II SA/Kr 1475/01
WyrokWSA w Krakowie2005-09-26
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego z powodu uchybienia ustawowemu terminowi na złożenie wniosku o świadczenie pieniężne jest zasadne w świetle późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu określającego ten termin z Konstytucją?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu uchybienia ustawowemu terminowi na złożenie wniosku o świadczenie pieniężne, określonego w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996 r., jest niezasadne, jeśli przepis ten został później uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. W takiej sytuacji, na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145 § 1 k.p.a., należy wznowić postępowanie i merytorycznie rozpoznać sprawę.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej po terminie określonym w ustawie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., uznając termin za ustawowy i nieprzekraczalny. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że złożył wniosek po utracie uprawnień kombatanckich i że jego sprawa ma szczególny charakter. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi S. K.na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § l kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, który po dniu 31.12.1999 r. złożył S. K.
Organ powołując się na wyżej wskazany przepis stwierdził, że termin tamże określony ma charakter ustawowy i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony. Jego uchybienie wywołuje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jako bezskuteczne podlega umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. K. podnosi, że starania o przyznanie świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej rozpoczął dopiero wówczas, gdy pozbawiono go dodatku kombatanckiego. Przedłożył wówczas stosowną dokumentację. Dodaje, że jest inwalidą I grupy z tytułu uszkodzenia wzroku oraz jest po amputacji ręki. W tej sytuacji materialnej prosi o przyznanie mu świadczenia pieniężnego.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § l pkt l i 105 § l kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z 23.11.2003 r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. podnosi, że nie mógł złożyć przed 31.12.1999 r. wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, gdyż w tym czasie posiadał jeszcze uprawnienia kombatanckie, a to powodowało brak możliwości korzystania ze świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Kiedy utracił uprawnienia kombatanckie, dopiero wówczas zwrócił się do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie wspomnianego świadczenia. Wiadomo mu, że organ rozpatrywał wnioski złożone po terminie, w szczególnych sytuacjach. Uważa, że jego sprawa też ma taki szczególny charakter.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.01.2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17.06.2003 r. (sygn. akt P 24/02; Dz. U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U Nr 87, poz. 395 z 1998 r. ze zm ) z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145 § l kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień skarżącego.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l "b" p. o. p. p. s. a. w zw. z art. 97 § l przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone (co dotyczy niniejszej sprawy) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. i ustawę - p. o. p. p. s. a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło