II SA/Kr 1468/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na czynność Wojewody M. z dnia 30 września 2015 r. w sprawie znak: [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot na rzecz skarżącego K. S. kwoty [...] zł ([...] złotych), tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 22 października 2015 r. skarżący K.S. nadał listem poleconym (kopia koperty i skargi z prezentatą organu – w aktach administracyjnych) na adres Wojewody skargę z dnia 21 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Wojewody z dnia 30 września 2015 r., znak [...] Zdaniem skarżącego czynnością tą jest pismo z dnia 30 września 2015 r., którym "w odpowiedzi na wniosek z dnia 2 września 2015r. (data wpływu do Urzędu 9.09.2015r.), Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. poinformował, co następuje: Na wniosek PKP [...] S.A. Wojewoda [...] w dniu 12 lutego 2013r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej [...] na szlaku K. –B. od km 29,200 do km 34,560", która stała się ostateczna dnia 21 marca 2013r. W dniu 25 lutego 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dni 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1594), która zmieniła między innymi treść art. 9y ust. 1-3 w ten sposób, że zniesiony został obowiązek podjęcia próby uzgodnienia wysokości odszkodowania pomiędzy PKP PLK S.A. a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Stosownie do wówczas obowiązującego przepisu art. 9y ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3 i 3a oraz art. 9x ust. 4, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między PLK S.A. a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 9y ust. 2 ww. ustawy, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Wskazana przez Pana działka nr [...] położona w obr. K. , jedn. ewid. K. nie znalazła się wśród działek położonych w liniach rozgraniczających teren inwestycji ani nie została wskazana jako położona w terenie niezbędnym dla planowanych obiektów budowlanych (przewidziana do czasowego zajęcia) w decyzji Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2013r. Ustawa o transporcie kolejowym nie przewiduje ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości w związku z prowadzoną inwestycją, jednak zgodnie z art. 9ad przedmiotowej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 2b stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015r, poz. 782). W związku z faktem, iż w stosunku do działki nr [...] obr. K. jedn. ewid. K. nie została wydana decyzja w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jak i przedmiotowa działka nie została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2013r. nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej[...] na szlaku K.-B. od km 29,200 do km 34,560", brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania. Tym samym Pana roszczenie o przyznanie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też może być dochodzone wyłącznie przed PKP [...] S.A. lub w postępowaniu cywilnoprawnym". Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił: - naruszenie art. 128 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez brak przyznania odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 pomimo, iż wystąpiła szkoda i niedogodności dla skarżącego, jako właściciela nieruchomości sąsiednich, wskutek innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości; - naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 10, poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaną decyzją administracyjną oraz zgłoszonych żądań. W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1. Uchylenie czynności Wojewody z dnia 30 września 2015 r. znak [...] i zobowiązanie wymienionego organu do wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu, 2. zwrot skarżącemu kosztów postępowania wg norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od wielu lat prowadzi na działce ewidencyjnej nr [...] , położonej w miejscowości K. , działalność gospodarczą pod nazwą: Zakład Produkcyjno-Handlowy K.S. . Od początku prowadzonej działalności do siedziby firmy dojeżdżał drogą, na której usytuowany był przejazd kolejowy w km 30+ 423. Przedmiotowa droga posiadała dopuszczenie do poruszania się pojazdami specjalistycznymi. Skarżący podniósł, że jest jednym z kolejnych nabywców tego tartaku, który odkupił tartak wraz z służebnością tych dróg. Tartak datuje swoją działalność od okresu przedwojennego i usytuowany był w takiej samej konfiguracji budynków, jak w chwili obecnej, czyli całość budynków służących obsłudze klientów tartaku oraz kontroli na ruchem pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających znajdował się i znajduje od strony torów kolejowych. Są to budynki o charakterze trwałym, murowane, wykorzystywane w bieżącej działalności. Skarżący przedstawił i załączył do skargi korespondencję związaną z niniejszą sprawą. Wskazał, że Wojewoda nie przyznał skarżącemu statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Doszło do zamknięcia przejazdu kolejowego, co uniemożliwiło skarżącemu dojazd do firmy dotychczasową drogą, co skutkuje, że musi przebudować i zmodernizować swoje przedsiębiorstwo. W ocenie skarżącego pominięcie go w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia lokalizacji linii kolejowej i brak wydania decyzji o odszkodowaniu stanowi pokrzywdzenie skarżącego, jako przedsiębiorcy. Zdaniem skarżącego przyznanie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie ma charakteru cywilnoprawnego, a sprawa winna być zakończona wydaniem decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych został wskazany w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a co za tym idzie, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. W myśl przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi K.S. jest pismo Wojewody [...] z dnia 30 września 2015 r., znak [...] , w którym organ wyjaśnił skarżącemu, wskazując na obowiązujące przepisy prawa, dlaczego brak jest po stronie tego organu podstaw do wydania decyzji przyznającej skarżącemu odszkodowanie. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo Wojewody [...] nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Nie ulega również wątpliwości, że nie jest to żaden z aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4a - 7 p.p.s.a.. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Wojewody [...], mieści się w kategorii "innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Wojewody z dnia 30 września 2015 r. nie jest zatem czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie kreuje po stronie skarżącego żadnego obowiązku, ani nie przyznaje skarżącemu żadnych praw. Stanowi wyłącznie informację o braku po stronie skarżonego organu podstaw do wydania decyzji przyznającej skarżącemu odszkodowanie. Udzielenie skarżącemu tego wyjaśnienia nie jest formą zakończenia postępowania administracyjnego i nie pozbawia skarżącego do dochodzenia odszkodowania we właściwym trybie i od właściwego podmiotu. Brak jest zatem bezpośredniego związku między treścią pisma organu z dnia 30 września 2015 r., a sferą praw i obowiązków skarżącego. Zaskarżone pismo nie stanowi żadnej z form działalności organów administracji podlegających kontroli Sądu Administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie może być przedmiotem oceny merytorycznej. Jeśli skarżący, mimo wyjaśnień Wojewody wyrażonych w piśmie z dnia 30 września 2015 r., nadal stoi na stanowisku (na co wskazuje żądanie skarżącego z pkt 1 petitum skargi), że organ winien wydać decyzję w przedmiocie odszkodowania, czego nie uczynił, skarżący może rozważyć kwestię, czy organ nie pozostaje w bezczynności, na którą służy skarga do Sądu Administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.. Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje odrzuceniem skargi, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Zgodnie z § 3 tego przepisu Sąd odrzucił skargę postanowieniem. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na podstawie tego przepisu orzeczono, jak w pkt II sentencji postanowienia.