II SA/Kr 1483/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 5 września 2012 r. Nr[...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii postanowienia p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia[...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania kserokopii postanowienia skarżący S.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie go od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną H.W. oraz 25-letnim synem Z. . Ich miesięczny dochód wynosi 1.480 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Syn wnioskodawcy nie osiąga żadnych dochodów. W skład majątku S.W. wchodzi dom o powierzchni 80 m². Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż miesięczne dochody jego trzyosobowej rodziny wynoszą 1.480 zł. Syn Z. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wydatki ponoszone przez rodzinę są następujące: 3 tony węgla rocznie po 760 zł za tonę, energia elektryczna 98 zł miesięcznie, leki 120 zł miesięcznie, gaz do kuchenki 65 zł miesięcznie. Łącznie wydatki miesięczne wynoszą 473 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem dochodu S.W. jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. Małżonka skarżącego pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi zatem 1.480 zł. Biorąc pod uwagę, że uzyskiwane dochody przypadają na trzyosobową rodzinę (na utrzymaniu małżonków W. pozostaje bowiem bezrobotny syn Z. ), uzyskiwane dochody nie są wysokie i wystarczają jedynie na skromne utrzymanie członków rodziny. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. W takiej sytuacji pokrycie kosztów sądowych, nawet w wysokości 100 zł, mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu rodziny. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).