II SA/Kr 1484/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Niżnik - Dobosz WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w decyzji oddala skargę Starosta Powiatu M. decyzją z dnia 13 marca 2017 r. nr [...] udzielił A. M. Prywatna Komunikacja Samochodowa pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych wód opadowo – roztopowych pochodzących z terenu istniejącej stacji paliw zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] w miejscowości P. gmina R. W. poprzez istniejący wylot kanalizacji deszczowej do rowu melioracji szczegółowej R-3 w km 0+290. A. M., działający pod firmą [...] zwrócił się wnioskiem z dnia 4 czerwca 2018 r. do Starosty M. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji administracyjnej z dnia 13 marca 2017 r. w ten sposób, żeby zmienić datę tej decyzji "2017-03-13" na "2017-02-27" lub żeby zmienić zapis punktu III. decyzji, który brzmi: "pozwolenie wodno-prawne na wprowadzenie wód opadowych i roztopowych udzielam do 13 marca 2027 roku" na zapis "Pozwolenie wodno-prawne na wprowadzenie wód opadowych i roztopowych udzielam od 27 lutego 2017 roku do 13 marca 2027 roku". Starosta Powiatu M. zawiadomieniem z dnia 11 czerwca 2018 r. przekazał powyższy wniosek do załatwienia Dyrektorowi Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który z dniem 1 stycznia 2018 r., tj. z dniem wejścia w życie nowej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, stał się organem właściwym. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r., nr [...], odmówił A. M. sprostowania jako oczywistej omyłki w decyzji Starosty M. z dnia 13 marca 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podana prze stronę omyłka, tj. data wydania udzielenia pozwolenia czy też okres jej obowiązywania nie stanowi oczywistej omyłki. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. M. domagając się jego uchylenia. Zarzucił wydanie postanowienia z naruszeniem art. 113 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie normy wobec uznania, że omyłkowe wskazanie daty wydania decyzji lub redakcja pkt III nie mogą zostać sprostowane. Podniósł, że organ powinien wydać decyzję przed upływem ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. działając na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 113 § 1 i § 3 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. M. zwrócił się do Starosty Powiatu M. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wnioskiem z dnia 31 stycznia 2017 r. Zgodnie z przepisem art. 61 K.p.a., Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, umożliwiając im zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. Zawiadomienie zostało odebrane przez strony w dniu 14 lutego 2017 r. (daty widnieją na zwrotnych potwierdzeniach odbioru), co oznacza, że do dnia 28 lutego 2017 r. mogły wnieść swoje uwagi, także w drodze korespondencji. Równocześnie, działając w oparciu o przepis art. 127 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu przedmiotowego postępowania i możliwości składania uwag i wniosków w terminie 14 dni od daty ukazania się informacji, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń Starostwa i na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy R. W.. Na tablicy ogłoszeń Starostwa informacja była wywieszona od 13 do 27 lutego, natomiast informacja przesłana do Gminy wróciła w dniu 6 marca 2017 r. z adnotacją o jej wywieszeniu w dniach od 15 do 28 lutego. Do Starosty nie wpłynęły żadne uwagi lub wnioski stron i w tej sytuacji, po przygotowaniu projektu decyzji przez pracownika w dniu 10 marca 2017 r. i zatwierdzeniu decyzji przez osobę upoważnioną w dniu 13 marca 2017 r. (co wynika z metryki sprawy), decyzja została wydana w dniu 13 marca 2017 r., a okres na jaki wydano pozwolenie, tj. "do dnia 13 marca 2027 roku" określono zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 127 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, który stanowił, że pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat. Przedmiotowa decyzja została wysłana do stron w tym samym dniu co data jej wydania, tj. 13 marca 2017 r. W myśl art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ uznał, że ewentualna modyfikacja aktu nie może wpływać na ukształtowanie praw bądź obowiązków w sferze prawa administracyjnego materialnego, sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Błąd pisarski i rachunkowy (czyli omyłka w wykonywaniu działania matematycznego) oraz oczywista omyłka mogą mieć wymiar wyłącznie techniczny, niestanowiący kategorii uchybień podlegających sprostowaniu wady procesu decyzyjnego, nie zmieniający ani sensu rozstrzygnięcia, ani jego uzasadnienia, ani skutków jakie wywołuje (wyr. NSA w Gdańsku z 16.6.1999 r.) Z opisanego toku postępowania jasno wynika, że umieszczona na decyzji data wydania decyzji, tj. 13 marca 2017 r. nie jest omyłką pisarską, lecz wynika z biegu terminów procedowanej sprawy i faktycznej daty wydania tej decyzji, zatem wniosek w tej sprawie nie może być uwzględniony. Ponadto, wpisanie w tej sytuacji innej daty wydania decyzji, wskazywałoby na nieprawidłowość działania organu. Proponowana we wniosku zmiana punktu III decyzji wydanej w dniu 13 marca 2017 r. polegająca na ustaleniu, że pozwolenie wodnoprawne jest udzielone od 27 lutego 2017 r. do 13 marca 2017 r. czyli z mocą wsteczną również nie może być uwzględniona. Zapisu punktu III. wydanej decyzji nie można traktować jako oczywistą omyłkę, gdyż była ustaleniem zamierzonym przez organ wydający pozwolenie. Należy zauważyć, że pozwolenie wodnoprawne jest aktem prawnym mającym charakter decyzji konstytutywnej, czyli takim który tworzy nowe prawa i obowiązki adresata, do którego jest skierowany. