II SA/Kr 1473/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie AWSA: Wojciech Jakimowicz Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II S.A./Kr 1473/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w L., na podstawie art. 43 ust. 1, art. 4, art. 35a, art.40, art.41, art.32 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, przyznał M.K. zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów remontu domu w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że z uwagi na ograniczone środki finansowe nie jest możliwe udzielenie pomocy w wyższej wysokości. Zastrzegł też, że ewentualna dalsza pomoc na remont domu może być przyznana tylko po wykazaniu tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W odwołaniu od tej decyzji M.K. podniosła, że zważywszy na koszt remontu mieszkania , przyznana kwota jest niewystarczająca. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podało co następuje: Zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 32 ust. 2 ustawy. Co prawda przyznana kwota pozostaje w jaskrawej dysproporcji z kwotą żądaną tj. 11200 zł., ale refundacja kosztów całego remontu przez Ośrodek jest niemożliwa. Kwota 100 zł. umożliwi jednak pokrycie choćby ich części. Sytuacja OPS w L. nie pozwala na przyznanie świadczenia w wyższej wysokości. Na terenie tej gminy zamieszkuje wiele osób potrzebujących pomocy i one również nie otrzymały wsparcia z powyższego powodu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K. powtórzyła zarzuty odwołania. Podkreśliła, że dom jest w bardzo złym stanie, wymaga wymiany dachu, okien, schodów, instalacji elektrycznej itp. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że zakres jej kontroli sądowej jest ograniczony do badania, czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności sąd kontroluje, czy podjęto wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pozwalającego na stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta decyzja nie nosi znamion dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowo-administracyjną. Zasada generalna, jaką winny kierować się organy administracji w tego rodzaju postępowaniach wynika z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Wg. niej granice swobody organu wyznaczają z jednej strony interes społeczny, z drugiej słuszny interes obywateli. Właściwe wyważenie tych interesów wymaga sięgnięcia do przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę uznaniowego działania organu. Zawierają one z reguły co najmniej ogólne wskazania kierunkujące ocenę. W ustawie o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., której przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji , wskazania takie zostały określone. Generalnie, zgodnie z art. 1 ust 1 i art. 2 celem pomocy społecznej jest umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których dane osoby samodzielnie przezwyciężyć nie mogą nawet przy wykorzystaniu własnych możliwości i uprawnień, przyznawana zaś pomoc winna być adekwatna do tego celu i do możliwości pomocy społecznej. W sprawie niniejszej organy administracji swego zadania nie wykonały poprawnie. Stwierdziły, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe określone przepisem art. 4 ustawy, że nie radzi sobie sama z zaspokojeniem potrzeb bytowych i wymaga pomocy. Te stwierdzenia jednak nie zostały osadzone w rzeczywistych realiach odnoszących się do celu, na który zasiłek został przyznany. Organ I instancji w ogóle nie poczynił ustaleń, których brak był już wcześniej wskazywany w decyzji organu II instancji z dnia 27 listopada 2000 r. jako przyczyna uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 29 września 2000 r. w sprawie zasiłku celowego na remont. Podjęcie decyzji o przyznaniu pomocy na wskazany cel i określenie wysokości tej pomocy nie może nastąpić bez ustalenia czy potrzeba bytowa istnieje, czy wymaga niezwłocznego zaspokojenia, jakie są jej podłoża i uwarunkowania, jaki wreszcie jest jej rozmiar. Takich danych nie zawierają uzasadnienia decyzji organów obu instancji, a w przedstawionych aktach postępowania nie ma żadnego materiału dotyczącego tej problematyki. W wywiadach środowiskowych z dnia 26 marca 2001 r. i z dnia 12 lutego 2002 r. odnotowano jedynie, że M.K. zajmuje dwa pomieszczenia nad budynkiem gospodarczym. Bez ustaleń w omawianym zakresie nie jest możliwa ocena, czy podjęte rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego i czy jest zgodne z prawem. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ppsa należało orzec jak w wyroku.