II SA/Kr 148/19
WyrokWSA w Krakowie2019-03-27
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Magda Froncisz, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest zgodne z prawem, jeśli decyzja została doręczona jednemu z członków wieloosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej bez pouczenia o sposobie liczenia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest niezgodne z prawem, jeśli decyzja została doręczona jednemu z członków wieloosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej bez pouczenia o tym, że termin do wniesienia odwołania liczy się od daty doręczenia pierwszemu z członków zarządu. W takiej sytuacji, gdy organ pierwszej instancji doręcza decyzję wszystkim członkom zarządu osobno, a następnie stwierdza uchybienie terminu na podstawie doręczenia pierwszemu z nich, powinien uprzednio poinformować o sposobie liczenia terminu, aby uniknąć wprowadzenia strony w błąd.Stan faktyczny
Wojewoda postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ uznał, że decyzja została doręczona jednemu z członków zarządu Wspólnoty, D.S., w dniu 7 marca 2018 r., a pozostałym członkom zarządu pisma awizowano w dniu 6 marca 2018 r. i zwrócono jako niepodjęte. Odwołanie złożono 29 marca 2018 r., co organ uznał za wniesione z uchybieniem terminu. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów kpa poprzez przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia odebrania decyzji przez pierwszego z członków zarządu, a nie przez ostatniego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2018 r. oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa [....] na postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...])
Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. ([...]) na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 80 ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) Wojewoda stwierdził, że odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] w K. reprezentowanej przez Zarząd Wspólnoty w osobach R. B. i T. D. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 r. ([...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 §2 kpa.
Wojewoda podał, że zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wydanej w I instancji, wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Ww. decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o prawie złożenia odwołania, została doręczona D.S., jednemu z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, w dniu 7 marca 2018 r. Pozostali członkowie Zarządu, R. B. oraz T. D. nie podjęli pisma. W dniu 6 marca 2018 r. pisma skierowane do R. B. i T. D. awizowano, a 21 marca 2018 r. z powodu niepodjęcia przez adresatów pisma zwrócono nadawcy.
W ocenie organu odwoławczego skutek w postaci doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej zaskarżonej decyzji nastąpił z najwcześniejszą datą doręczenia decyzji jednemu z członków zarządu, tj. D.S. w dniu 7 marca 2018 r. i od tej daty należy obliczać termin przysługujący na wniesienie odwołania. Ponieważ datą doręczenia był dzień 7 marca 2018 r., to 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął 21 marca 2018 r. Odwołanie od decyzji złożono w dzienniku podawczym Urzędu Miasta K. 29 marca 2018 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 57 kpa odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie podlega rozpatrzeniu.
Organ dodał, że z materiału dowodowego nie wynika, aby w rozpatrywanej sprawie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 58 -60 kpa, to jest aby odwołująca się strona wniosła o przywrócenie terminu, na zasadach określonych w ww. przepisach. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OZ 681/16.
Na powyższe postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa budynku [...] w K. reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty w osobach R. B. i D.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: art. 129 § 2, art. 112 kpa, art. 107 §1 pkt 7 kpa poprzez przyjęcie, że doręczenie do kilku członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej decyzji administracyjnej, nie zawierającej pouczenia, że termin dla Wspólnoty Mieszkaniowej do złożenia odwołania od decyzji liczy się od dnia odebrania decyzji przez pierwszego z adresatów członków zarządu wspólnoty, skutkuje liczeniem terminu dla Wspólnoty Mieszkaniowej do złożenia odwołania od decyzji od dnia odebrania przez pierwszego z adresatów, a nie przez ostatniego z adresatów.
Według strony skarżącej Wspólnota zachowała termin do wniesienia odwołania, który powinien być liczony od dnia 21 marca 2018 r. tj. termin doręczenia zastępczego decyzji do R. B. i T. D., który upływał dnia 4 kwietnia 2018 r. Wspólnota nie była bowiem poinformowana ani o wszczęciu postępowania ani o zebranym materiale dowodowym, a pierwszym kontaktem Wspólnoty ze sprawą była decyzja administracyjna. W związku z tym, po przekazaniu treści decyzji pod obrady Zarządu Wspólnoty, organ ten potrzebował czasu na ustalenie, o co chodzi w sprawie. Organ I instancji nie poinformował i nie pouczył poszczególnych adresatów decyzji, od kiedy należy liczyć terminy do złożenia odwołania, stąd Zarząd Wspólnoty zasadnie przyjął, że termin do złożenia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji pozostałym członkom zarządu Wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem procesowym z dnia 1 marca 2019 r. uczestnik postępowania R. S. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że doręczenie decyzji jest skuteczne z dniem najwcześniejszego doręczenia członkowi organu kolegialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził konieczność jego uchylenia.
W postępowaniu administracyjnym przymiot strony posiada wspólnota mieszkaniowa, a nie zarząd wspólnoty. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.2018/716)) zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za Wspólnotę składają przynajmniej dwaj jego członkowie.
Pomiędzy reprezentacją Wspólnoty a uprawnieniem do odbioru pism ze skutkiem dla wspólnoty nie zachodzi tożsamość. Doręczenie powinno być dokonane do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Przyjąć należy, że skuteczne jest wobec wspólnoty doręczenie pisma tylko jednemu z członków zarządu. Czynność odbioru pisma (decyzji) nie stanowi oświadczenia woli, każdy więc członek zarządu wspólnoty, w ramach kompetencji do reprezentacji, jest uprawniony do odbioru przesyłek kierowanych do wspólnoty mieszkaniowej. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie wystarczające było doręczenie decyzji tylko jednemu członkowi zarządu.
Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 października 2016 r. w sprawie II OSK 3374/14. W wyroku tym NSA wskazał też, że doręczenie decyzji wszystkim członkom kilkuosobowego zarządu wspólnoty nie jest uchybieniem pod warunkiem jednak, że adresaci przesyłek uzyskają pouczenie o sposobie liczenia terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji zaś, gdy organ już dokonał takiego osobnego doręczenia wszystkim członom zarządu wspólnoty bez stosownego pouczenia, bezpodstawne jest przyjęcie, że skuteczność doręczenia następuje z chwilą odbioru przez pierwszego, a nie ostatniego z członków wieloosobowego zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Fakt doręczenia wszystkim członkom zarządu Wspólnoty decyzji organu I instancji doprowadził do wprowadzenia Wspólnoty w błąd, co do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Organ I instancji pouczył każdego z członków Wspólnoty o terminie do złożenia odwołania – 14 dni od daty doręczenia decyzji. Jednak decydując się na doręczenie decyzji osobno trzem członkom zarządu na ich miejsca zamieszkania, organ dla zastosowania przyjętego przez siebie poglądu, co do obliczania początku biegu terminu do wniesienia odwołania od doręczenia pierwszemu z członków zarządu, winien był uprzednio poinformować, że doręczenie korespondencji skierowanej przez organ do Wspólnoty Mieszkaniowej staje się skuteczne poprzez odebranie jej przez pierwszego z członków wieloosobowego zarządu, tak, aby Wspólnota mogła skutecznie złożyć odwołanie.
W rozpoznawanej sprawie decyzję organu pierwszej instancji doręczono wszystkim trzem członkom zarządu skarżącej, przy czym żadnego z nich, w tym D.S., z naruszeniem art. 9 kpa, nie poinformowano o tym, iż doręczenie korespondencji skierowanej przez organ do Wspólnoty Mieszkaniowej staje się skuteczne poprzez odebranie jej przez pierwszego z członków wieloosobowego zarządu i od tej daty należy liczyć początek obliczania biegu terminu do wniesienia odwołania. D.S., który odebrał przesyłkę, jak i pozostali członkowie zarządu, którzy otrzymali tzw. awiza, mieli podstawy sądzić, że termin do wniesienia odwołania zacznie swój bieg po ostatnim, choćby zastępczym, doręczeniu. Zawierające decyzję przesyłki kierowane do R. B. i T. D. były awizowane po raz pierwszy w dniu 6 marca 2018 r., termin 14 dni do odbioru mijał więc z dniem 20 marca 2018 r. To od tej daty należałoby liczyć termin do wniesienia odwołania. W tej sytuacji uznać należy, że stwierdzenie uchybienia tego terminu było sprzeczne z prawem.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa uchylono zaskarżone postanowienie, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło