II SA/Kr 1473/03
WyrokWSA w Krakowie2004-06-28
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Piotr Lechowski, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uszkodzenie słuchu, stwierdzone u pracownika narażonego na hałas, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli opinie lekarskie wskazują na inne niż zawodowe przyczyny niedosłuchu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że aby uszkodzenie słuchu zostało uznane za chorobę zawodową, muszą zostać spełnione dwa warunki: istnienie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz związek przyczynowy z warunkami pracy. W analizowanej sprawie, mimo narażenia na hałas, opinie lekarskie jednoznacznie wskazały na inne, niezawodowe przyczyny niedosłuchu, co uniemożliwiło stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący J. W. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu słuchu, twierdząc, że wieloletnia praca w warunkach nadmiernego hałasu doprowadziła do uszkodzenia słuchu. Organy administracji, opierając się na opiniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że cechy stwierdzonego niedosłuchu nie są charakterystyczne dla zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, lecz wskazują na inne, niezawodowe przyczyny. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. sprzeczność z wcześniejszą decyzją z 1991 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia : NSA Wiesław Kisiel Sędziowie : NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2004 r sprawy ze skargi J. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 21 maja 2003 r Nr [...] . w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala-
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia 21 maja 2003r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2003r., Nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u J. W. chorób zawodowych wymienionych w poz. 2,4,6 i 15 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że J. W. w latach 1983-2001 pracował w [...] S.A. w [...] jako operator urządzeń produkcyjnych, będąc narażonym na nadmierny hałas. Brak jest podstaw do stwierdzenia u J. W. choroby zawodowej z powodu braku rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione jednostki służby zdrowia, tj. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] . Wskazane orzeczenia są ze sobą zgodne i wskazują, że brak jest podstaw do rozpoznania:
- pylicy płuc, obraz radiologiczny płuc nie wykazuje bowiem zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom pyłów zwłókniających
-przewlekłego zapalenia oskrzeli, wywiad chorobowy oraz zachowana wydolność układu oddechowego nie pozwala bowiem na jego rozpoznanie
-przewlekłego prostego nieżytu błony śluzowej gardła i krtani, charakter zmian nie jest bowiem typowy dla skutków działania substancji drażniących górne drogi oddechowe
-choroby zawodowej narządu słuchu.
Odnośnie choroby zawodowej narządu słuchu [...] Ośrodek Medycyny Pracy sprecyzował, że u badanego zarówno obecnie jak i w dostępnej wcześniejszej dokumentacji laryngologicznej od roku 1991, kolejne wykresy audiometryczne dla ucha lewego nie są charakterystyczne dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Zgodnie z wiedzą medyczną wskazują one na inne (niezawodowe) chorobowe przyczyny niedosłuchu, hałas bowiem powoduje niedosłuch typu odbiorczego, pochodzenia ślimakowego, symetryczny dla obu uszu, odzwierciedlający się w wykresie audiometrycznym charakterystyczną krzywą audiometryczną w kształcie litery V, z największym ubytkiem przy częstotliwości 4000 Hz. Tylko takie schorzenie jest zawodowym uszkodzeniem słuchu. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] natomiast ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że przesunięcie progu audiometrii tonalnej dla częstotliwości 1,2,4 kHz po odjęciu poprawki na wiek wynosi średnio: UP-30 dB, UL-23 dB, i nie powoduje skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu.
Z treścią tej decyzji nie zgodził się J. W., ograniczając swoje zarzuty jedynie do rozstrzygnięcia w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu. W postępowaniu prowadzonym na skutek jego odwołania organ II instancji uzupełnił postępowanie dowodowe zwracając się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z prośbą o wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] .2003r. dotyczącego ubytku słuchu. W odpowiedzi na to zapytanie, pismem z dnia [...] .2003r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] wyjaśnił, że w przypadku badanego nie występują skutki działania hałasu w badaniach audiometrycznych. Niedosłuch jest asymetryczny, głębszy w uchu prawym, przy jednoczesnym niecharakterystycznym (obniżenie progu dla częstotliwości niskich) przebiegu krzywej progowej w uchu lewym. Brak jest obustronnie cech ślimakowej lokalizacji uszkodzenia w próbie Si Si. Wszystkie te cechy stwierdzonego u badanego schorzenia słychu nie są charakterystyczne dla skutków działania hałasu na narząd słuchu. Jako zaś prawdopodobne czynniki sprawcze pozazawodowe wskazano występujące w środowisku zewnętrznym (socjoacusis), czynniki zapalne lub czynniki samoistne prowadzące do zaburzeń krążenia w uchu wewnętrznym.
Po tak uzupełnionym postępowaniu wyjaśniającym organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji powołano się na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich podnosząc, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu.
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję J. W. podkreślił, że pracował w warunkach narażenia na nadmierny hałas przez 36 lat bez przerwy i to spowodowało uszkodzenie słuchu. Nadmienia jednocześnie, że obecne decyzje nie pokrywają się z decyzją z 1991r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnośnie ubytku słuchu dodatkowo podkreślił, że wydane w tej sprawie orzeczenia lekarskie są zbieżne i wiarygodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w niniejszej sprawie została złożona [...] 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych wymieniono "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów.
W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącego badania audiologiczne wykazało niedosłuch, niemniej jednak obydwa orzekające w tej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy tego schorzenia wskazują na inne niż hałas przyczyny tego schorzenia. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w orzeczeniu lekarskim z dnia [...].2002r. po przeprowadzonych badaniach orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, szczegółowo uzasadniając, dlaczego rozpoznany u pacjenta niedosłuch nie jest chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Także w wydanym po ponownym badaniu lekarskim orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...].2003r. nie rozpoznano występujących u J. W. schorzeń jako zawodowych, to jest wywołanych hałasem. Dodatkowe uzasadnienie tego rozpoznania zostało dokonane pismem z dnia [...] 2003r.
Orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącej ubytku słuchu za chorobę zawodową, uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego choroby zawodowej. Nie każde bowiem uszkodzenie słuchu jest chorobą zawodową. Za chorobę zawodową uważa się bowiem jedynie "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów, o ile wywołane jest hałasem występującym w środowisku pracy. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym.
W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione.
Prawidłowo zatem orzekający w sprawie organ II instancji, mając wątpliwości co do treści opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] , zwrócił się o uzupełnienie jej uzasadnienia. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało więc przeprowadzone prawidłowo. Decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywające i wyczerpujące uzasadnienie.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu pominięcia i sprzeczności z decyzją z 1991r. należy stwierdzić, że także i to orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych PS ZOZ w [...] nie znalazło podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu, nie może więc być mowy o sprzeczności z nim zaskarżonych orzeczeń. Bezzasadnym jest także zarzut pominięcia tej opinii, bowiem orzeczenie lekarskie [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] .2003r. powołuje się także na dokumentację medyczną od 1991r.
Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło