II SA/Kr 1485/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr. ) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej B. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. l ust. l i art. 4 ust. l i 2 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówiono B. G. przyznania uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia. Organ stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że strona spełnia warunki wyżej wymienionego przepisu - nie posiadała w chwili represji obywatelstwa polskiego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. G. podnosi, że urodziła się w 1928 r. na terenie Francji, w rodzinie obywateli polskich, tj. J. G. i K. G. z d. P. Matka jej podjęła w tym czasie pracę zarobkową we Francji. Rodzice przed jej urodzeniem oraz także po jej urodzeniu mieszkali na stałe w miejscowości W. (stara nazwa: [...]) 10 km od R. Twierdzi, że matka po jej urodzeniu otrzymała jedynie zaświadczenie ze szpitala i odpowiedni dokument z polskiego konsulatu pozwalający na legalny powrót strony do domu, do Polski. Twierdzi, że nigdy nie posiadała innego obywatelstwa niż polskie, a na roboty do Niemiec została wzięta z W. k/R., gdzie na stałe zamieszkiwała z rodziną. Dodaje, że we wszystkich dokumentach niemieckich figurowała jako obywatelka polska. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 138 § l pkt l kpa oraz art. l pkt l i art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, póz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000 r. Organ powołał się na treść art. l ust. l powołanej ustawy, iż świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które m. in. w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi. Z przedstawionych dokumentów (ankieta osobowa) wynika, że w okresie trwania represji strona nie posiadała obywatelstwa polskiego, ale od 1927 r. do 1947 r. posiadała obywatelstwo francuskie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. podnosi, że decyzję wydano nie próbując ustalić stanu faktycznego związanego z jej obywatelstwem. W szczególności nie odniesiono się do faktów, które przedstawiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż urodziła się jako córka obywateli polskich czasowo przebywających we F.; została wywieziona na roboty do Niemiec w 1941 r. jako obywatelka polska; po wyzwoleniu wróciła do Polski i nadal tu mieszka. Wnosi zatem o uchylenie bezdusznej i krzywdzącej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (w szczególności organ powołał się na ankietę do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w T. z dnia [...] 1952 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p. o. p. p. s. a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art., 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ naruszył również, jak słusznie zauważa skarżąca, art. 107 § 3 kpa, gdyż nie odniósł się do przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, a w szczególności nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których innym niż wspomniana ankieta personalna dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Skarżąca w toku postępowania podtrzymała twierdzenia, że zawsze była obywatelka polską oraz że na roboty do Niemiec została wywieziona z terenu Polski w 1941 r. (wniosek- k.7, pismo - k. 15, skarga). Fakt jej wywiezienia z miejscowości W. (obecnie W.) potwierdzają świadkowie: S. J. i A. C. (k.29 i 30 akt administracyjnych). W istocie w ankiecie do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w T., w rubryce nr 9 zostało zapisane, że obecnie posiada obywatelstwo polskie i "posiadała obywatelstwo francuskie od 1927 r. do 1947 r." (ankieta jest z [...] 1952 r.- k.9 akt administracyjnych). Z akt nie wynika w jakich okolicznościach skarżąca tę ankietę wypełniła, dlaczego o dowód osobisty starała się dopiero w 7 lat po wojnie i powrocie do Polski (jeśli dać wiarę oświadczeniom skarżącej i świadków, do Polski wróciła w lecie 1945 r.) Nie wiadomo zatem jakim dokumentem posługiwała się skarżąca do 1952 r. (paszportem, tymczasowym dowodem) i jaki rodzaj obywatelstwa w tym poprzednim dokumencie oznaczono. Organ winien zbadać dokładnie wszystkie dokumenty w tej sprawie znajdujące się w biurze ewidencji ludności. Skoro z pisma Urzędu m. Tarnowa, Wydział Spraw Obywatelskich z [...] 2001 r. wynika, iż nic nie wiadomo o tym, kiedy B. G. otrzymała obywatelstwo polskie należy ustalić na podstawie analizy zarówno przedwojennego prawa polskiego, jak i prawa francuskiego, czy skarżąca nie miała podwójnego obywatelstwa (francuskiego i polskiego jednocześnie), co pozwalałoby jej korzystać ze świadczenia, o którym mowa w ustawie z 31.05.1996 r. Po dokonaniu wspomnianych ustaleń oraz szczegółowym przeanalizowaniu materiału dowodowego, w razie wątpliwości należy przesłuchać skarżącą w trybie art. 86 kpa. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" w zw. z art. 97 § l przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.