II SA/Kr 1490/04

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego W dniu [...] czerwca 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. M., uzupełniony pismem z dnia [...] września 2007 r., o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z dokumentów tych wynika, że M. M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną K. M. Ich miesięczny dochód netto wynosi 3.100,75 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 2.031,60 zł oraz renta inwalidzka jego żony w wysokości 1.069.15 zł (według załączonych do wniosku odcinków dotyczących wysokości pobieranych świadczeń). Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, jak również oszczędności pieniężnych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż od 21 lat leczy się na cukrzycę, ponadto cierpi na schorzenia kręgosłupa. Żona również jest poważnie chora, z czym wiążą się znaczne wydatki na leczenie. Pozostałe argumenty podniesione przez skarżącego dotyczą potwierdzenia zasadności wniesionej przez niego skargi na decyzję Wojewody. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie z jakimi osobami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia skarżącego z tytułu zarządu nieruchomością położoną w K. przy ul. [...], jakie są obciążenia skarżącego z tytułu opłat za media oraz leczenie, wyjaśnienie sprzecznych oświadczeń na temat wchodzących w skład jego majątku nieruchomości, a także przedłożenie wyciągu z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący w piśmie z dnia [...] września 2007 roku wyjaśnił, że w jego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła pomyłka polegająca na wskazaniu lokatorów pionu przyległego do ściany bocznej budynku [...] jako osoby, z którymi skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczył, że z osobami tymi nigdy wspólnego gospodarstwa domowego nie prowadził, nie są mu zatem znane ich dochody oraz stan majątkowy. Córka skarżącego M. M. prowadzi własne gospodarstwo domowe i w ramach swoich możliwości udziela skarżącemu wsparcia. Skarżący dodał ponadto, że współwłaściciele posesji przy ul. [...] w K. to ludzie niezamożni, a środki uzyskane z wynajmu i opłat wystarczają tylko na opłaty świadczeń oraz bieżące remonty. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Podkreślenia wymaga fakt, że przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną i życiową (do takich osób można zaliczyć m. in. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia) nie mogą ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie prawa pomocy stanowi dofinansowanie jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia [...], sygn. akt [...], niepubl.). Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie kwalifikowanego zastępstwa prawnego, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zawierało wystarczających danych dotyczących jego sytuacji materialnej, dlatego też skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia w przedmiocie wysokości osiąganych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków. Pomimo wyraźnego wskazania jakie dane są konieczne do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący nie udzielił odpowiedzi na żądane przez Sąd informacje. Skarżący nie podał informacji o wysokości wynagrodzenia z tytułu zarządu nieruchomością położoną w K. przy ul. [...], nie wykazał miesięcznych wydatków, a także nie przedłożył wyciągu z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, co skutkuje oddaleniem jego wniosku w tym przedmiocie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zmianami).