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego tylko decyzje deklaratoryjne, które nie tworzą nowych sytuacji prawnych, wywołują skutki prawne ex tunc, tj. wstecz. Są to decyzje stwierdzające w sposób wiążący, że w danej sytuacji obowiązki i prawa adresata wynikają z mocy samego prawa, a organ wydający taki akt orzeka jedynie czy taki stan zaistniał, stąd istotą decyzji deklaratoryjnej jest jej moc wiążąca wstecz, czyli sięgająca skutkami prawnymi wcześniej, niż data wydania decyzji. Natomiast decyzje konstytutywne mogą wywierać wyłącznie skutki prawne ex. nunc, tj. na przyszłość. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. M. zarzucając naruszenie: 1/ art. 113 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, że omyłkowe wskazanie daty wydania decyzji lub redakcja pkt III nie mogą zostać sprostowanie w postanowieniu o stwierdzeniu oczywistej omyłki; 2/ art. 35 K.p.a. poprzez nieuzasadnione przekroczenie terminu do załatwienia sprawy; 3/ art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna. Przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] w K. jest kwestia dopuszczalności sprostowania w decyzji Starosty [...] z dnia 13 marca 2017 r. zapisów dotyczących daty wydania tej decyzji i daty obwiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Organ wydając zaskarżone postanowienie uznał, że uwzględnienie żądania sprostowania sformułowane przez skarżącego prowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia i w świetle art. 113 § 1 K.p.a. jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu stanowisko Dyrektora RZGW należało uznać za prawidłowe. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Tak w judykaturze, jak i w doktrynie przyjmuje się, że zmiana treści decyzji następuje z zachowaniem trybu określonego w K.p.a. (art. 154 i art. 155 K.p.a.) i przez wydanie nowej decyzji, sprostowanie omyłki w treści decyzji również wymaga zachowania trybu ustalonego w art. 113 K.p.a. i wydania postanowienia. W przypadku wad istotnych treści decyzji tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek), i odwrotnie, ponieważ nie są to tryby dla siebie konkurencyjne (J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz. Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2011, s. 454; również NSA w wyroku z dnia 28 listopada 1984 r., sygn. akt II SA 1314/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 114). Nie będą podlegały sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (B. Adamiak, Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, AUWr 1988, Nr 153, s 9-10). Nie jest zatem dopuszczalne sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 518/18, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 717/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Instytucja sprostowania nie może być bowiem wykorzystywana do naprawiania błędów dotyczących stosowania prawa. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, żądanie sprostowania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym w zakresie odnoszącym się do daty obowiązywania tego pozwolenia a także do daty wydania decyzji stanowi ingerencję w merytoryczną warstwę decyzji. Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnej (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/87). Skoro sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, a więc błędy i omyłki nieposiadające cechy oczywistości w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia – których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 782/12; por. również J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 482 - 483). Z powyższego wynika, że wadliwą decyzję nieostateczną można wzruszyć w trybie odwoławczym zaś wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Dlatego o ocenie Sądu odmowa sprostowania decyzji z dnia 13 marca 2017 r. o pozwoleniu wodnoprawnym zgodna jest z dyspozycją art. 113 K.p.a. Sprostowanie nie obejmowało bowiem błędów pisarskich, rachunkowych, czy oczywistych omyłek. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania art. 7, albowiem w procedurze sprostowania decyzji organ nie jest zobowiązany do wszechstronnego badania zgromadzonego materiału dowodowego, jego oceny. Postępowanie to służy, jak już Sąd na wstępie wyjaśnił, jedynie skorygowaniu wad nieistotnych, widocznych "na pierwszy rzut oka" drobnych uchybień nie mających wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku