II SA/Kr 149/18

Dnia 14 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. i B. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. D. i B. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Skarżący E. D. i B. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 21 listopada 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lutego 2018 r. pismami z dnia 14 lutego 2018 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...]zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W treści ww. zarządzenia wskazano, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Nadto, w wykonaniu zarządzenia Starszego Referendarza Sądowego pismami z dnia 14 lutego 2018 r. wezwano każdego ze skarżących do nadesłania 1 odpisu skargi poświadczonego przez wszystkich skarżących za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie przez nich podpisanego, pouczając przy tym, że wykonanie tego obowiązku przez jednego skarżącego zwalnia z niego pozostałych, a także do określenia interesu prawnego skarżącej B. D. w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji Wojewody z dnia 21 listopada 2017 r. (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), z zastrzeżeniem, że w przypadku nieusunięcia wskazanych braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skarga zostanie odrzucona, stosowanie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.). Wezwania zawierały prawidłowe pouczenia o skutkach niezłożenia opłaty i nieuzupełnienia braków skargi w terminie. Opisane powyżej zarządzenia, zostały skutecznie doręczone obu skarżącym w dniu 5 marca 2018 r. W terminie otwartym do uzupełnienia powyższych braków, w dniu 9 marca 2018 r. skarżący E. D. uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należny od wniesionej skargi wpis. Jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uzupełnili wskazanych powyżej braków formalnych skargi. W następstwie powyższego, postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Kr [...]), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odrzucił skargę E. D. i B. D. na decyzję Wojewody z dnia 21 listopada 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżący E. D. i B. D. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi, argumentując, że B. D. wykazała swój interes prawny jako spadkobierczyni poszkodowanej zmarłej W. D.. Skarżący podnieśli również, że nie byli w posiadaniu żadnej kopii skargi, gdyż jedyny jej egzemplarz wraz z załącznikami został przesłany do Sądu. Dodatkowo skarżący wskazali, że wszystkie dokumenty były złożone w mieszkaniu E. D., który przebywał w tym czasie w szpitalu, na co wskazywać miały kopie fragmentów kart informacyjnych. Skarżący zaznaczyli również, że zwrócili się do Sądu o doręczenie kopii żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie natomiast do treści art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.), przy czym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 zd. 1 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma charakter wyjątkowy i uzależnione zostało przez ustawodawcę od kumulatywnego spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, a jednocześnie niewystępowania przesłanek negatywnych. Niemniej jednak zanim sąd administracyjny przystąpi m.in. do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., a w związku z tym ustalić czy złożony wniosek spełnia określone ustawowo wymogi formalne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ [...], LEX nr 1070480). Jednym z wymogów formalnych tego wniosku jest natomiast zachowanie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 88, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2018, LEX online, teza 1). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wymaga zaznaczenia, że w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący uchybili siedmiodniowemu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z akt sprawy - wezwania z dnia 14 lutego 2018 r. do uiszczenia solidarnie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...]zł; do nadesłania 1 odpisu skargi poświadczonego przez wszystkich skarżących za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie przez nich podpisanego, zawierające pouczenie, że wykonanie tego obowiązku przez jednego skarżącego zwalnia z niego pozostałych; a także do określenia interesu prawnego skarżącej B. D. w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji Wojewody z dnia 21 listopada 2017 r. - zostały skutecznie doręczone obu skarżącym w dniu 5 marca 2018 r. W treści ww. wezwań zawarto również stosowne pouczenie, że w przypadku nieusunięcia wskazanych braków formalnych i fiskalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skarga zostanie odrzucona, jak też pouczono skarżących o skutkach nieuzupełnienia braków skargi w terminie. Tym samym, biorąc pod uwagę, że ww. wezwania zostały skutecznie doręczone skarżącym w dniu 5 marca 2018 r., należało uznać, że termin do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 12 marca 2018 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że co prawda w terminie otwartym do uzupełnienia powyższych braków, tj. w dniu 9 marca 2018 r. skarżący E. D. uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należny od wniesionej skargi wpis, niemniej jednak pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uzupełnili wskazanych powyżej braków formalnych skargi. Mając zatem na uwadze powyższe, nie ulegało wątpliwości Sądu, że skarżący E. D. i B. D. uchybili