II SA/Kr 1472/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. T. i A. T. na decyzję nr 492/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 września 2025 r., znak WOB.7721.122.2025.KJAS w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. II SA/Kr 1472/25 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej (dalej: "PINB") decyzją nr 71/2025 z 3 kwietnia 2025 r., znak: NB.5141.18.2024, wydaną m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: "Pb"), nakazał J. T. i A. T. rozbiórkę na własny koszt ogrodzenia wybudowanego na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] w P. . W odwołaniu J. T. i A. T. podnieśli: "[...] roboty zostały wykonane z nieistotnymi odstępstwami od wydanych warunków, linia ogrodzenia przebiega w linii zabudowy przebiegającej przez słupek betowy oznaczający gazociąg, zjazd i ogrodzenie powyżej położonej działki nr [...]. Wybudowane ogrodzenie faktycznie poszerza drogę do ponad 4 m (więcej niż przewidują przepisy o drogach publicznych). Przedmiotowa droga lokalna w wielu miejscach jest o wiele węższa. Po drugiej stronie drogi od inwestorów nowego ogrodzenia droga się zapada to tak czy inaczej wymaga ta część drogi wzmocnienia gruntu co nie zmienia kosztów przebudowy w związku z budową naszego ogrodzenia. Jako inwestorzy budowy ogrodzenia na własnej działce nr [...] maksymalnie dołożyliśmy starań w celu zabezpieczenia poprawnej komunikacji drogi odstępując naszą działkę od granicy działki drogowej pasem szerokości 70 cm i zlecając wykonanie szkicu granicznego uprawnionemu geodecie. Gmina nie zna terminu przebudowy drogi, a wykonane ogrodzenie nie zmienia istniejących warunków komunikacyjnych". Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") decyzją nr 492/2025 z 18 września 2025 r., znak: WOB.7721.122.2025.KJAS, orzekł reformatoryjnie w ten sposób, że uchylił decyzję PINB w całości i nakazał inwestorom J. T. i A. T. rozbiórkę ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] w P. o długości 46,36 m. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest budowa ogrodzenia składającego się z fundamentu – murku żelbetowego o wysokości zmiennej od ok. 1,00 m do 1,20 m. We wskazanym murku zakotwione zostały słupki stalowe, na których została rozciągnięta siatka. Całość ogrodzenia w najwyższym punkcie wynosi ok. 2,30 m. Obiekt posadowiony od krawędzi asfaltu od 0,28 m do 0,72 m. Roboty rozpoczęły się w sierpniu 2024 r. i nie zostały zakończone. Organ odwoławczy wskazał, że krąg stron pozostaje bez zmian (inwestorzy jako współwłaściciele działki nr [...] oraz gmina jako właściciel działki nr [...]), przyczyną orzeczenia kasatoryjnego była konieczność wskazania długości ogrodzenia i dodania załącznika graficznego obrazującego ogrodzenie na tle mapowym (postanowienie z 25 lipca 2025 r. o zleceniu uzupełnienia materiału dowodowego), natomiast podniesione w odwołaniu argumenty z zachowania minimalnej szerokości drogi oraz okoliczności dotyczące realizacji drogi pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, którego przyczyną jest niezgodność ogrodzenia z § 12 ust. 4 pkt 3 uchwały nr XVIII/142/2004 Rady Gminy Niedźwiedź z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź (dalej: "mpzp"), który stanowi: "Ustala się następujące nieprzekraczalne linie zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni przy drogach: klasy D - min. 15 m. poza terenem zabudowy i min. 6 m. w terenie zabudowy. Dopuszcza się usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż podane wyżej za zgodą zarządcy drogi w oparciu o przepisy odrębne". PINB prawidłowo na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Pb wstrzymał roboty budowlane z uwagi na ich niezgodność z mpzp (postanowienie nr 53/2025 z 3 lutego 2025 r.). Z ustaleń PINB w toku kontroli 1 października 2024 r. wynika, że ogrodzenie pozostaje posadowione od 0,52 do 0,92 m od krawędzi asfaltu, natomiast zgodnie z uzgodnieniem zarządcy drogi ogrodzenie mogło zostać zrealizowane w odległości 1,30 m od krawędzi jezdni pod warunkiem, że znajdzie się poza granicą działki drogowej nr [...] (pismo z 19 czerwca 2023 r.). Nie ma zatem możliwości legalizacji ogrodzenia. Do protokołu z 1 października 2024 r. upoważniony przedstawiciel gminy wskazał, że "wydane uzgodnienie nie podlega zmianie i jest ostateczne". Gmina nie wskazała, aby istniała możliwość wyrażenia zgody na legalizację ogrodzenia w tym miejscu. Co prawda w świetle art. 29 ust. 1 pkt 21 Pb ogrodzenie o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, ale nie znaczy to, że organ nadzoru budowlanego nie może zareagować na wzniesienie obiektu naruszającego przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (II OPS 1/16). W skardze J. T. i A. T. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa (przez błędne uznanie, że wzniesienie ogrodzenia nastąpiło w sposób sprzeczny z przepisami prawa) i art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb (przez bezpodstawne zastosowanie). Skarżący podnieśli, że przed rozpoczęciem prac budowlanych ustnie uzgodnili z wójtem (zarządcą drogi) lokalizację ogrodzenia i dopiero później dowiedzieli się o nieuzasadnionej zmianie jego stanowiska – pierwotne uzgodnienia traktowali jako wiążące także dlatego, że były zgodne z dotychczas przyjętymi w sąsiedztwie rozwiązaniami w zakresie ogradzania prywatnych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem nr 954/2025 z 29 października 2025 r. MWINB wstrzymał wykonanie decyzji własnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] w P. o długości 46,36 m., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.), dale zwanej P.b. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt. 4 P.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 pkt. 1 p.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organy prawidłowo uznały, że stan niezgodności z prawem, polegający na niezgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. i nakazania inwestorowi rozbiórki obiektu będącego przedmiotem postępowania. Należy też wskazać, że trafnie wskazały organy, że nawet w przypadku uznania, że przedmiotowy obiekt budowlany nie był objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia, to pod pojęciem przepisów prawa wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. należy rozumieć także postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem budowa obiektu budowlanego, gdyby nawet nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 P.b. (por. postanowienie NSA z 23 lutego 2010 r., sygn. II OW 27/09, wyrok NSA z 22 maja 2009 r., sygn. IIOSK 802/08, uchwała NSA z 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16, komentarz do Prawa budowlanego autorstwa Alicji Plucińskiej-Filipowicz (red.), Marka Wierzbowskiego (red.), Kamila Bulińskiego, Arkadiusza Despot-Mładanowicza, Tomasza Filipowicza, Artura Kosickiego, Mariusza Rypina, Mirosława Wincenciaka, wydawnictwo LEX, 2014). Tym samym tryb postępowania, o którym mowa w art. 50 i art. 51 P.b., został przez organy nadzoru budowlanego zastosowany prawidłowo. Prawidłowo również organ odwoławczy wskazał, że skoro niezgodna z prawem budowa dotyczyła obiektu budowlanego zrealizowanego niezgodnie z ustaleniami m.p.z.p., to nie jest możliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Ogrodzenie objęte nakazem rozbiórki znajduje się na działce nr [...], która bezpośrednio graniczy z drogą gminną stanowiącą działkę nr [...]. Działka nr [...] zgodnie z obowiązującym w tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XVIII/142/2004 Rady Gminy Niedźwiedź z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź), położona jest w terenie 1.2.MN (zabudowa mieszkaniowa) oraz częściowo w terenie oznaczonym symbolem 6.2. KDD (drogi gminne dojazdowe), k. 35-51 akt adm., wypis i wyrys z mpzp.) Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego, nieprzekraczalne linie zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni przy drogach klasy D w terenie zabudowy ustalono na minimum 6 m, przy czym dopuszczono usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż 6 metrów za zgodą zarządcy drogi w oparciu o przepisy odrębne. Zarządca drogi tj. Wójt Gminy Niedźwiedź pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. wyraził zgodę na usytuowanie ogrodzenia działki nr [...] w odległości mniejszej niż z 6 m tj. w odległości 1,30 m od krawędzi jezdni. Uzgodnienie to było odpowiedzią na pisemny wniosek skarżącego A. T. z dnia 19 maja 2023 r., w którym wskazuje on, że wnosi o oględziny w terenie i wydanie stosownej opinii, bo zamierza wykonać ogrodzenie swojej działki. Jak wynika z protokołu kontroli, ogrodzenie powstało w sierpniu 2024 r., a zatem ponad rok po wydanym przez wójta pisemnym uzgodnieniu zbliżenia do krawędzi jezdni spornego ogrodzenia. W tej sytuacji zarzuty skargi, że pierwotne ustne uzgodnienia z wójtem były inne (zgodne z obecnym posadowieniem ogrodzenia), a następnie nieoczekiwanie wójt zmienił zdanie - są niewiarygodne. W opisanej sytuacji, tj. braku zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wdrażanie postępowania legalizacyjnego nie było ani możliwe, ani celowe. W kontrolowanej decyzji zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo przywołał i wyjaśnił oraz zastosował art. 51 § 1 pkt 1 P.b. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.