II SA/Kr 1469/19
WyrokWSA w Krakowie2021-02-02
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Magda Froncisz, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, zatwierdzająca zamienny projekt budowlany, narusza przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych dotyczące usytuowania budynków względem granicy działki i odległości od budynków sąsiednich, w szczególności w zakresie odległości elewacji z oknami oraz wymagań dotyczących odporności ogniowej dachu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o zmianie pozwolenia na budowę, jest wadliwa. Narusza ona przepisy prawa materialnego, w tym § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 9 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zatwierdzenie projektu, w którym wykusz z oknami znajduje się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej. Ponadto, stwierdzono naruszenie przepisów procesowych (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie zgodności z § 218 tego rozporządzenia, dotyczącego wymagań odporności ogniowej dachu budynku niższego w stosunku do budynku wyższego w określonej odległości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zmianie pozwolenia na budowę. Zmiana dotyczyła budowy zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, w szczególności wprowadzenia drugiego segmentu na garażu podziemnym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki oraz odległości od budynków sąsiednich w kontekście odporności ogniowej, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wybiórcze zebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 5 września 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) po rozpatrzeniu odwołania M. F. od decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...].[...] z dnia 10 kwietnia 2019 r. (znak: [...]) o zmianie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 21 marca 2013 r., znak: [...], zamierzenia budowlanego: "budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami oraz garażem poziemnym na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] oraz zjazdem z działki drogowej nr [...] na dz. nr [...] obr. [...], wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej oraz rozbudową sieci: wodnej -65,97 mb i kanalizacyjnej - 64,06 mb i przyłączem wod.-kan. na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...], przy ul. [...] w K." (przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 5 sierpnia 2014 r. znak: [...] – na rzecz J. G.) – w zakresie: zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, poprzez wprowadzenie drugiego segmentu na garażu podziemnym budynku "B" wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, instalacji gazowej oraz dojścia do budynku w zakresie działek nr [...], [...], [...] obr. [...], przy ul. [...] w K. oraz przebudowa garażu podziemnego budynku "B" tj. wybicia otworu w ścianie w zakresie działki nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K. (działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i [...]) i zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego w zakresie ww. zmian – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Prezydent Miasta K., decyzją nr [...] z dnia 10 kwietnia 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 36a, art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 1202 ze zm.) i art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 lutego 2019 r., złożonego przez inwestora J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "firma A w K. w sprawie zmiany decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 21 marca 2013 r., znak: [...] [...], wydanej dla zamierzenia budowlanego: "budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami oraz garażem poziemnym na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] oraz zjazdem z działki drogowej nr [...] na dz. nr [...] obr. 11 Krowodrza, wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej oraz rozbudową sieci: wodnej - 65,97 mb i kanalizacyjnej - 64,06 mb i przyłączem wod.-kan. na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...], przy ul. [...] w K.", przeniesionej decyzją nr [...] z dnia 5 sierpnia 2014 r., znak: [...], sprostowanej postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., znak: [...], w zakresie następujących zmian: zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, poprzez wprowadzenie drugiego segmentu na garażu podziemnym budynku "B" wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, instalacji gazowej oraz dojścia do budynku w zakresie działek nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. oraz przebudowa garażu podziemnego budynku "B", tj. wybicia otworu w ścianie w zakresie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] K. - [...] przy ul. [...] (działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i [...]) – zmienił decyzję pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 21 marca 2013 r. znak: [...] [...] oraz zatwierdził zamienny projekt budowlany w zakresie ww. zmian.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że: decyzją nr [...] z dnia 21 marca 2013 r., znak: [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego; decyzją nr [...] z dnia 5 sierpnia 2014 r., znak: [...], przeniesiono ww. decyzję na nowego inwestora; postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., znak: [...], sprostowano oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] Organ I instancji wskazał dalej, że: inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zamienny projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z dnia 17 maja 2012 r., znak: [...], przeniesionej decyzją nr [...] z dnia 18 grudnia 2012 r., znak: [...], a także wymaganiami ochrony środowiska; zamienny projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; projekt budowlany zamienny jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; projektant i sprawdzający do zamiennego projektu budowlanego dołączyli oświadczenie o sporządzeniu zamiennego projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działki nr [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] obr. [...]. Organ I instancji zreferował także zastrzeżenia stron formułowane w toku postępowania i do nich się odniósł.