siedmiodniowemu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, stwierdzenie, której to okoliczności dało podstawę do wydania przez Sąd w dniu 10 kwietnia 2018 r. postanowienia o odrzuceniu złożonej przez skarżących w przedmiotowej sprawie skargi. Dlatego też, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, dopiero prawomocne rozpoznanie złożonego przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi warunkować będzie ewentualną możliwość rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wniesieniem przez nich skargi. Przechodząc w tym miejscu do oceny wymogów formalnych do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja obu skarżących była ukształtowana w sposób odmienny, przy czym skutek w postaci odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi odnosił się, zarówno do E. D., jak i do B. D.. Podkreślić bowiem należy, że zasadniczą przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazaną przez skarżących był fakt przebywania skarżącego E. D. w szpitalu w terminie otwartym do uzupełnienia ww. braków. Jak wynika z kserokopii fragmentów kart informacyjnych przedłożonych przez skarżących do sprawy o sygn. akt II SA/Kr [...], skarżący E. D. przebywał w szpitalu łącznie od dnia 21 lutego do dnia 30 marca 2018 r., a zatem był on hospitalizowany również w dacie odbioru przez B. D. adresowanej do niego korespondencji zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi, tj. w dniu 5 marca 2018 r. Jednocześnie wskazać należy, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. wezwania wynika, iż korespondencja ta została odebrana przez B. D., jako "pełnomocnika" skarżącego E. D., a w związku z tym skarżąca musiała posiadać stosowne upoważnienie – co najmniej – do odbioru korespondencji w imieniu E. D., przez co przyjęła ona na siebie obowiązek poinformowania go o treści ww. wezwań. Przyjmując jednak nawet, że w okresie, w którym skarżący E. D. przebywał w szpitalu, tj. od dnia 21 lutego do dnia 30 marca 2018 r. nie miał on możliwości uzupełnienia skargi poprzez złożenie jej odpisu, to wymaga podkreślenia, iż okoliczność ta ustała w dacie wypisu skarżącego ze szpitala, a w związku z tym należało przyjąć, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w odniesieniu do tego skarżącego upływał z dniem 6 kwietnia 2018 r. Tymczasem skarżący E. D. złożył taki wniosek dopiero w dniu 27 kwietnia 2018 r., a więc po dostarczeniu mu odpisu postanowienia z dnia 10 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. W tym zakresie wymaga ponownie podkreślenia, że siedmiodniowy termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi (a więc w przedmiotowej sprawie od dnia następującego po dniu wypisu skarżącego ze szpitala – 31 marca 2017 r.), nie zaś od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 88, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2018, LEX online, teza 1). Tym samym, w ocenie Sądu, złożony przez skarżącego E. D. wniosek o przywrócenie terminu datowany na dzień 27 kwietnia 2018 r. należało uznać za spóźniony. Wymaga w tym miejscu również podkreślenia, że w imieniu skarżącego w dniu 9 marca 2018 r., a więc w terminie otwartym do uzupełnienia braków skargi, uiszczono na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należny od wniesionej skargi wpis, a w związku z tym skarżący posiadał wiedzę o występujących w sprawie brakach skargi. Na marginesie zaznaczyć również należy, że podnoszony przez skarżących fakt wystąpienia o kserokopię skargi miał miejsce w sprawie o sygn. akt II SA/Kr [...], gdzie skarżący wystąpili z takim wnioskiem w treści złożonego w tamtej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przyjmując jednak nawet, że uzyskany w tamtej sprawie odpis skargi miał posłużyć skarżącym do uzupełnienia braków skargi w tej sprawie, wymaga podkreślenia, że wniosek ten został przez nich złożony w dniu 16 kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego), a zatem z przekroczeniem siedmiodniowego terminu od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi przez skarżącego E. D.. Odmiennie natomiast wyglądała sytuacja skarżącej B. D., która nie wykazała, aby w okresie od dnia odbioru wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (5 marca 2018 r.), do dnia wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków (27 kwietnia 2018 r.), po jej stronie wystąpiły okoliczności uniemożliwiające jej wypełnienie w zakreślonym do tego terminie zobowiązania Sądu. W szczególności skarżąca mogła wystąpić do Sądu w otwartym terminie do uzupełnienia braków skargi z wnioskiem o wydanie kserokopii skargi, co umożliwiłoby jej uzupełnienie skargi w tym zakresie. Dodatkowo mogła ona opisać okoliczności, z których wywodzi swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji, wskazując, że ewentualne stosowne dokumenty potwierdzające te okoliczności przedłoży po ich uzyskaniu od skarżącego E. D., czego jednak skarżąca nie uczyniła. Niemniej jednak przyjmując nawet, że niemożliwość uzupełnienia braków skargi w postaci wykazania przez skarżącą interesu prawnego do wniesienia skargi, wynikała z faktu braku dostępu do mieszkania skarżącego E. D., w którym miały znajdować się wszelkie dokumenty związane ze sprawą, należało uznać, że również w odniesieniu do tej skarżącej ewentualna przyczyna uchybienia terminu ustała z datą wypisu skarżącego ze szpitala, a w związku z tym także i wniosek tej skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należało uznać – co najmniej – za spóźniony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.