II SA/Kr 1480/04
WyrokWSA w Krakowie2007-04-12
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, dochód byłego małżonka, który nie był członkiem rodziny w roku, za który ustalany jest dochód, może być uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie prawa. Kluczowym błędem było wliczenie dochodu byłego małżonka do dochodu rodziny w roku, w którym nie był on już jej członkiem, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących definicji rodziny i kryteriów dochodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania I. S. prawa do zasiłku rodzinnego. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że dochód rodziny przekroczył ustalone kryterium. Skarżąca zarzuciła nierozpoznanie sprawy co do istoty oraz naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kwestionowała sposób ustalenia dochodu rodziny, wskazując na błędne wliczenie dochodu byłego małżonka.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. Nr Kol. [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. (znak:[...]) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 20 w związku z art. 3 ust.11, art. 5 w związku z art. 3 pkt. 2 oraz art. 47 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228 popz. 2255 obecnie tj. Dz.U.z 2006 r. nr 139 póz.992 z późn.zm.) odmówił przyznania I. S. prawa do świadczeń w formie zasiłku rodzinnego.
Odwołanie I. S. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2004 r. (Nr:[...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1/ zgodnie z ustawą z dnia 28.11. 2003 roku o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i przyznawany jest m.in. rodzicom lub jednemu z rodziców. Art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.
2/ z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż w 2002 roku dochód rodziny odwołującej się wyniósł 29514, 55 zł., co w przeliczeniu na osobę w cztero - osobowej rodzinie wyniosło 614, 89 zł. Mając na względzie, iż zgodnie z ustawą kryterium dochodowe, od którego uzależnione jest nabycie prawa do świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego w omawianym przypadku wynosi 583 zł (patrz postanowienie z dnia [...]2004 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki) bezspornym jest, iż w sytuacji odwołującej się nastąpiło jego przekroczenie. Kwota przekroczenia jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego obowiązującego w okresie zasiłkowym od dnia [...] 2004 roku do dnia [...] 2005 roku, w związku z czym zgodnie z treścią art. 5 ustawy świadczenie nie przysługuje.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła I. S. i zarzucając:
- naruszenie prawa procesowego "poprzez nierozpoznanie co do istoty sprawy", dokonanie ustaleń, które nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym przedstawionym w trakcie postępowania przez skarżącą
- naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie, wniosła o uchylenie zaskarżonej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że :
1/ Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu l instancji podało, iż nabycie prawa do świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego w omawianym wypadku wynosi 504,00 zł, a więc jest bezspornym, iż w sytuacji skarżącej nastąpiło przekroczenie kryterium. Ustalenie to jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym przedstawionym ponieważ w związku z tym, że członkiem rodziny jest niepełnosprawna małoletnia B. S., ur. [...]2004 r. (Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2004 r., Nr[...]), to w przypadku jej rodziny kryterium dochodowe wynosi nie jak wskazało SKO 504.00 zł, ale wynosi ono 583,00 zł. (Skarżąca nie uwzględnia postanowienia z dnia [...] 2004 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki),
2/ zgodnie z art. 70a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, która do dnia [...] 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia [...] 2004 r. do dnia [...] 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70 % przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dodatek nie może być niższy niż 170 zł na dziecko albo 250 zł na dziecko, o którym mowa w art. 12 ust. 4. Ponadto zgodnie z pkt 2 tego przepisu osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia [...] 2004 r. do dnia [...] 2004 r., na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 % świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Zmiana decyzji w sprawie wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, nie wymaga zgody strony.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego /lit. "b"/, jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy /lit. "c"/.
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji naruszają prawo.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżąca związek małżeński z E. Z. zawarła w dniu [...] 2003 r., a jej poprzednie małżeństwo rozwiązane zostało przez rozwód wyrokiem z dnia[...]1999 r. .
Musza więc powstać wątpliwości dlaczego do dochodów członków rodziny skarżącej w roku 2002 r., doliczono dochód E. Z., który w 2002 r., nie był członkiem jej rodziny.
Art. 3 pkt. 16 ustawy oświadczeniach rodzinnych stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Od razu w tym miejscu należy wyjaśnić, że świadczeniem rodzinnym jest zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku (art. 2 pkt.1 ustawy). Takim dodatkiem jest dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka ( art. 12 ustawy), które to wychowanie ustawa definiuje w art. 3 pkt. 17 jako wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Należało więc poczynić ustalenia, czy taki dodatek skarżącej przysługiwał a jeżeli tak przyznać go zgodnie z reguła wyrażoną w art. 70 "a" ustawy.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a" i "c" oraz art.135 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło