II SA/Kr 1474/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie AWSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi T.I, J. I. na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 czerwca 2003r. Nr [...] w przedmiocie zapewnienia dla Domu Wczasowego "M." wody bezpiecznej i zdatnej do spożycia z ujęcia poza strefą ochronną cmentarza 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji, 2. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 11.06.2003r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2003r., nr [...] którą nakazano zapewnienie bezpiecznej i zdatnej do spożycia wody z ujęcia poza strefą ochronną cmentarza dla Domu Wczasowego "M". W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano się na treść art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. Nr 90, poz.575 z 1998 r. z późn. zmian.). W podstawie zaś prawnej decyzji organu I instancji wskazano art. 104 KPA, art. 27 ust.1 Ustawy z dnia 11.05.2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz.634), §23 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych zakładów i wymagań dotyczących higieny w procesie produkcji i w obrocie artykułami oraz materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z tymi artykułami, w związku z § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz § 8 ust. 1 i 2 , §9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21.01.1997r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania, §3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 15.08.1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. W uzasadnieniu zaś wskazano, że od 1994r. w miejscowości [...] ma miejsce chowanie zmarłych na cmentarzu komunalnym będącym w budowie. W odległości ok. 80 metrów od miejsca chowania zmarłych w 1996r. skarżący wykonali studnię, z której jest zaopatrywany w wodę Dom Wczasowy "M" prowadzący działalność żywieniowo-wypoczynkową dla dzieci i młodzieży. W przypadkach, gdy czerpanie wody podziemnej odbywa się w pobliżu miejsca chowania zmarłych, istnieje możliwość zanieczyszczenia warstw wodonośnych, co potwierdziła wykonana w odniesieniu do cmentarza w [...] ekspertyza ze stycznia 2003r. wykonana przez CHEMKOP- LABORGEO. Ponadto przepisy prawa stanowią, że w przypadkach czerpania wody ze studni do spożycia przez ludzi wzajemne odległości studni i miejsc grzebalnych są wymagane większe niż w omawianym przypadku (Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 15.08.1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze). Również przepisy Prawa wodnego określają, że w przypadkach korzystania z wody podziemnej czerpanej z własnej studni do celów komercyjnych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, którego skarżący nie mają. Nadmieniono ponadto, że dla mieszkańców mających studnie w strefie oddziaływania cmentarza gmina zapewniła możliwość korzystania z wodociągu. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, albowiem uprzednio wyrokiem z dnia 7 października 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy uchylił wcześniejszą decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, mocą których także nakazano zapewnienie dla potrzeb Pensjonatu "M" wodę zdatną do picia i na potrzeby gospodarcze z ujęcia spoza strefy ochronnej cmentarza w [...] W uzasadnieniu wyroku wskazano, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonych decyzji §3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze stanowi o odległościach, w jakich może być zlokalizowany cmentarz. Natomiast zaskarżona decyzja odwróciła sytuację przerzucając ciężar dostosowania się do wymaganych odległości przy lokalizacji cmentarza na sąsiadującą nieruchomość skarżących. Podkreślono poza tym, że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne skoro jak to same organy inspekcji sanitarnej przyznały, woda ze studni głębinowej skarżących jest dobrej jakości zdrowotnej, co potwierdzają badania kontrolne wody. Również na dobrą jakość wody do picia i na potrzeby gospodarcze ze studni głębinowej skarżących wskazuje opinia T. N. W skardze na opisaną na wstępie decyzję z dnia 11.06.2003r.T. i J. I. zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art. 7, 77§1, 107§1 i 3 kpa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu w sprawie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze oraz błędnym uznaniu, że art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo wodne obligował skarżących do uzyskania pozwolenia wodno-prawnego na wybudowanie studni do czerpania wody podziemnej. Skarżący podnieśli, że budowany cmentarz jest samowolą budowlaną. Podkreślili też, że pozostają bez możliwości normalnego funkcjonowania pensjonatu. Od chwili wykonalności decyzji bezpowrotnie utracili kilka sezonów turystycznych, w których nie mieli możliwości uzyskania przychodu, stale zaś ponoszą koszty utrzymania obiektów. Pozostawanie w stanie takiej niepewności powoduje, że są na skraju bankructwa. Przy piśmie z dnia [...] 2005r. skarżący dołączyli również wyniki aktualnego badania wody potwierdzające spełnienie wymagań sanitarnych. Podkreślili także, że obecnie nie mają oni możliwości zapewnienia alternatywnego źródła wody pitnej, albowiem wykonany wodociąg, do którego mieliby się podłączyć jest nielegalny. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2003r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r., podlega więc rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. Analizując akta przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawarta w orzeczeniu sądu ocena prawna wiąże w sprawie ten sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Tymczasem organy administracyjne w niniejszej sprawie ponownie przyjęły pogląd prawny sprzeczny z wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu NSA. Ponownie powołując się na Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne rażąco naruszyły art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 7 października 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy uchylił bowiem wcześniejszą decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, mocą których także nakazano zapewnienie dla potrzeb Pensjonatu "M" wodę zdatną do picia i na potrzeby gospodarcze z ujęcia spoza strefy ochronnej cmentarza w [...] w uzasadnieniu wyroku wskazując, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonych decyzji §3 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowi o odległościach, w jakich może być zlokalizowany cmentarz i nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem w sposób nieuprawniony zaskarżona decyzja odwróciła sytuację przerzucając ciężar dostosowania się do wymaganych odległości przy lokalizacji cmentarza na sąsiadującą nieruchomość skarżących. W wyroku Sądu podkreślono poza tym, że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne skoro jak to same organy inspekcji sanitarnej przyznały, woda ze studni głębinowej skarżących jest dobrej jakości zdrowotnej, co potwierdzają badania kontrolne wody oraz opinia T.N. z [...].2000r. Należy z całą mocą podkreślić, że od czasu wydania tego wyroku do chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie uległ zmianie ani stan faktyczny, ani stan prawny sprawy. W całej zatem rozciągłości aktualne i wiążące w niniejszej sprawie są wywody i poglądy prawne zawarte w opisanym powyżej wyroku NSA. Uznać zatem należy, że organy administracyjne po raz kolejny naruszyły prawo poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, albowiem w sposób nieuprawniony przerzuciły ciężar dostosowania się do wymaganych odległości przy lokalizacji cmentarza na sąsiadującą nieruchomość skarżących. Wydanie zaskarżonej decyzji nadal też jest przedwczesne, skoro woda ze studni głębinowej skarżących jest dobrej jakości zdrowotnej, co potwierdzają badania kontrolne wody i przedłożona przez stronę opinia. W zaskarżonej decyzji wskazano wprawdzie jako podstawę prawną prócz wspomnianego Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze również inne przepisy, należy jednak zaważyć, że przepisy te nie zawierają podstawy prawnej do nałożenia na skarżących obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest także powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argument braku pozwolenia wodno-prawnego. Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja zapadła bez należytego wyjaśnienia sprawy, przez co istotnie naruszono treść art. 7 i 77 kpa, a także treść art. 107§3 kpa w zakresie wymogów uzasadnienia, jak również z naruszeniem prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenia te stanowią podstawę do uchylenia decyzji obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia, uwzględniając w tym zakresie zawarty powyżej pogląd prawny i wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. Rozstrzygnięcie w sprawie braku możliwości wykonywania uchylonych decyzji zapadło na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.