II SA/Kr 1483/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala WSA/wyr. l - sentencja wyroku Sygn. akt ll SA/Kr 1483/03. Uzasadnienie Pismem z dnia [...]07.2000r. M.C. poinformowała organ nadzoru budowlanego, iż sąsiedzi L.S. i K.S. "wybudowali garaż bez drzwi o następujących wymiarach: długości [...] m, wysokości [...] m i szerokości [...] m, w tym 20 cm na mojej posesji na co nie mieli planu, zezwolenia oraz mojej zgody na piśmie". Ponieważ dobudówka ta zagraża zawilgoceniem jej domu wniosła "o spowodowanie rozbiórki tej dobudówki". W dniu [...]09.2000r. przeprowadzono oględziny w terenie, w wyniku których ustalono, iż na działce "P.P. S. nr [...] przy ulicy [...] w B. wykonana jest dobudowa pełniąca rolę magazynku podręcznego zlokalizowana między budynkiem mieszkalnym a działką Pani R.J.C. (...) Na działce Pani C. do magazynku Państwa S. przylega komórka gospodarcza Pani C. ". Nadto M.C. oświadczyła, że "część komórki P.P. S. o gabarytach tak jak komórka gosp. należąca do mnie została wybudowana w latach siedemdziesiątych. Natomiast druga część, wystająca została wybudowana w roku [...]". Rozbudowa ta narusza działkę nr [...] poprzez zajęcie pasa około 20 cm. L.S. potwierdziła "fakt wybudowania wspólnych komórek w latach siedemdziesiątych, natomiast pozostała część została wykonana później, przed rokiem osiemdziesiątym". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] 2000r., nr [...]zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wybudowania budynku gospodarczego na działce [...] w B. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego poprzez ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką [...] w B. Wskutek wniesienia zażalenia przez M.C. działającą imieniem R.C. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie zawieszenia postępowania. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...]2002r. M.C. oświadczyła, iż pomieszczenie gospodarcze na działce państwa S. wybudowane .zostało w [...]r. Natomiast L.S. zaprzeczyła stwierdzeniu określającemu czas budowy na [...]. Świadek E.G. potwierdził, że przedmiotowe pomieszczenie gospodarcze na pewno wybudowane zostały przed rokiem 1980. Świadek R.N. oświadczył, iż "odnośnie przedmiotowych pomieszczeń gospodarczych mogę stwierdzić, że powstały one w różnym czasie tj. wcześniej istniały ściany, na których z początkiem lat 80 tych P. S. wykonał strop". Postanowieniem z dnia [...]2002r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na L.S. i K.S. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej komórki gospodarczej zlokalizowanej na dz. nr [...] w B. wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz opinii o stanie technicznym przedmiotowej komórki oraz określającej, czy nie powoduje ona naruszenia interesu osób trzecich. W dniu [...]2002 żądane przez organ I instancji dokumenty zostały złożone przez ŁS. . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art.37 ustawy prawo budowlane z 24.10.1974r. i art.103 ust.2, art.80 ust.2 pkt 1, art.83 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (tj. z 2000r. Dz.U. nr 106, poz.1126 z późn. zm.) odmówił nakazania inwestorom Ł.S. i K.S. dokonania rozbiórki części pomieszczenia gospodarczego o wymiarach [...] x [...] x [...] m dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. [...] w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na działce nr [...] przy ul.[...] w B. , stanowiącej własność Ł.S. i K.S. wykonano bez pozwolenia na budowę - dobudowy o wymiarach [...] x [...] m, pełniącej rolę magazynku podręcznego, zlokalizowanego między budynkiem mieszkalnym a działką [...], stanowiąca własność R.C. Inwestorzy część dobudowy o gabarytach tożsamych z wymiarami komórki gospodarczej R.C. zlokalizowanej przy granicy jej działki, wykonali w latach 70 - tych. Pozostała część dobudowy o wymiarach [...] x [...] m powstała przed rokiem 1980. Działka nr [...] położona jest w terenie przeznaczonym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. , pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinna, w ogrodach. Teren obejmuje strefa ścisłej ochrony konserwatorskiej. Zgodnie z opinią konserwatorską przedmiotowa dobudowa nie była podporządkowana wymogom konserwatorskim. Do czasu przygotowania i zatwierdzenia planu rewaloryzacji nie ma jednak podstaw do usuwania budynków dewastujących krajobraz. Ustalając czasookres powstania przedmiotowego budynku organ oprał się na oświadczeniach inwestorów, świadków i mapach, które są spójne i wzajemnie się uzupełniają. "Oświadczenie wnioskodawczyni wskazującej jako datę powstania nowszej części dobudówki rok 1998 nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowi ono jedynie polemikę z oświadczeniami inwestorów nie popartą żadnymi wiarygodnymi dowodami". Do dokonanej rozbudowy ma odpowiednie zastosowanie art.37 ustawy z 24.10.1974 prawa budowlanego. Ponieważ "lokalizacja objętej wnioskiem dobudowy nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miast B. Nie stwierdzono również niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia, ani użytkowych". Wskazano także, iż kwestie związane z naruszeniem prawa własności winne być dochodzone na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. Odwołanie od tej decyzji wniosła R.C. wnosząc ojej uchylenie wobec "uchybień procesowych i niezgodności wynikającej w sposób oczywisty z materiałów dowodowych i ich pomięcie, które w sposób oczywisty mają wpływ na podjęcie ostatecznej decyzji". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., nr [...] uchylił w/w decyzję PINB w B. w całości i orzekł w ten sposób, że odmówił "wydania decyzji nakazującej P.P. Ł. i K.S. , zam. B. ul. [...] rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego o wymiarach w rzucie poziomym [...] x [...] m (zgodnej ze szkicem sytuacyjnym na protokole z wizji lokalnej z dnia [...]2000r. - k.[...] akt I inst.) dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr [...] w B. ". W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na omyłkowe podanie parametrów obiektu, który był przedmiotem postępowania organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole z dnia [...].2000r. Natomiast w całości organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące stanu faktycznego. W szczególności uznał za bezsporny fakt, iż "przedmiotowe obiekty zrealizowane zostały przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane tj. przed 1 stycznia 1995r. Dowodem na to są m.in. zeznania świadków złożone w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...].2002r. tj. P. E.G. , który oświadczył, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przed rokiem 1980 oraz P. R.N. , który oświadczył: odnośnie przedmiotowych pomieszczeń gospodarczych mogę stwierdzić, że powstały one w różnym czasie tj. wcześniej istniały ściany na których z początkiem lat 80 tych P.S. wykonał strop" (k. nr [...] akt I inst.), a także oryginał planu zagospodarowania działki stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. znak [...] (k. nr [...] akt inst.) oraz uwierzytelnionej kopii mapy zasadniczej (k. nr [...] akt inst.). W ocenie organu odwoławczego organ I instancji udowodnił, iż w niniejszym przypadku nie występują przesłanki do zastosowania art.37 ustawy z 1974r. Prawo budowlane. (...) W zaistniałym stanie faktycznym zrealizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiło: w sposób zgodny z ustaleniami miejscowego planu, bowiem przedmiotowa działka znajduje się na terenie budowlanym, oznaczonym symbolem [...] o zapisie planu - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w ogrodach (...), a także nie powodowało niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podnoszona w odwołaniu sprawa .dotycząca przebiegu granicy pomiędzy działkami nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dotyczy to uregulowań cywilno-prawnych". Ową reformatoryjną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M.C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca w uzasadnieniu swojej skargi podaje, że "zawarte w aktach sprawy oświadczenia "świadków" odnoszą się do części budynku zrealizowanej z końcem lat osiemdziesiątych. Przedmiotem postępowania jest jednak dobudówka powstała w roku 1998, a do której nie ma odniesienia w niniejszej decyzji, poza lakonicznym stwierdzeniem, że sprawy przekroczenia granicy winno rozstrzygać się przed sądem powszechnym. Nie uwzględniono, że oprócz naruszenia w posiadaniu, istnieje wyraźny konflikt z obowiązującymi warunkami technicznymi, które jednoznacznie określają odległości realizowanych obiektów od granic działki sąsiedniej (budowlanej). Każdorazowo odstępstwa od niezachowanych odległości muszą być uzgadniane przez Ministra Infrastruktury. (...) Indolencja organu II-giej instancji jest rozbrajająca". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł ojej oddalenie. Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt, iż obiekt budowlany - dobudowane pomieszczenie gospodarcze na działce nr [...] w B. - o wymiarach [...]m x [...]m wybudowany został przez inwestorów Ł.S. i K.S. w warunkach samowoli budowlanej. Fakt ten znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Inwestorzy nie wykazali się pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego, a K.S. na rozprawie sądowej w dniu [...] 2006r. wprost oświadczył, że nie ma pozwolenia na budowę owej dobudówki. Kontrowersje między stronami postępowania administracyjnego budziło jedynie ustalenie daty realizacji obiektu budowlanego, w przedmiocie którego prowadzone było postępowanie administracyjne. W wyniku postępowania wyjaśniającego organy administracyjne na podstawie m.in. oświadczeń inwestorów Ł.S. (protokoły z [...]2000r. i z [...].2002r.) oraz zeznań świadków E.G. i R.N. (protokół z [...].2002r., którzy złożyli zeznania po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) ustaliły, że przedmiotowy obiekt wybudowany został przed 1995r. Ustalenia te szczegółowo omówił w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji i brak jest podstaw, aby odmówić im wiarygodności. Skarżąca na poparcie swojej tezy, iż obiekt wybudowano w 1998r. nie przedstawia żadnych dowodów. Skoro zatem ustalono, iż dobudówka, stanowiąca pomieszczenie gospodarcze, wybudowana została samowolnie przed 1995r. zastosowanie ma art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), który nakazuje odpowiednio stosować art.37 ustawy z dnia 24.10.1974r. (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. l obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wynika z materiału dowodowego lokalizacja tego obiektu nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego miasta B. , jak również nie powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Działka nr [...] położona przy ul.[...] w B. , na której zlokalizowano dobudówkę, znajduje się w obszarze, oznaczonym na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta B. symbolem [...] -teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w ogrodach. Teren ten obejmuje strefa ścisłej ochrony konserwatorskiej. Z opinii konserwatorskiej z [...]2002r. wynika, że plan rewaloryzacji nie istnieje. "Wszystkie budynki (oba mieszkalne i gospodarcze) są obiektami współczesnymi, pozbawionymi walorów historycznych i artystycznych, ze względu na swą formę i lokalizację są niewłaściwie wkomponowane w historyczna strukturę przestrzenną. (...) Do czasu przygotowania i zatwierdzenia planu rewaloryzacji nie ma podstaw do usuwania budynków dewastujących krajobraz". Zatem przyjąć należy, iż przedmiotowy obiekt gospodarczy znajduje się na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę i że jest on związany z budynkiem mieszkalnym. Z okoliczności sprawy nie wynika także, aby przedmiotowy obiekt budowlany powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odnośnie zarzutu przekroczenia przez inwestorów granicy działki i zlokalizowania częściowo obiektu na działce nr [...] podzielić należy konstatację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż jest top kwestia o charakterze cywilno-prawnym i może być dochodzona wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnych. Tym samym kwestia nie może być rozstrzygana przez organy administracyjne. Samo niezachowanie odpowiednich odległości od granic działki przez zrealizowany w ramach samowoli budowlanej obiekt również nie ma znaczenia dla prawidłowego zastosowania art.37 ustawy z dnia 24.10.1974r. (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). "W razie dopuszczenia się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) do zastosowania przepisu art. 37 ust. l pkt 2 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), ale konieczne jest także wykazanie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia." - wyrok WSA w Rzeszowie z 14.10.2004r., sygn. akt SA/Rz 753/03, publ. w ONSA i WSA 2005/4/84 Wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z decyzji podatkowych od 2003r., na okoliczność powierzchni obiektów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości został oddalony, gdyż dowód ten nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dowód ten potwierdzałby jedynie kiedy dodatkową powierzchnię użytkową wynikającą z użytkowania obiektu gospodarczego inwestor zgłosił do opodatkowania, a nie kiedy ów obiekt został wybudowany. Sam inwestor oświadczył zresztą na rozprawie sądowej w dniu [...] .2006r., że nie zgłosił dodatkowej powierzchni dla celów podatkowych. Zaniechania inwestorów w tym zakresie mają znaczenie jedynie w sferze podatkowej, prawidłowego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz za prawem przewidziany okres wstecz, a także ich ewentualnej odpowiedzialności karno-skarbowej, a nie dla ustalenia daty powstania obiektu budowlanego. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) orzeczono ojej oddaleniu.