II SA/Kr 1485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie WSA Piotr Głowacki Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. M. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...].12.2002r , wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art.51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414 z 1994r z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na inwestora Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej "G." S.A. z siedzibą w B. obowiązek dokumentacji inwentaryzacyjnej i oceny poprawności wykonania robót związanych z wykonaniem na działce nr [...] obr. [...] w Z. urządzenia budowlanego (przyłącza sieci cieplnej) w terminie do [...] lutego 2003r. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że na podstawie przeprowadzonych w dniu [...].09.2002r oględzin ustalono, że w kwietniu 2002r inwestor wykonał przyłącz cieplny na odcinku od istniejącej sieci cieplnej biegnącej w ulicy K. w Z. do budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] obr. [...] w Z., własności W. P.. Organ ocenił , że wykonanie tego przyłącza stanowiło budowę urządzenia budowlanego w rozumieniu art.3 pkt 9 prawa budowlanego , budowa musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę (art.28 i 29 prawa budowlanego). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. ustalił również , że inwestor dysponował pozwoleniem na budowę sieci cieplnej z dnia [...].03.2002r, pozwolenie to nie obejmowało jednakże wykonania przyłącza do przedmiotowej działki. Organ I instancji stwierdził , że wykonanie spornego przyłącza jest przypadkiem innym niż określony w art.48 prawa budowlanego i dlatego w sprawie znajduje zastosowanie przepis art.51 prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji I. M. wniosła o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki przedmiotowego przyłącza, zarzucając , że w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art.48 prawa budowlanego. Nadto wyjaśniła , że jest właścicielką sąsiedniej w stosunku do działki W. P., nieruchomości , co powoduje , że przysługuje jej przymiot strony w sprawie. Organ I instancji uniemożliwił jej wzięcie udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia 6 czerwca 2003r znak : [...], wydaną na podstawie art. 138 par.1 pkt 3 , art.104 kpa i 105 kpa , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że organ I instancji prowadził postępowanie w niniejszej sprawie z urzędu. Stwierdził , że zgodnie z art.28 kpa stroną jest każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy zacytował stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24.04.2000r (III SA 1876/99, LEX nr 47938) , zgodnie z którym : "stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej". Wyjaśnił , że odwołująca się jako właścicielka działki sąsiadującej z działką , na której wykonane zostało przedmiotowe przyłącze , nie posiada przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez organ z urzędu. Z tego względu wniesienie odwołania przez osobę nie mającą przymiotu strony wyczerpuje przesłankę bezprzedmiotowości wymienioną w art.105 kpa , skutkującą umorzeniem postępowania odwoławczego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I. M. wniosła o jej uchylenie. Podniosła , że jako właścicielka działki sąsiedniej ma interes prawny w sprawie samowolnej budowy przyłącza na działce nr [...] w Z.. Mogło ono zostać wykonane w sposób zagrażający jej interesom i jego budowa może mieć wpływ na sposób zagospodarowania jej działki. Zarzuciła , że niezasadny jest pogląd organu odwoławczego , iż w przypadku inwestycji liniowej stronami postępowania są wyłącznie właściciele działek przez które przebiega inwestycja. Przymiot strony posiadają również właściciele gruntów położonych w strefie oddziaływania inwestycji. Nadto podała , że postępowanie w sprawie nie jest bezprzedmiotowe , gdyż zostało wszczęte na jej wniosek. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podała , że "skoro postępowanie prowadzone było z urzędu to nie zawarł się stosunek materialnoprawny pomiędzy skarżącą a organem administracyjnym władnym rozstrzygnąć tę sprawę w drodze decyzji". Sąd zważył , co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja nie jest zgodna z prawem. Zgodnie z treścią art.105 § 1 kpa , gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis art. 105 kpa kładzie zatem akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 (zob. tezy do art. 1). Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś z kolei na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 462), co jednakże nie ma większego znaczenia dla interpretacji komentowanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, w którym przyjęto, że: "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 28.03.2003r II SA 1432/01 LEX nr 157627, wyrok NSA z dnia 29.11.1999r I SA 1544/98 LEX nr 48751 , wyrok NSA z dnia 6.10.1999r IV SA 1065/97 LEX nr 47919) , gdy organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie , wyda decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie jednak ani organ I , ani II instancji nie uzasadniły dlaczego I. M., jako właścicielka działki sąsiadującej z samowolną inwestycją, nie posiada statusu strony. Twierdzenie organu II instancji , że "odwołująca się jako właścicielka działki sąsiadującej z działką , na której wykonane zostało przedmiotowe przyłącze , nie posiada przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez organ z urzędu" w ogóle nie zostało uzasadnione. Stanowi to o naruszeniu przepisu art.107 par. 1 kpa, który nakazuje , by decyzja miała uzasadnienie faktyczne i prawne. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika , że : - przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę - właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. ( np. wyrok NSA z dnia 8.03.2005r OSK 682/04 LEX nr 176144 , wyrok NSA z dnia 18.12.2001r IV SA 6/00 LEX nr 80656). Jeżeli więc skarżąca byłaby stroną postępowania o udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę , posiada również przymiot strony w sprawie samowolnego wykonania przyłącza cieplnego. Wobec powyższego uznać należy , że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszony został przepis art.105 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.