II SA/Kr 1489/01

WyrokWSA w Krakowie2005-04-20

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Andrzej Niecikowski, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zwolniony z obowiązku weryfikacji zgodności projektu budowlanego z rzeczywistym stanem zagospodarowania działki, w tym z istniejącymi obiektami budowlanymi, nawet jeśli postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest w toku?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zwolniony z obowiązku kontroli projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania działki, pod kątem zgodności z rzeczywistym stanem zagospodarowania, uwzględniając istniejące obiekty budowlane, niezależnie od tego, czy powstały legalnie, czy w wyniku samowoli budowlanej. Obowiązek ten wynika z przepisów Prawa Budowlanego oraz ogólnych reguł postępowania administracyjnego. Niewyjaśnienie zarzutów dotyczących niezgodności planu zagospodarowania działki z rzeczywistością lub pominięcie istniejących obiektów budowlanych w projekcie zagospodarowania działki stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. K. na decyzję Wojewody M. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu, adaptację poddasza na cele mieszkalne oraz docieplenie budynku. Wcześniejsze decyzje Wójta Gminy K. były uchylane przez Wojewodę. Skarżąca zarzucała m.in. niezgodność planu zagospodarowania działki z rzeczywistością, przekroczenie powierzchni użytkowej, braki w projekcie budowlanym dotyczące usytuowania obiektów, braki w zwymiarowaniu odległości od granic działek, brak określenia przeznaczenia i sposobu odprowadzenia ścieków, a także istnienie samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych grożących katastrofą budowlaną, które nie zostały uwzględnione w projekcie zagospodarowania działki. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zarzuty za chybione.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody M. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Wojewody M. na rzecz skarżącej C. K. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski ( spr.) WSA-del. Renata Detka Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej C. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2000 r. Wójt Gminy K. działając na podstawie art. 28. art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 noz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr. 207 poz 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r") po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. P. pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu wraz z adaptacja poddasza na cele mieszkalne oraz wykonanie ..docieplenia" w istniejącym budynku mieszkalnym położonym w C. przy ul. [...] na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. 2239. Przy czym w decyzji zawarto zapis o treści; .Pow.zab.: bez zmian pow. użytk.+87.13 m2 kubatura + 169,10m3 izb +3. Autor proj: A. K.,. upraw: budowl. Nr [...] w specj. architektonicznej. " Odwołanie C. K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda M., decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ organ I instancji, rozpatrując ponownie sprawę przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Spowodował, że rysunek projektu zagospodarowania działki jak również sam projekt budowlany został przez projektanta poprawiony i uzupełniony. Projekt zagospodarowania działki został potwierdzony przez uprawnionego geodetę. Budynek. którego dotyczy' decyzja został zwymiarowany, zwymiarowano też odległości jego usytuowania od granicy działki. Doprowadzono do zgodności wymiarów modernizowanego budynku na rysunku projektu zagospodarowania działki z wymiarami budynku w projekcie budowlanym. Określony został jednoznacznie zakres robót budowlanych, na jakie udzielone zostało pozwolenie na budowę, a fakt ten znalazł odzwierciedlenie w wyrzeczeniu przedmiotowej decyzji, 2/ organ l instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Inwestor przedstawił zgodę współwłaściciela działki nr 2239, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, na wykonanie przewidzianych w projekcie i objętych decyzją robót budowlanych. Uczytelniony rysunek projektu zagospodarowania działki pozwolił na wyjaśnienie, że ścieki z modernizowanego budynku, odprowadzane będą do istniejącego już na działce inwestora zbiornika szambo. Ustalone również zostało, że na terenie, którego dotyczy przedmiotowy projekt zagospodarowania działki, nie znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, 3/ zarzut odwołania o nierzetelnie wykonanym projekcie w świetle opisanych wyżej czynności jakie wykonał projektant i uprawniony geodeta w celu poprawienia i uczytelnienia projektu, jest chybiony. Wniosek o pozwolenie na budowę został przez inwestora złożony, w terminie ważności decyzji o WZiZT z dnia [...]1999 r. 4/ wielkość powierzchni użytkowej inwestycji została w decyzji o WZiZT określona orientacyjnie i jej przekroczenie nie może skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę. Zarzut, iż plan zagospodarowania działki jest niezgodny z rzeczywistością, jest zarzutem skierowanym w stosunku do projektanta, który jest w pełni odpowiedzialny za wykonany przez siebie projekt. Organ wydający pozwolenie na budowę, nie bierze odpowiedzialności zarówno za wykonany przez projektanta projekt zagospodarowania działki jak i za rozwiązania przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym, 5/ sprawa samowolnie- zdaniem odwołującej się - wzniesionych obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr 2239, dopóki nie została dla nich wydana decyzja nakazująca rozbiórkę - co w opisywanej sprawie ma miejsce - jest poza zainteresowaniem organu wydającego pozwolenie na budowę. Postępowanie wyjaśniające w stosunku do tych obiektów - jak ustalono - prowadzi Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. 6/ skoro inwestor spełnił wymagania określone w ust. l art. 35 oraz w ust. 4 art. 32, Prawa Budowlanego z 1994 r., a projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami decyzji WZiZT i przepisami , projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane uzgodnienia, sprawdzenia i pozwolenia a także jest wykonany przez uprawnionego projektanta, nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa inwestycja nie narusza interesów osób trzecich, chronionych art. 5 Prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła C. K. i nie precyzując żądania skargi podniosła następujące okoliczności: 1/ zaskarżona decyzja jest kolejną (trzecią) decyzją dotyczącą modernizacji budynku mieszkalnego na działce nr 2239. Wcześniejsze zaskarżone decyzje Wójta Gminy K. dotyczące przedmiotowej sprawy zostały przez Wojewodę M. uchylone w całości i sprawy zostały przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wnosząc każde kolejne odwołanie skarżąca szczegółowo przedstawiała zarzuty, wskazując szczególnie na niezgodny z rzeczywistością plan zagospodarowania działki nr 2239. Wydawane decyzje przez Wójta Gminy K. wnosiły jedynie niewielkie "kosmetyczne" zmiany w projekcie i dokumentacji sprawy. 2/ decyzja akceptuje prawie dwukrotne przekroczenie powierzchni użytkowej w stosunku do wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, 3/ projekt budowlany zawiera braki w stosunku do wymagań wynikających z przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906) w szczególności braki te dotyczą : - projektu zagospodarowania działki z którego nie można odczytać przebiegu granicy z działką skarżącej oraz usytuowania wobec niej "samowolek", które w rzeczywistości pobudowane są w linii łamanej (§ 8. 3. 2. oraz § 9 i 10 w/w rozporządzenia). Okoliczności te wynikają z protokołu oględzin sporządzonego w dniu [...] 2000r przez A. K. - Eksperta Nadzoru Budowlanego w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. - odstępstwo od linii prostej na odcinku 6,5 m wynosi ok. 20 cm, - w budynku oznaczonym jako "m", który jest samowolką funkcjonuje bar piwny "OSTOJA", a obiekt między "m" a "wiata" jest budynkiem mieszkalnym o wysokości ponad 9 m. W tej sytuacji niedopuszczalny jest brak określenia przeznaczenia (§ 8. 3. 2.) oraz sposobu odprowadzenia, oczyszczania ścieków (§ 8. 3. 6.). Zaznaczony na planie zagospodarowania działki zbiornik na nieczystości płynne nie jest zwymiarowany, nie jest podana jego objętość, nie jest zlokalizowany właz (odległości od drzwi, okien ...). brak jest zwymiarowania odległości od granicy działek (§36 Rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Jest to bardzo istotne, ponieważ skarżąca podejrzewa, że szambo znajduje się w granicy z jej działką (pod pomieszczeniem WC dla klientów baru). O kombinacjach inwestora świadczy fakt, że na planie zagospodarowania działki, który zawarty jest w dokumentacji złożonej w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w O. istniejące szambo zlokalizowane jest w zupełnie innym miejscu (w odległości 2,4 m od granicy z działką nr[...]). - brak przedstawienia sposobu odwodnienia zgodnie z decyzją l/M w O. OŚ. 0531/2/75 z dnia [...] 1975 rozwiązującej sprawę odprowadzenia wód z cieku wodnego spływającego z wyżej położonych łąk oraz z posesji S. S. (aktualnie D. K.) i skarżącej. - nie umieszczono w projekcie zagospodarowania działki, znajdującej się na działce nr 2241/1 stodoły sąsiadującej z samowolnie wzniesionym budynkiem mieszkalnym. - Wojewoda wykonujący zadania nadzoru budowlanego (Art. 80. 2.2. Prawa Budowlanego) nie zajął stanowiska w sprawie istniejącego budynku garażowego i gospodarczego które są wzniesione samowolnie z naruszeniem podstawowych zasad sztuki budowlanej, grożące katastrofą budowlaną - słabe fundamenty o głębokości nie przekraczającej 60 cm, popękane ściany. Sprawa samowolnie wzniesionych budynków toczy się od sierpnia 1994r i pomimo dwukrotnych skarg do Inspektora Nadzoru Budowlanego nadal nie ma żadnych posunięć, zmierzających do zakończenia sprawy, a w szczególności usunięcia zagrożenia katastrofą budowlaną, - zawnioskowała, aby Wojewoda wspólnie z WINB podjął skoordynowane działania dla wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, w tym zakończenia ciągnącej się od 1994 r. sprawy zalegalizowania samowolek, co da podstawę do jednoznacznego zajęcia stanowiska również w sprawie przedmiotowej modernizacji. Organ Wojewody nie może tłumaczyć, że nie wydana została decyzja rozbiórkowa przez PINB, skoro Jego inny Organ -MWINB będący zwierzchnikiem PINB nie potrafi zmusić Go od [...] 1999r. (data pierwszej skargi do MWINB, która została również wysłana do wiadomości Wojewody M.) do wydania jakiejkolwiek decyzji. Na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w K. skargę (Sygn. akt [...] - skargę oddalono aczkolwiek stwierdzono opieszałość ale organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania - czym przerwał bezczynność – wyrok[...]2001 ). - najistotniejszą dla skarżącej jest sprawa legalizacji samowoli budowlanych pobudowanych przez M. P. na działce nr 2239, wzdłuż granicy z jej działką ze względu na istniejące zagrożenie katastrofą budowlaną (zbyt płytko posadowione fundamenty, głębokie pęknięcia ścian i fundamentów od strony mojej działki).Odniesienie się do moich, kilkakrotnie przedstawionych zarzutów i wyjaśnienie czy utrzymanie zaskarżonej decyzji o modernizacji w mocy, której częścią składową jest plan zagospodarowania działki bez zaznaczenia na nim, które z budynków są samowolkami nie spowodowałoby ich legalizacji, pozwoliłoby wprowadzić większą przejrzystość do sprawy i być może nie byłaby konieczna skarga do NSA na decyzję Wojewody M. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Zacząć należy od tego, że twierdzenie organu II instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zarzut strony postępowania, iż plan zagospodarowania działki jest niezgodny z rzeczywistością, jest zarzutem skierowanym w stosunku do projektanta, który jest w pełni odpowiedzialny za wykonany przez siebie projekt a organ wydający pozwolenie na budowę, nie bierze odpowiedzialności zarówno za wykonany przez projektanta projekt zagospodarowania działki jak i za rozwiązania przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym, rozumiany jako stanowisko, że organ zwolniony jest od kontroli planu zagospodarowania działki - jest oczywiście chybiony. Organem zatwierdzającym projekt budowlany i udzielającym pozwolenia na budowę jest organ I instancji administracji architektoniczno-budowlanej. Do obowiązków tego organu należy dokonanie kontroli przedłożonego do zatwierdzenie projektu budowlanego. Obowiązek ten wynika nie tylko z przepisów prawa budowlanego (art. 81 ust. l Prawa Budowlanego z 1994 r.), ale także z ogólnych reguł postępowania administracyjnego ( art. 7 i 77 kpa). Tak więc, gdy strona składa zarzut, że plan zagospodarowania działki jest niezgodny z rzeczywistością - obowiązkiem organu jest wyjaśnienie tego zarzutu, a nie przejście nad nim do porządku dziennego ze stwierdzeniem, że za taki plan odpowiada wyłącznie projektant i wobec tego taki plan nie podlega weryfikacji w toku postępowania. Już powyższe okoliczności decydują o tym, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszają prawo, w stopniu takim, iż zachodzi konieczność uchylenia przedmiotowych aktów. Art. 34 ust. l Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) stanowi, że projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest sprawdzenie zgodności projektu z wymaganiami tej decyzji (art. 35 ustl. pkt. l lit. b). Organ odwoławczy akceptuje stanowisko organu I instancji o treści: "Pow.zah.: bez zmian, pow.użylk: r 87,13 m2, kubatura: ; 169,10 m , izb: - j. Autor proj: A. K., upraw: budowl. Nr [...] w specj. architektonicznej.'" Pomijając już nieczytelność takiego zapisu decyzji, nie można podzielić stanowiska, że "wielkość powierzchni użytkowej inwestycji została w decyzji o WZiZT określona orientacyjnie i jej przekroczenie nie może skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę", skoro powierzchnia użytkowa według projektu jest niemalże dwukrotnie większa niż wynika to z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W końcu za błędny należy uznać pogląd organu II instancji, że sprawa samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr 2239, dopóki nie została dla nich wydana decyzja nakazująca rozbiórkę - jest poza zainteresowaniem organu wydającego pozwolenie na budowę. Otóż projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych (art. 34 ust. 3 pkt. l Prawa Budowlanego z 1994 r.). Tak więc w projekcie zagospodarowania działki winny być uwidocznione m.in. wszystkie istniejące obiekty budowlane bez względu na to, czy powstały one legalnie czy w wyniku samowoli budowlanej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie wyjaśniające w stosunku do tych obiektów prowadzi Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. Rozważenia więc będzie wymagało, czy toczące się postępowanie w sprawie samowoli budowlanej będzie mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli tak, to organ winien w oparciu o art. 97 § ł pkt. 4 kpa postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zawiesić, jeżeli nie - to stanowisko, w tej materii winno być przedstawione w uzasadnieniu. Nie do zaakceptowania jest stanowisko organ II instancji, że sprawy te są "poza zainteresowaniem organu wydającego pozwolenie na budowę ". Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt. I lit. "a" i "c" oraz art. 135 i 152 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło