II SA/Kr 1472/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 lipca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2009 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania M.B. zawarła wniosek o zwolnienie od konieczności ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] września 2009 roku, skarżącej został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku. Z danych w nim zawartych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom oraz nieruchomość wielkości 17 arów we współwłasności z T. i J.S. . Skarżąca nie deklaruje posiadania oszczędności, jak również przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro Od dnia [...] sierpnia 2009 roku skarżąca podjęła pracę z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł. Za miesiąc wrzesień nie otrzymała jeszcze wynagrodzenia. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż od trzech lat boryka się z problemem znalezienia pracy. Obecnie jest zatrudniona na umowę o pracę, która jest przedłużana co miesiąc. Żyje w niepewności, czy będzie miała pacę w następnym miesiącu. Skarżąca ponosi niezbędne wydatki związane z utrzymaniem domu, zwłaszcza w nadchodzącym sezonie zimowym, gdyż zachodzi konieczność zakupu opału. Dom w zamieszkiwanej przez skarżącą części nie posiada gazu, ani centralnego ogrzewania. Za energię elektryczną skarżąca płaci miesięcznie 105 zł, za wodę 50 zł, podatek od nieruchomości 50 zł. Pozostałą część wynagrodzenia skarżąca przeznacza na zakup żywności. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a więc możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Skarżąca przez długi okres czasu pozostawała bez zatrudnienia, utrzymywała się z zasiłku dla bezrobotnych. Od [...] sierpnia bieżącego roku podjęła pracę z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie. Praca ta nie jest stała, gdyż jak oświadczyła skarżąca, umowa jest przedłużana na okres jednego miesiąca. Uzyskiwane środki wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie ma zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. W obecnej sytuacji majątkowej skarżąca nie jest zatem w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu. W powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).