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K. złożył M. F.. Odwołujący się podniósł argumenty, że planowany budynek spowoduje zasłonięcie światła w pomieszczeniu warsztatu samochodowego położonego w najniższej kondygnacji jego budynku, wskazał na zagrożenie spowodowane zlokalizowaniem inwestycji częściowo na obszarze nieaktywnego osuwiska. W dalszej części odwołania podniósł kwestię, że inwestycja spowoduje zaporę dla rozchodzenia się fal akustycznych i przewietrzania terenu. W toku postępowania odwoławczego strony postępowania podnosiły uwagi odnośnie nachylenia terenu, obawy o osunięcie budynku i zbyt małej odległości do budynku znajdującego się przy granicy działki.
Na skutek odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 5 września 2019 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania i wskazał, że po przeprowadzeniu analizy przedmiotowego projektu budowlanego w świetle ustaleń, tj. wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; warunków ochrony zdrowia ludzi, środowiska, przyrody i krajobrazu; warunków ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej; warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji; oraz wymagań dotyczących ochrony interesu osób trzecich – nie dopatrzono się niezgodności projektu budowlanego zamiennego załączonego do wniosku o zmianę decyzji pozwolenie na budowę z ww. wymaganiami. Zatem w kwestii oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji.
Organ odwoławczy ocenił, że inwestycja (zmiana pozwolenia) jest zgodna z wymaganiami decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy Nr [...] z dnia 17 maja 2012 r. dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami wraz z garażem podziemnym na działkach nr [...] [...], [...], [...] obr. [...] Zamienny projekt budowlany obejmuje zmianę powierzchni zabudowy poprzez wprowadzenie drugiego segmentu na garażu podziemnym budynku "B" na wynoszącą 189,31 m2, spełniając wymagania dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy (zgodnie z WZ nie więcej niż 40%) oraz wymagania dotyczące wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej (zgodnie z WZ nie mniej niż 35%), która w projekcie zamiennym wynosi 60,08% (opis do projektu zagospodarowania projektu budowlanego zamiennego). Projektowany segment budynku posiada dwie kondygnacje naziemne oraz użytkowe poddasze. Wysokość budynku nie przekracza 11 m od poziomu terenu, kalenicy dachu (karta 57-60 – rysunek elewacji projektu budowlanego zamiennego).
Zdaniem Wojewody, do wniosku o zmianę decyzji pozwolenia na budowę zostały dołączone wymagane dokumenty wraz z zamiennym projektem budowlanym wykonanym przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i przynależność do właściwej izby samorządu zawodowego potwierdzoną zaświadczeniem. Projekt zagospodarowania terenu stanowiący część zamiennego projektu budowlanego, wykonany został na kopii aktualnej mapy dla celów projektowych, przyjętej do zasobów geodezyjnych potwierdzonej przez projektanta. Projekt jest kompletny, zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, w tym potwierdzenie zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony przeciw pożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Rozwiązania konstrukcyjne uwzględniają warunki gruntowe, jak i ocenę zawartą w ekspertyzie stanu istniejącej konstrukcji. Jak wynika z decyzji WZ, teren inwestycji nie jest położony w terenie osuwiskowym, lecz w sąsiedztwie tego terenu, a projekt budowlany uwzględnia istniejące warunki geologiczne. W zamiennym projekcie budowlanym określona została II kategoria geotechniczna obiektu, przy złożonych warunkach gruntowych. Poziom parteru budynku ±0,00 zaprojektowany został na poziomie rzędnej 213,00 m n.p.m. tj. na stropie garażu. Jak wynika z opinii geotechnicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, możliwa jest realizacja zamierzonej inwestycji tj. zmiany pozwolenia na budowę tj. budowa segmentu budynku o dwóch kondygnacjach naziemnych i użytkowym poddaszu na istniejącym podziemnym garażu. Za prawidłowość rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym odpowiada projektant z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Inwestor natomiast jest zobowiązany do realizacji inwestycji zgodnie warunkami decyzji i zatwierdzonym projektem budowlanym.
Wojewoda zauważył dalej, że w projekcie budowlanym zamiennym nie jest przewidziana niwelacja terenu, przez nieznaczne zmiany istniejących skarp wokół budynku poziom terenu w pobliżu działek sąsiednich nie ulega zmianie i pozostaje na istniejącym poziomie rzędnych terenowych, nie powodując zmian stanu gruntowo-wodnego. W projekcie tym przewidziano także odprowadzenie wód opadowych (z budynku i terenu) poprzez odwodnienie liniowe (wg opracowania instalacyjnego). Przytoczywszy § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Wojewoda wskazał, że projektowany segment budynku został usytuowany na terenie inwestycji w następujących odległościach: 4,05 m do 4,00 m ścianą z otworami okiennymi do granicy działki nr [...] (od strony zachodniej, ściana istniejącego budynku nr 122a znajdująca się przy granicy to ściana oddzielenia p. poż. o klasie odporności ogniowej REI 120); 6,49 m, 4,79 m ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi do granicy działki nr [...] (od strony północnej). Odległości te są zgodne z przepisami. Do projektu budowlanego załączone zostało opracowanie nazwane "analiza przesłaniania i nasłonecznienia" uzupełnione w postępowaniu odwoławczym, z którego wynika, że inwestycja nie ogranicza naturalnego oświetlenia, tj. nie powoduje przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich w tym również w budynku odwołującego się. K. przesłaniająca znajduje się na wysokości 12,4 m (mierzona od parapetu okna budynku ozn. h1bud. warsztatu) jest w odległości 14,4 m – spełniony jest warunek § 13 ust. 1 pkt 1a warunków technicznych. Z opracowania tego wynika ponadto, że inwestycja nie wprowadza jakiegokolwiek ograniczenia w nasłonecznieniu pokoi mieszkalnych budynku skarżącego. Następuje ograniczenie nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynkach nr [...] stopniowo pomiędzy godziną 1500 do godziny 1700 (w dniach równonocy), jednakże wymaganie, o których mowa w § 60 ww. warunków technicznych – zapewnienia min. 3 godzin nasłonecznienia w dniach równonocy – jest spełnione.
Odpowiadając na argument, że inwestycja spowoduje zaporę dla rozchodzenia się fal akustycznych i przewietrzania terenu, organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest dowodów potwierdzających powyższe argumenty, szczególnie że projektowany segment budynku nie należy do budynków wysokich, a ponadto wpisuje się w istniejące nachylenie terenu, ponieważ teren ten się wznosi. Zamierzenie objęte przedmiotowym projektem budowlanym nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa. Analizę projektu budowlanego przeprowadzono w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Nie stwierdzono aby projektowany obiekt (segment budynku mieszkalnego na podziemnym garażu) wprowadzał ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Przedmiotowa zmiana pozwolenia na budowę dotyczy istotnych zmian projektu zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 21 marca 2013 r. i zgodnie z art. 36a ust. 3 Pb w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 Pb stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Wymagania w tym zakresie zostały spełnione. Zmiana pozwolenia na budowę dotyczy istotnych zmian, a zatem zatwierdzony został projekt budowlany zamienny. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia wymagań z art. 5 ust 2 pkt 9 Pb odnoszącego się do zapewnienia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Pismem z dnia 5 listopada 2019 r. K. K. złożyła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Ustawy prawo budowlane w związku z § 9 ust. 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że elewacja zachodnia projektowanego budynku z oknami zwróconymi w stronę granicy działki jest oddalona od granicy działki o 4 metry, podczas gdy elewacja w miejscu najmniejszego oddalenia jest bliższa granicy działki sąsiedniej (o numerze ewidencyjnym [...] i [...]) niż wymagana przepisami 4 metry; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Ustawy prawo budowlane w związku z § 218 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku poprzez jego niezastosowanie i udzielenie pozwolenia na budowę dla budynku wyższego niż niższy budynek istniejący zlokalizowany w odległości mniejszej niż 8 metrów od budynku projektowanego, którego konstrukcja i przekrycie dachu są o nieznanej klasie odporności ogniowej; 3) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to przepisu art. 7 w związku z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wybiórcze skompletowanie materiału dowodowego. W piśmie z dnia 13 stycznia 2020 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji dodatkowo: 1) niezgodność dokumentacji geologicznej z kwietnia 2009 ze stanem aktualnym na 2018 rok (teren inwestycji został zakwalifikowany jako teren osuwiska nieaktywnego przez Państwowy Instytut Geologiczny), brak stosownych niezbędnych procedur oraz brak opiniowania przez Państwowy Instytut Geologiczny, brak rdzeniowanych odwiertów geologicznych; 2) brak w dokumentacji architektoniczno-budowlanej niezbędnej opinii geotechnicznej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi oraz we wspomnianym piśmie z dnia 13 stycznia 2020 r. skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. W toku postępowania o oddalenie skargi wniósł także uczestnik J. G.. Wojewoda i uczestnik J. G. odnieśli się do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawiania jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.
Przedmiotowe postępowanie administracyjne toczyło się w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ustawy z dnia 9 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. dalej jako "pr.bud."), przeto zastosowanie w nim miały przepisy art. 32–35 tej ustawy odpowiednio do zakresu dokonywanej zmiany. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pr.bud., w relewantnym z uwagi na czas podejmowania decyzji brzmieniu, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 35 ust. 1 pr.bud. stanowił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7". Dopełnieniem tych uregulowań jest art. 35 ust. 4 pr.bud., który przesądza, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W świetle powołanych przepisów sprawa o pozwolenie na budowę ma precyzyjne wyznaczone granice faktyczne i prawne, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego – organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań. Sformułowana tu konstatacja o granicach faktycznych i prawnych sprawy o pozwolenie na budowę wymaga jednak uzupełnienia istotnym zastrzeżeniem – otóż reguła, w myśl której to na autorze projektu oraz osobach dokonujących odpowiednich sprawdzeń i uzgodnień spoczywa odpowiedzialność za szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym, nie zwalnia całkowicie organów z obowiązku weryfikacji projektu pod względem zgodności z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowalnymi – zwłaszcza w zakresie, w jakim chodzi nie tyle o wiedzę fachową, ile o zastosowanie owych przepisów.
Ocena kompletności projektu budowlanego powinna była być dokonywana z uwzględnieniem relewantnych przepisów prawa budowalnego, w tym art. 34 ust. 2 i 3. W świetle tych przepisów zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Istotnym uzupełnieniem regulacji ustawowej były przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1935).
Sąd nie podziela oceny Wojewody co do zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud.). Jako przynajmniej częściowo zasadny jawi się bowiem zarzut skargi wskazujący na naruszenie § 9 ust. 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (dalej "rozporządzenie").
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271–273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Z kolei § 9 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Analiza przedłożonej dokumentacji potwierdza sformułowane w uzasadnieniu skargi twierdzenia, że na mapie do celów projektowych został naniesiony rzut pierwszej kondygnacji nadziemnej i od obrysu tej kondygnacji została zmierzona odległość do granicy działek sąsiednich o numerach [...] i [...]. Wartość tej odległości została określona na 4,05 m. Jednocześnie, jak wynika z rzutu I piętra jedno z pomieszczeń ("kuchnia + jadalnia" – w lokalu mieszkalnym o oznaczeniu M-4) ma zachodnią ścianę wysuniętą poza obręb budynku o około 85 cm bez uwzględnienia grubości ściany konstrukcyjnej i izolacji termicznej. Element ten, stanowiący fragment elewacji z oknami, zbliża się do granicy działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż 4 metry. W ocenie Sądu, element ten – wykusz – nie stanowi osobnej ściany budynku, do której można by stosować § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, lecz jest wysuniętym elementem ściany budynku z oknami, objętej hipotezą reguły z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzania (innymi słowy, projektowany budynek jest "budynkiem zwróconym ścianą z oknami" w stronę granicy z działkami o numerach [...] i [...]). Jednocześnie, w świetle § 9 ust. 3 rozporządzenia, odległość tego właśnie elementu (tj. wykuszu) od granicy jest miarodajna dla oceny, czy dyspozycji § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia uczyniono zadość, czy też nie. Zdaniem Sądu, odpowiedź na to pytanie powinna być zasadniczo negatywna, wobec czego trzeba skonstatować naruszenie powołanego przepisu rozporządzenia. Oceniając stopień i charakter tego naruszenia, wypada podkreślić, że zaprojektowany wykusz zawiera również po obu stronach okna, które – choć nie są skierowane bezpośrednio w stronę działki sąsiedniej – same znajdują się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy tejże działki sąsiedniej. Ulokowanie okien w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią (a w okolicznościach niniejszej sprawy także od budynku znajdującego się na działce sąsiedniej) stanowi – w ocenie Sądu – naruszenie prawa o charakterze istotnym, które godzi w dobra leżące u podstaw regulacji zawartej w § 12 rozporządzenia, w tym zapewnienie ochrony przeciwpożarowej oraz ochronę interesów osób trzecich, w szczególności prawa do prywatności. Twierdzenia uczestnika J. G. o następczej likwidacji tych okien nie mają znaczenia dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ponieważ jest ona dokonywana w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili orzekania przez organ. Przedmiotem oceny Sądu było zatem rozwiązanie przyjęte w projekcie zatwierdzonym zaskarżoną decyzją. Ocena innych rozwiązań projektowych, w szczególności możliwość zaakceptowania wykuszu bez okien, wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Sąd zatem co do tych innych rozwiązań – ani w sensie pozytywnym, ani w sensie negatywnym – nie zajmuje stanowiska.
Zgodnie z § 218 rozporządzenia przekrycie dachu budynku niższego, usytuowanego bliżej niż 8 m lub przyległego do ściany z otworami budynku wyższego, z wyjątkiem przypadków wymienionych w § 273 ust. 1, w pasie o szerokości 8 m od tej ściany powinno być nierozprzestrzeniające ognia oraz w pasie tym: 1) konstrukcja dachu powinna mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R 30; 2) przekrycie dachu powinno mieć klasę odporności ogniowej co najmniej R E 30. "Z powyższej regulacji wynika zatem, że w każdym przypadku, z wyjątkiem o którym mowa w § 273 ust. 1, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, gdy usytuowane na sąsiednich działkach budynki mają mieć różną wysokość, a odległość pomiędzy nimi jest mniejsza aniżeli 8 m, organ zobowiązany jest badać czy przekrycie i konstrukcja dachu budynku niższego spełnia wymagania, o których mowa § 218 ust. 1 rozporządzenia" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 marca 2017 r., II SA/Sz 1342/16, CBOSA). Z projektu wynika, że odległość projektowanego drugiego segmentu budynku B od budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr [...] wynosi 4,05 m, przy czym wspomniany budynek mieszkalny jest zwrócony w stronę projektowanej zabudowy ścianą oddzielenia pożarowego i posiada pokrycie dachowe NRO. Dane te nie pozwalają na weryfikację wymogów z § 218 ust. 1 rozporządzenia, bowiem przepis ten stanowi także o określonych klasach odporności ogniowej konstrukcji i przekrycia dachu budynku niższego. W tym zakresie doszło zatem co najmniej do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewyjaśnienie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W tym kontekście warto zwrócić uwagę na argumentację uczestnika J. G. i treść przedłożonej przezeń opinii technicznej sporządzonej we wrześniu 2020 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. D. P. (Sąd traktował tę opinię jako część argumentacji uczestnika). W opinii tej stwierdzono w szczególności: "Zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz przeciwpożarowych podstawowa odległość pomiędzy budynkami zaliczonymi do kategorii ZL (miedzy innymi budynki mieszkalne) wynosi 8,0 m. W zależności od ilości przeszkleń przeciwległych ścian (gdy stanowią one więcej niż 35% powierzchni ściany) oraz stopnia rozprzestrzeniania ścian i/lub dachu odległość ta ulega zwiększeniu. Niemniej jednak (zgodnie z obowiązującymi przepisami) istnieje możliwość posadowienia dwóch budynków zlokalizowanych na działkach sąsiednich bez konieczności określania odległości pomiędzy nimi. Jednym z możliwych wariantów zgodnym z wymaganiami przepisów jest wykonanie zabezpieczenia jednego z budynków ścianą oddzielenia przeciwpożarowego odpowiednią do klasy odporności pożarowej budynków. W analizowanym przypadku obydwa rozpatrywane budynki zaliczone są do budynków mieszkalnych (kategoria zagrożenia ludzi ZL IV) i zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia powinny być wykonane w części nadziemnej w klasie D odporności pożarowej. W związku z powyższym ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna być wykonana z materiałów niepalnych (również w zakresie docieplenia) i spełniać wymagania co najmniej REI 60 odporności ogniowej. (...) Inwestor zdecydował się na wykonanie dodatkowego zabezpieczenia projektowanego budynku wielorodzinnego względem istniejącego, posadowionego w granicy działek budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W związku z powyższym projektant zaprojektował elewację północno - zachodnią budynku na działce nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w K. jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego (spełniającego wymagania co najmniej klasy REI 60 odporności ogniowej). (...) Istnienie ściany oddzielenia przeciwpożarowego (w tym przypadku na budynku Inwestora) powoduje, że nie znajdują zastosowania wymagania określone w § 218 Rozporządzenia tj. wymagania w zakresie odporności i stopnia rozprzestrzeniania ognia dla dachu budynku niższego usytuowanego w odległości mniejszej niż 8,0 m. (...) Skutkiem wprowadzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w projektowanej inwestycji jest brak konieczności jakiejkolwiek ingerencji w istniejący budynek zlokalizowany w granicy działek (budynek istniejący na działce nr ewid. [...]), jak również brak jakiejkolwiek potrzeby analizowania parametrów budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] (w takiej sytuacji parametry sąsiedniego budynku są nieistotne, również w kontekście odporności przekrycia dachu oraz jego konstrukcji § 218 Rozporządzenia). W istniejącym budynku na działce nr ewid. [...] nie ma więc konieczności rozpatrywania wymagań w zakresie odporności ogniowej oraz stopnia rozprzestrzeniania ognia zarówno dla ścian jak i dachu przedmiotowego budynku".
Przytoczona opinia jest zrelatywizowana do następczych zmian w projekcie zatwierdzonym zaskarżoną decyzją – zmian podjętych, jak można mniemać, w celu jego sanacji. Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny oceniać tych zmian ani decyzji, którymi – wedle twierdzeń uczestnika – zostały one zatwierdzone. Przytoczona opinia ma tu zatem znaczenie tylko o tyle, o ile naprowadza czy też potwierdza nieprawidłowość projektu zatwierdzonego zaskarżoną decyzją i tym samym wadliwość tej decyzji. Wszak z przytoczonej opinii wynika, że niezaprojektowanie elewacji północno - zachodniej budynku na działce nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w K. jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego (spełniającego wymagania co najmniej klasy REI 60 odporności ogniowej) implikuje naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności przepisu § 218 rozporządzenia, który ma wtedy zastosowanie.
Do projektu zatwierdzonego zaskarżoną decyzją dołączona została dokumentacja geologiczno-inżynierska, przyjęta bez zastrzeżeń przez właściwy organ, w świetle której możliwa jest realizacja zamierzonej inwestycji. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, przy czym istotny jest również argument podnoszony przez uczestnika, że zatwierdzony projekt (projekt zamienny) w istocie nie obejmował posadowienia budynku; całość posadowienia budynku została objęta pozwoleniem na budowę w pierwotnym brzmieniu.
W ponownym postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie wyjaśnić omówione wyżej okoliczności i rozstrzygnąć sprawę z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w niniejszym uzasadnieniu.
Z wymienionych przyczyn, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku oparciu o art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło