II SA/Kr 1482/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-06
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu, mimo braku przedłożenia przez inwestorów kompletu dokumentów niezbędnych do legalizacji budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu. Inwestorzy nie przedłożyli kompletu wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, co zgodnie z przepisami stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Sąd podkreślił, że organy są związane przepisami prawa i nie mogą kierować się innymi względami społecznymi czy ekonomicznymi przy wydawaniu decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu. Organ I instancji wstrzymał roboty budowlane i wezwał inwestorów do przedłożenia dokumentów w celu legalizacji. Inwestorzy nie przedłożyli kompletu dokumentów, w związku z czym PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. MWINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że garaż istniał od wielu lat, nie wymagał pozwolenia na budowę w czasach jego wzniesienia, a jego rozbiórka jest utrudniona ze względu na inwalidztwo jednego z inwestorów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E. L. i A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 września 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. L. i A. L. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku garażu na działce ewidencyjnej numer [....] [....] obr. [....] w L. , o wymiarach rzutu poziomego 4,70 x 3,00 m (pow. zabudowy 14,10 m2), od strony północno-zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego oznaczonego nr posesyjnym [....] przy ul. [....] w L. , zostało wszczęte z urzędu w sprawie.
Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r., znak: [....] , organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. wstrzymał roboty budowlane prowadzone na przedmiotowych działkach oraz nałożył na E.L. i A.L. obowiązek przedłożenia w PINB wymienionych w postanowieniu dokumentów (m.in. projekt budowlany) w terminie do dnia 30 listopada 2012r.
W dniu 17 kwietnia 2013r. PINB wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 u.p.b., decyzję znak: [....] którą nakazał E.L. i A.L. rozbiórkę, na własny koszt samowolnie wybudowanego budynku garażu na działce ewidencyjnej numer [....] i [....] obr. [....] w L. , o konstrukcji szkieletowej stalowej obitej blachą, trwale połączonej z gruntem, dachu jednospadowym pokrytym materiałem niepalnym, o wymiarach rzutu poziomego 4,70 x 3,00 m (pow. zabudowy 14,10 m ), od strony północno-zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego oznaczonego nr [....] przy ul. [....] w L.
Odwołanie od niniejszej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu złożyli E.L. i A.L.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 6 września 2013r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") oraz art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2010 r., Nr 243 poz., 1623 z późn. zm., dalej: "u.p.b."), utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48 u.p.b. legalizacja jest możliwa wyłącznie wówczas, gdy budowa jest zgodna z określonymi w odpowiednich aktach zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz jednocześnie nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oceniany jest jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności, w sytuacjach, kiedy niemożliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
W ocenie MWINB, organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie legalizacyjne. Wyznaczony przez PINB termin przedłożenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 u.p.b., zapewniał inwestorom realną możliwość spełnienia obowiązków nałożonych ww. postanowieniem. Wskazano, że E.L. za pismem z dnia 8 listopada 2012r. przedłożyła jedynie kopię zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Miasta L. z dnia 29 października 2012r. znak: [....] w zakresie zgodności z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Organ II instancji podkreślił, iż o spełnieniu wymogu przedłożenia wskazanych przez organ prowadzący postępowanie dokumentów można mówić w wypadku przedłożenia przez stronę ich kompletu, tj. wszystkich dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b. Brak któregoś ze wskazanych w ww. przepisie dokumentów stanowi - po upływie terminu do jego złożenia - podstawę do zastosowania art. 48 ust. 1 u.p.b., tj. nakazania rozbiórki (por. wyrok WSA z dnia 9 września 2010r. sygn. akt II SA/Sz 365/10). Inwestorzy z uwagi na niekompletność złożonych dokumentów utracili prawo do legalizacji "samowoli budowlanej". W świetle powyższego, w ocenie MWINB, wydanie przez organ I instancji skarżonej decyzji było uzasadnione.
Do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 9 k.p.a., MWINB odniósł się w uzasadnieniu niniejszej decyzji, uznając go za bezzasadny.
W ocenie MWINB organ I instancji poczynił wystarczające ustalenia dające podstawę do orzeczenia rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.L. i A.L. wnieśli o uchylenie powyższych decyzji w całości podnosząc, że garaż istniał przez kilkadziesiąt lat nikomu nie przeszkadzając. Zdaniem skarżących w czasach kiedy garaż był wznoszony z przepisów prawa budowlanego nie wynikał wymóg uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto strony podniosły, że z uwagi na inwalidztwo A.L. , nie jest możliwe garażowanie samochodu w innej części działki. Skarżący zwrócili również uwagę na fakt, iż w celu dostosowania poziomu garażu do osiedlowej drogi otrzymali od Powiatowego Centrum Pomocy w Rodzinie pomoc finansową. Skarżący podali, że w ostatnich latach garaż został rozkręcony, a postument, na jakim jest usadowiony został "nadlany" w celu przystosowania do poziomu osiedlowej drogi. Na tak wykonanej podstawie garaż został ponownie zamontowany bez jakichkolwiek istotnych zmian.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, określającymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W toku kontroli, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W innym wypadku skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Zdaniem pełnomocnika skarżących (pismo procesowe z dnia 17.02.2014r.) prace budowlane objęte zaskarżoną decyzją należy zakwalifikować jako remont. Prawidłowe ustalenie charakteru robót ma znaczenie zasadnicze dla przyjęcia czy w tej sprawie inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszeniu właściwemu organowi wymagało wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, pkt 4-6 oraz pkt 9-13 tej ustawy.
Remontem w rozumieniu art. 3 pkt. 8 Prawa budowlanego jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Należy również dodać, że pojęcie remontu podlega ścisłej wykładni, a to dlatego, że roboty budowlane objęte remontem nie wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
Również w orzecznictwie sądowym rygorystycznie traktuje się remont, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17.10.2007r., sygn. akt II SA/Sz 719/07, opub. w LEX nr 347961 stwierdził, że "samowolne wybudowanie schodów zewnętrznych o konstrukcji metalowej w miejsce dotychczasowych schodów o konstrukcji drewnianej nie stanowi remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, lecz wykonanie robót budowlanych polegających na budowie części obiektu budowlanego, do których zastosowanie ma art. 48 ustawy".
Remont oznacza odtworzenie stanu pierwotnego a według orzekających organów wykonane prace takim odtworzeniem nie są. Z ustaleń poczynionych przez organy prowadzące niniejszą sprawę wynika, że będący przedmiotem niniejszego postępowania garaż powstał w roku 2009 w miejscu poprzednio istniejącego od lat 60 XX wieku garażu, który w roku 2009 został rozebrany – co było związane z realizacją inwestycji przez Miasto L. przy ul. [....] w L. (podniesieniem poziomu ulicy). Powyższe ustalenia potwierdzają również inwestorzy (dowód: akta I instancji, karta nr 9).
Zgodnie z art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Należy również podnieść i to, że niezależnie od przyjęcia, że realizowana inwestycja stanowi nową budowę bądź częściową odbudowę lub też rozbudowę budynku - nie zmienia faktu, że zarówno "budowa bądź odbudowa nowego obiektu" jak i "rozbudowa istniejącego obiektu" wymagają wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący tego wymogu nie spełnili. Co jednak najważniejsze w niniejszej sprawie organ I instancji zamierzał zalegalizować wykonane przez nich prace budowlane i postanowieniem z 7.09.2012r. nakazał inwestorom przedstawienie stosownych dokumentów w terminie do 30.11.2012r. (pierwotny termin był zresztą przedłużany na wniosek inwestorki). Skarżący nie przedłożyli kompletu wymaganych dokumentów, w tym w szczególności wymaganych projektów budowlanych, narażając się tym samym na sankcje z art. 48 Prawa budowlanego.
Oceniając prawidłowość zastosowania w tej sprawie art. 48 Prawa budowlanego Sąd nie dopatrzył się uchybień po stronie organów administracji.
Treść powołanego art. 48 Prawa budowlanego jest następująca: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Jak wskazano wyżej skarżący na wezwanie przez organ do przedłożenia prawem wymaganych dokumentów nie dopełnili nałożonych na nich obowiązków i nie przedłożyli projektu budowlanego .
Konkludując rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że organy nadzoru budowlanego obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i żadne inne względy społeczne, czy ekonomiczne, w tym też te podnoszone przez Skarżących w skardze nie mogły mieć wpływu na wydaną decyzję o rozbiórce samowolnie wybudowanego garażu.
Wobec czego, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło