów od drzwi i okien budynków, powinien dać temu wyraz uchylając decyzję i umarzając postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wątpliwości organu w obu wskazanych wyżej kwestiach, nie są podstawa do wydania decyzji kasacyjnej.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło